T.C.

YÜKSEK SEÇİM KURULU

Karar No : 307

İtiraz No :

- K A R A R -

Kurulumuz Başkanlığına Mevlüt HAZIR tarafından telefaks yoluyla gönderilen 06.06.2005 tarihli dilekçede; 05 Haziran 2005 tarihinde Gümüşhane İli Merkez İlçesi Aktutan Köyünde yapılan muhtarlık seçiminde önceki muhtar vekili olan ve yapılan seçimi kazanan A.Y’nin bazı kişilerin köyde ikamet etmemelerine rağmen sahte ikametgah belgesi düzenleyerek köyde oy kullanmalarını sağladığı ve bununda seçim sonucunu etkilediği, köyde evi olmayan ve hatta evi yıkıldığından dolayı köyde oturmayan kişilerin oy kullanmalarına sebebiyet verildiği, ayrıca dilekçesinde belirtmeyip dilekçe ekinde sunduğu Gümüşhane Asliye Ceza Mahkemesince verilen 13.04.2005 günlü, 2004/405 Esas, 2005/137 Karar sayılı ilamdan, Aktutan Köyü muhtarlığına seçilen ve şikayette bulunulan A.Y’nin “Görevi Kötüye Kullanmak” suçundan ceza aldığından dolayı, bu hususların araştırılması ve seçime hile karıştırıldığından seçimin iptal edilerek muhtarın cezalandırılması istenilmiş;

Bundan ayrı olarak Sinan AKINCI tarafından gönderilen 08.06.2005 tarihli telefaks dilekçede de; aynı konular yinelenmiş ve ayrıca başka illerde oturan şahısların köyde oy kullandığı, 2004 yılında yapılan seçime ait sandık seçmen listesindeki seçmen sayısı 219 iken 05 Haziran 2005 tarihinde yapılan seçimde 503 olduğu ve % 100 bir artış gösterdiği, sandık seçmen listelerinin askıya çıkarılmadığı ve seçim günü okulun kapısına asıldığı, listenin askıya çıkarıldığına dair bir tutanak olmadığı belirtilerek, gereğinin yapılması istenilmiş;

Her iki dilekçe birleştirilerek birlikte incelenmiş ve Kurulumuzun 11.06.2005 günlü, 272 sayılı ara kararına istinaden istenilen bilgi ve belgeler gelmiş olmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

2972 sayılı Kanunda yer alan seçilme yeterliğine ilişkin hükümlerin bir kısmı T.C. Anayasasının 76 ncı maddesindeki amir hükme dayandığından seçilenin Türk olmadığı, yaşının kanunda gösterilenden küçük olduğu, okur-yazar olmadığı ve seçilme yeterliliğini kaybettiren bir mahkumiyeti bulunduğu ile ilgili iddia ve itirazların süresine bakılmaksızın ve seçim sonuçlarının kesinleşmesinden sonra dahi T.C. Anayasasının 79 uncu maddesinin verdiği görev ve tam kanunsuzluk hali sebebiyle, Yüksek Seçim Kurulunca her zaman ele alınıp karara bağlanabileceği Kurulumuzca kabul edilmektedir.

İstek konularından bir tanesi, muhtar seçilen A.Y’nin görevi kötüye kullanmak suçundan cezası olduğu ve bu nedenle seçilme yeterliliğinin bulunmadığına ilişkindir. Bu yönüyle istemin yasal dayanağı 2972 sayılı Kanunun 31. ve 36. maddelerinin yollamada bulunduğu 2839 sayılı Kanunun 11. maddesidir.

05 Haziran 2005 tarihinde Gümüşhane İli Merkez İlçesi Aktutan Köyünde yapılan seçimde muhtar olan A.Y’nin; Gümüşhane Asliye Ceza Mahkemesinin 13.04.2005 günlü, Esas:2004/405, Karar:2005/137 sayılı ilamı ile Görevi Kötüye Kullanmak suçundan T.C.K.’nun 240/1-2., 59/2. maddeleri uyarınca 5 Ay Hapis ve 185,65 YTL Ağır Para cezası ile cezalandırıldığı ve verilen cezanın 647 sayılı Yasanın 4. maddesi uyarınca 2.223,00 YTL Ağır Para cezasına çevrildiği, T.C.K.’nun 72. maddesi gereğince de aynı neviden para cezalarının toplanarak neticeten 2.408,65 YTL Ağır Para ve T.C.K.’nun 240/son maddesi gereğince 5 Ay Memuriyetten Geçici Olarak Mahrumiyet cezası ile cezalandırıldığı ve adıgeçene verilen adi ve feri cezaların 647 sayılı Yasanın 6. maddesi uyarınca ertelendiği ve 647 sayılı Kanunun 94. maddesi uyarınca ihtarat yapıldığı ve söz konusu kararın henüz kesinleşmediği ara kararımıza cevaben Gümüşhane Merkez İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca gönderilen 23.06.2005 gün ve 76 sayılı yazı ve eki mahkumiyet kararı ile belgelerden anlaşılmıştır.

298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi Yüksek Seçim Kurulunun, 16 ncı maddesi İl ve 20 nci maddesi ise İlçe Seçim Kurullarının görev ve yetkilerini belirlemiştir. Özellikle seçim işlemlerinin kesinleşmesinden ve seçimlerden sonra, bu olayda olduğu gibi seçilme yeterliğine ilişkin bir halin oluşması durumunda, karar vermeye yetkili merciin seçim kurulları değil, idare kurulları olduğu açıktır.

