T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 2493
İtiraz No : 1652
- K A R A R -
Kurulumuz Başkanlığına Sivaslı İlçe Seçim Kurulu
Başkanlığı tarafından gönderilen 07.10.1999 günlü, 179 sayılı yazıda;
18.04.1999 tarihinde yapılan seçimde Uşak İli Sivaslı İlçesi Ketenlik Köyü
ihtiyar meclisi üyeliğine seçilen Zeki BAŞKAN’ın
seçilmeye engel mahkumiyeti bulunduğundan bahisle, gereğinin yapılması
istenilmiş ve Kurulumuzun 16.10.1999 günlü, 2286-1581
sayılı ara kararı gereğince istenen bilgi ve belgeler gelmiş olmakla, konu
incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP
DÜŞÜNÜLDÜ:
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununda yer alan
seçilme yeterliğine ilişkin hükümlerin bir kısmı T.C. Anayasasının 76 ncı maddesindeki amir hükme dayandığından seçilenin Türk
olmadığı, yaşının yasada öngörülenden küçük olduğu, okur-yazar olmadığı ve
seçilme yeterliğini kaybettiren bir mahkumiyeti
bulunduğu ile ilgili iddia ve itirazların süresine bakılmaksızın ve seçim
sonuçlarının kesinleşmesinden sonra dahi T.C. Anayasasının 79 uncu maddesinin
verdiği görev ve tam kanunsuzluk hali sebebiyle, Yüksek Seçim Kurulunca her
zaman ele alınıp karara bağlanabileceği Kurulumuzca kabul edilmektedir.
Zeki BAŞKAN’ın,
Ara Kararımız gereğince getirtilen belgeler arasında mevcut Salihli 1. Sulh
Ceza Mahkemesinin 01.06.1989 tarihinde kesinleşen 13.04.1989 gün ve
E:1988/2493, K.1989/100 sayılı kararı ile 3167 sayılı Kanuna muhalefetten 3167
sayılı Kanunun 13/1. maddesi uyarınca ve takdiren
20.000 lira ağır para, çıkarılan ön ödeme çağrısına riayet etmediğinden T.C.K.’nun 119. maddesi gereğince de takdiren
30.000 lira ağır para; Akhisar Asliye Ceza Mahkemesinin 19.02.1989 tarihinde
kesinleşen 18.01.1989 gün ve E:1988/655, K:1989/19 sayılı kararı ile Hırsızlık
Malını Bilerek Satın Almak suçundan T.C.K.’nun 512/1,
523/1, 59, 40 ve 647 sayılı Kanunun 4. maddeleri uyarınca neticeten 8.333 lira
ağır para; Salihli Ağır Ceza Mahkemesinin 30.06.1988 tarihinde kesinleşen
15.12.1987 gün ve E:1987/31, K:1987/324 sayılı kararı ile karşılıksız çek vermek
suretiyle dolandırıcılık suçundan T.C.K. 64, 503/İlk, 522 ve 2790 sayılı Kanun
uyarınca 3 Ay 15 Gün Hapis ve 5250 lira ağır para; İstanbul 1. Asliye Ceza
Mahkemesinin 31.11.1989 tarihinde kesinleşen 05.07.1989 gün ve E:1988/387,
K:1988/397 sayılı kararı ile Dolandırıcılık suçundan 3167 sayılı Kanunun 16/1,
T.C.K.’nun 59 ve 647 sayılı Kanunun 4. maddeleri
uyarınca 90.000 lira ağır para cezası ile cezalandırıldığı ve 647 sayılı
Kanunun 6. maddesi uyarınca da cezasının tecil edildiği, ara kararımız gereği
getirtilen evrakın incelenmesinden anlaşılmaktadır.
Hırsızlık malını bilerek satınalma
suçunun, seçilmeye engel teşkil edip etmiyeceği
konusunun incelenmesi gerekmektedir. Bilindiği gibi 2839 sayılı Milletvekili
Seçimi Kanunu’nun 11 inci maddesine göre yüz kızartıcı suçtan dolayı mahkumiyet affa uğramış olsa bile seçilmeye engeldir. Hangi
suçların yüz kızartıcı suç olduğu 11 inci maddede bir bir
ve sınırlı biçimde sayılmıştır. Maddede geçen “gibi” sözcüğünün örnekleme
amacını taşımadığı, tersine orada sayılan suçları amaçladığı Yüksek Seçim
Kurulu’nun yerleşmiş görüşlerindendir. Başka bir anlatımla sadece anılan
maddede belirtilen suçlardan mahkum edilenlerin
seçilme yeterliliği bulunmamaktadır. Bu hüküm, benzetme yoluyla başka suçlardan
hüküm giyenlere uygulanamaz.
Kurulun böyle bir görüşü
benimsemesinin temelinde yatan asıl amaç, uygulama birliğini sağlamaktır. Aksi
takdirde hangi suçun yüz kızartıcı suç olduğunun belirlenmesinde istikrar
sağlanamaz.
Sözü geçen 11 inci maddede,
hırsızlık suçu yüz kızartıcı suçlar arasında sayılmış ise de “hırsızlık malını
bilerek satın alma suçu” sayılmamıştır. Bu durumda, sözü geçen suç, yüz kızartıcı
suç olarak kabul edilemiyeceğinden Zeki BAŞKAN’ın hırsızlık malını bilerek satınalma
suçundan mahkum edilmiş olması, tutanağının iptalini
gerektirmez.
Dolandırıcılık suçundan dolayı mahkumiyetine gelince; 11 inci maddede dolandırıcılık suçu
yüz kızartıcı suçlar arasında sayılmıştır. Her ne kadar ağır ceza mahkemesince
sanığın kaybedilmiş çeki bulunarak karşılıksız olduğunu bilmesine rağmen
müştekinin hulüs ve saffedinden
faydalanmak suretiyle suçun işlendiği kabul edilerek mahkumiyet
kararı verilmiş ise de hüküm, 3167 sayılı kısaca “Çek Yasası” olarak
adlandırılan yasaya göre değil, T.C.K.’nun
dolandırıcılık suçunu düzenleyen 503 üncü maddesine göre tesis edilmiştir. Adı
geçen kişinin dolandırıcılık suçunu işlediği tarih 15.12.1987, karar tarihi ise
15.12.1987’dir. Karşılıksız çek vermeyi ayrı bir suç kabul eden 3167 sayılı
Yasanın yürürlük tarihi ise 03.04.1985’dir. Ağır ceza mahkemesinin mahkumiyet
kararını verdiği tarihte 3167 sayılı Yasa yürürlükte olduğu halde 3167 sayılı
Yasaya göre değil T.C.K.’nun 503 üncü maddesine
göre hüküm kurulmuştur.
Hal böyle olunca da Zeki BAŞKAN’ın dolandırıcılık suçundan ötürü mahkumiyeti
kesinlik kazandığından seçilmeye ilişkin tutanağının iptaline karar verilmesi
gerekmiştir.
S O N U Ç:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Zeki BAŞKAN’ın tutanağının iptaline,
2- Kararın Sivaslı İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı ile Zeki BAŞKAN’a gönderilmesine,
25.12.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi.