T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 158
İtiraz No : -
K A R A R -
Bakırköy Kaymakamlığı tarafından
Kurulumuz Başkanlığına gönderilen 13/03/2007 tarihli ve B054VLK4342601-517-99-716
sayılı yazıda; İlçelerinde üç ayrı eğitim ve araştırma hastanesinin bulunduğu,
bunların toplam 2400 civarında yatak sayısının mevcut olduğu, bu hastanelerde
tedavi gören yada yoğun bakımda bulunan hasta ve refakatçileri, hemşire, ebe,
hastabakıcılar, doktorlar, özellikle yoğun bakımda çalışan tüm görevlilerin
görevi gereği hastaneyi terk etmelerinin mümkün olmadığından değişik vesilelerle
genel ve mahalli idareler seçimlerinde seçim günü oy kullanamayacakları, bu
durumun sayısal olarak ilçelerinde 4 veya 5 bin kişinin oy kullanamayacağı anlamına
geldiği, bu hastanelerin tüm İstanbul’a, Trakya’ya, belki de Anadolu’ya hitap
ettiği, hastanedeki vatandaşların seçme haklarının kendilerine en uygun ve
kolay bir şekilde sunulması devletin temel görevi olduğu, seçim günü seçmen
listeleri olmasa bile havalimanlarında olduğu gibi bu yerlere de seçmen sandığının
konulması, kimlik numarası ve seçmen kartı ile oy kullanma imkanı sağlanmasının
uygun olacağı, kaldı ki, sandık kurulunun seçmen listesinde ismi olmadığı halde
görevli olduğu sandıkta oy kullandığı belirtilerek, T.C. Vatandaşı olduğunu
kimlik numarası, hüviyeti ve seçmen kartı ile kanıtlayan ve belli yatak sayısı
50 kapasiteyi aşan hastanelerde, hasta ve refakatçilerine, hastane personeline
oy kullanma fırsatının verilmesi istenilmiş olmakla, konu incelenerek;
Gereği Görüşülüp Düşünüldü :
298 sayılı Seçimlerin Temel
Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 4381 sayılı Kanunla değişik 74.
maddesi, aynen; “Sandıkların konulacağı yerleri ve oy verme işinin vaktinde
sona ermesi için gerekli tedbirleri ilçe seçim kurullarının denetiminde sandık
kurulu tespit eder. Sandıkların konulacağı yerlerin belirlenmesinde seçmenin
oyunu kolaylıkla, serbestçe ve gizli şekilde verebilmesi gözetilir. Özürlü
seçmenlerin oylarını rahatlıkla kullanabilmeleri için gerekli tedbirler alınır.
Sandıklar okul (özel okullar ve özel dersaneler dahil) avlusu ve salonların elverişli kısımları gibi genel
yerlere, yetmediği takdirde kiralanacak kahvehane, lokanta gibi yerlere konur.
Kışla, karargah, ordugah gibi askeri bina ve
tesislerle karakollara ve parti binalarına, muhtarlık odalarına sandık
konulamaz. Üçten fazla sandık konulan binalarda bina sorumlularının görev
esasları Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir.” hükmünü içermektedir.
Anılan maddede; sandıkların konulacağı yerlerin
belirlenmesinde seçmenin oyunu kolaylıkla, serbestçe ve gizli şekilde
verebilmesinin gözetileceği öngörülmüş ve anılan maddede ayrıca sandıkların
nerelere konulup konulamayacağı belirtilmiştir.
Seçim işlerinin düzenli yürütülebilmesi için gerekli
görülmesi durumunda seçim sandıklarının konulacağı yerleri belirlemek görev ve
yetki yukarıda belirtilen Kanun hükmü gereğince ilçe seçim kuruluna aittir.
Öte yandan; her seçim döneminde, seçmen listeleri
ilgili muhtarlıklarda askıya çıkartılmak suretiyle Yüksek Seçim Kurulu kararı
üzerine seçimden belirli bir süre önce askıdan indirilmek suretiyle
kesinleştirilmekte ve seçimlerde kesinleşen bu listeler kullanılmaktadır.
Sandık seçmen listesinin kesinleşmesinden sonra ise listelerde herhangi bir
değişiklik yapılamamakta ve tüm seçmenler listelerde hangi adreste, yani
muhtarlık bölgesinde kayıtlı iseler ancak o yerde oylarını
kullanabilmektedirler.