Yukarıda sözü edilen yasal düzenlemeye göre mahkumiyetin seçilmeye engel olabilmesi için buna ilişkin kararın seçimden önce kesinleşmiş olması gerekir.

Muhtar A.Y’nin seçimden önce kesinleşmiş mahkumiyeti sözkonusu olmadığından, Kurulumuzca bir işlem yapılması mümkün değildir.

bundan ayrı olarak;

298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 122 nci maddesinde; askı listesine, siyasi partinin ilçe yetkililerin, o ilçede oturan seçmenlerle ilgili olarak ilçe seçim kurulları başkanlıklarına; genel merkez yetkililerinin tüm seçmen kütüğü ile ilgili olarak Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığına; seçmen niteliğini haiz vatandaşların kendileri ile ilgili olarak ilçe seçim kurulu başkanlıklarına şikayet ve itirazda bulunabilecekleri ve söz konusu muhtarlık bölgesi askı listesine yapılan itirazların ise, itirazın yapıldığı kurul başkanınca kesin karara bağlanacağı hüküm altına alınmış olup, aynı Kanunun 124 üncü maddesinde de listelere yapılacak itirazların yöntemi belirtilmiştir.

Anılan 122 nci madde uyarınca, sandık seçmen listelerinin güncelleştirilmesi ile ilgili tüm şikayet ve itirazları incelemek ve kesin olarak karara bağlamak ilçe seçim kurulu başkanına verilmiş bir görev olduğundan, yöntemine uygun olarak yapılacak bir itiraz olayın niteliğine göre ilgili ilçe seçim kurulu başkanı hakim tarafından incelenip kesin olarak karara bağlanması gerekmektedir.

05 Haziran 2005 Pazar günü yapılan mahalli idareler ara seçimleri sebebiyle, sandık seçmen listeleri Yüksek Seçim Kurulunun 12.02.2005 tarih ve 51 sayılı kararı uyarınca 15 Nisan 2005 tarihinde askıya çıkartılmış olup, 24 Nisan 2005 tarihi itibariyle askıdan indirilerek kesinleştirilmiştir. Kesinleşen ve geçerli olan listeye göre de 05 Haziran 2005 tarihinde seçim yapılarak sonuçlandırılmıştır.

298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 111. maddesinde de; “Bu Kanunda, kurulların kesin olduğu yazılı bulunmayan kararlarına karşı, her kurulun bağlı olduğu üst kurul, itiraz merciidir.” hükmü yer almaktadır.

Sinan AKINCI seçim iş ve işlemlerine dayalı itirazını 298 sayılı Kanunun 128. ve 129. maddelerinde öngörülen sürelerde yetkili seçim kurullarına yapması gerekirken mercii atlanmak suretiyle doğrudan Yüksek Seçim Kuruluna yapmasında anılan yasa hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.

Ayrıca, Sinan AKINCI itiraz dilekçesinde Aktutan Köyüne ait sandık seçmen listesinin askıya çıkarılmadığını ve bu yönde bir tutanak düzenlenmediğini belirtmiş ise de, ara kararımız gereği getirtilen evraka ekli tutanaklardan, Aktutan Köyü sandık bölgesi askı listesinin o anda muhtar vekili olarak görev ifa eden A.Y tarafından 15.04.2005 Cuma günü saat 08:00’de askıya çıkartıldığı ve 24.04.2005 Pazar günü saat 17:00’de askıdan indirildiği anlaşılmıştır.

Bütün bu açıklamalar doğrultusunda, A.Y hakkında verilen mahkumiyet kararı henüz kesinleşmediğinden, kesinleştiği takdirde ilçe seçim kurulunca durumun idari makama iletilerek gerekli işlemin yapılmasının sağlanması gerektiğine ve bu konuda seçim kurullarınca bir karar verilmesinin mümkün olmadığına, ayrıca sandık seçmen listelerinin güncelleştirilmesi ile ilgili tüm şikayet ve itirazları incelemek kesin olarak karara bağlamak ilçe seçim kurulu başkanına verilmiş bir görev olduğundan ve seçmen kütüklerine ilişkin süresinde itiraz edilmeyerek seçmen kütükleri 15.04.2005 – 24.04.2005 tarihleri arasında askıya çıkarılmak suretiyle kesinleştiğinden ve seçimin kesinleşen listeler esas alınarak yapılmasından ve ayrıca mercii atlamasından dolayı yapılan itirazın reddine karar verilmelidir.

S O N U Ç:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- İlgili hakkında verilen mahkumiyet kararı henüz kesinleşmediğinden, kesinleştiği takdirde ilçe seçim kurulunca durumun idari makama iletilerek gerekli işlemin yapılmasının sağlanması gerektiğine ve bu konuda seçim kurullarınca bir karar verilmesinin mümkün olmadığına,

2- Seçmen kütüklerine ilişkin süresinde itiraz edilmeyerek seçmen kütükleri kesinleştiğinden ve kesinleşen bu listelere göre seçim yapılarak sonuçlandırıldığından ve mercii atlamasından dolayı yapılan itirazın reddine,

3- Karar örneğinin Gümüşhane Merkez İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı ile itirazda bulunan Mevlüt HAZIR ve Sinan AKINCI’ya gönderilmesine,

02.07.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.