Bu kuralın tek istisnası, 298 sayılı Seçimlerin Temel
Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun değişik 94. maddesi ile mümkün
olabilmektedir.
Anılan
94. maddenin (I) numaralı bendinde aynen; “İlçe seçim kurulu başkanı, seçimin
yapıldığı çevrede oy verme hakkına sahip olduğu halde, görev yaptığı sandığa
ait seçmen listesinde kayıtlı bulunmayan sandık kurulu başkan ve üyelerinin her
birine seçmen olduğunu ve
hangi seçimde oy
kullanabileceğini belirleyen ve
sandık seçmen listesindeki
bilgileri kapsayan bir belge verir, ayrıca esas kayıtlı olduğu sandık seçmen
listesine meşruhat verilmek üzere kayıtlı bulunduğu sandık kurulu başkanlığına
durumu yazı ile bildirir.
Başkan ve
üyeler, bu belgeyi sandık kuruluna teslim ederek görevli oldukları sandıkta oy
verirler.
Milletvekilleri ile milletvekili adayları seçmen kartını
göstermek suretiyle kayıtlı oldukları seçim çevresi dışında da oylarını
kullanabilirler.
Bunların adları ve hüviyetleri o sandık seçmen listesinin
sonuna yazılarak adları hizasına imzaları alınır.
Bu fıkraya
göre yapılan işlemler tutanağa geçirilir.”,
Keza, aynı
Kanunun 86. maddesinin ikinci fıkrasında da, “Bu Kanunun 94 üncü maddesinin
(II) numaralı fıkrasında sayılanların dışında, sandık seçmen listesinde kaydı
olmayanların oy kullanmalarına izin verilmez.”
hükümlerine
yer verilmiştir.
Söz konusu
madde içeriklerinden anlaşılacağı üzere; özel istisnalar dışında başka yerlere
sandık kurulması mümkün olmamaktadır.
Bakırköy
Kaymakamlığının yazısında bahsedilen husus ise geçici döneme münhasır olup, oy
verme günü itibariyle ve de öncesinde ne olacağı belli olmayan bir belirsizlik
söz konusudur.
Yukarıda
da belirtildiği gibi, muhtarlık bölgesi askı listelerinin kesinleşmesinden
sonra, listelerde kayıtlı olmayan hiçbir kişiye kayıtlı olduğu seçim bölgesi
(çevresi) dışında oy kullandırılması yasa gereği mümkün değildir.
Kaldı ki,
bir seçim bölgesinde sandık kurulu oluşturulabilmesi için o seçim bölgesine ait
sandık seçmen listesinin oluşturulmuş olması da ön koşuldur.
Bu nedenle; 298 sayılı Kanunun 86.
maddesi uyarınca seçmenlerin seçmen listesinde isimlerinin bulunduğu
sandıklarda oy kullanmaları gerektiğinden ve Bakırköy Kaymakamlığının yazısında
belirtilen kişiler yukarıda bahsedilen 94 üncü maddede yazılı istisnalar arasında
da yer almadıklarından, durumlarını Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası veya
seçmen kartı ile kanıtlayan ve hastanelerde çalışan personel, hasta ve
refakatçilerin seçmen kütüğüne kayıtlı olmadıkları seçim bölgesinde oy
kullanmalarına yasal imkan bulunmadığına karar
verilmesi gerekmiştir.
S O N U Ç:
Açıklanan nedenlerle;
1- 298 sayılı Kanunun 86. maddesi
uyarınca seçmenlerin seçmen listesinde isimlerinin bulunduğu sandıklarda oy
kullanmaları gerektiğinden ve Bakırköy Kaymakamlığının yazısında belirtilen
kişiler yukarıda bahsedilen 94 üncü maddede yazılı istisnalar arasında da yer
almadıklarından, durumlarını Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası veya seçmen
kartı ile kanıtlayan ve hastanelerde çalışan personel, hasta ve refakatçilerin
seçmen kütüğüne kayıtlı olmadıkları seçim bölgesinde oy kullanmalarına yasal imkan bulunmadığına,
2- Karar
örneğinin Bakırköy Kaymakamlığına gönderilmesine,
24/03/2007 tarihinde oybirliği ile karar
verildi.