T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU BAŞKANLIĞI
Sayı : C.05.0.İMİ.0.88-010.06.02- 10/06/2008
GENELGE
2008/8
1- 3376
sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının uygulanması sırasında, ilçe
seçim kurulu başkanlarının oy kullanmayan seçmenlerle ilgili olarak para cezası
kararları dolayısıyla yaptıkları çalışmalar sebebiyle, yine aynı paralellikte
seçmen kütük bürosu personeline aynı kapsamda ücret ödenemeyeceğine ilişkin
Yüksek Seçim Kurulunca verilen 29/05/2008 tarihli ve 195,
2- Özel kanunlarında yer alan
hükümler çerçevesinde, kimlik ve adres bilgileri tespitinde bulunan kurum ve
kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerin taleplerinin artık Kurumumuz
kayıtlarından karşılanmasına gerek kalmadığına ve bundan dolayı da bu tür
taleplerin 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu hükümleri çerçevesinde İçişleri
Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden temini cihetine
gidilmesi gerektiğine ilişkin Yüksek Seçim Kurulunca verilen 23/05/2008 tarih
ve 2008/180,
sayılı karar örnekleri ilişikte gönderilmiştir.
İmza örneklerini içeren belge asıllarına ilişkin
talepler hariç olmak üzere, kimlik ve adres bilgileri talebinde bulunan kurum
ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerince başkanlığınıza gönderilen
yazıların işleme konulmayarak iade edilmek suretiyle talebin yerine
getirilmemesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesi ve gereği rica
olunur.
Muammer AYDIN
Yüksek Seçim Kurulu Başkanı
EKLER :
2 Adet Karar Örneği (9 Sayfa)
DAĞITIM:
Gereği
- İl Seçim Kurulu Başkanlıklarına
- İlçe Seçim Kurulu Başkanlıklarına
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar
No : 180
- K A R A R -
Başkanlık Makamınca Kurulumuza
sunulan 28/02/2008 tarihli, C.05.0.İMİ.0.88/ sayılı yazıda, aynen; “2839 sayılı
Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 40. ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve
Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 47/son maddeleri uyarınca; verilmesi Yüksek
Seçim Kurulunun iznine tabi olan bilgi ve belgelerin çeşitli Devlet
kuruluşlarınca talep edilmesi ve bu nedenle Kurulumuz Başkanlığından ve ayrıca
ilçe seçim kurulu başkanlıklarından izin istenilmesi durumunda Yüksek Seçim
Kurulunun iş yükünü artırarak gereksiz yazışmalara neden olduğu gerekçesiyle,
Mahkemelerin ve Cumhuriyet Savcılıklarının bilgi ve talepleri ile sınırlı olmak
kaydıyla İlçe Seçim Kurulu Başkanlıklarınca Yüksek Seçim Kurulundan izin
alınmasına gerek olmadığına ve bu tür taleplerin doğrudan İlçe Seçim Kurulu
Başkanlıklarınca değerlendirilmesine, diğer Devlet kuruluşlarının bilgi ve
belge talepleri konusunda ise yine Kurulumuzdan izin alınması gerektiğine,
Yüksek Seçim Kurulunca 07/02/2004 gün ve 2004/257 sayı ile karar verilerek, söz
konusu ilke kararımız tüm teşkilatımıza duyurulmuştu.
Yine, bundan ayrı olarak; icra
dairesi müdürlüklerinin talepleri üzerine Kurulumuzun bugüne kadarki vermiş
olduğu istisnasız olumsuz kararlar da göz önünde bulundurularak, zaman israfına neden olmaması, hakkın
tecellisinin gecikmemesi ve gereksiz yazışmalara meydan verilmemesi bakımından,
Türkiye geneli tüm icra dairesi müdürlüklerinin adres tespiti istemlerinin
dosya açılmadan ve Kurul gündemine getirilmeden, daha önceki olumsuz
kararlarımızda benimsenen ilkeler çerçevesinde, bu yöndeki taleplerin Başkanlık
yazısıyla mercilerine iade edilmesi gerektiğine Kurulumuzca 05/05/2007 tarih ve
2007/229 sayı ile karar verilerek, bu yöndeki talep yazıları işleme
konulmayarak iade edilmektedir.
29/04/2006 tarihli Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda, kimlik ve
adres paylaşımı sistemlerinin kullanılması öngörülmüş ve adres bilgileri
kullanımının uygulama yönü düzenlenmiştir. Söz konusu 5490 sayılı Kanun hükmü
gereği, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce
merkezi veri tabanı ve kimlik paylaşımı sistemini de kapsayan Merkezi Nüfus
İdaresi Sistemi (MERNİS) ile tüm nüfus kayıtları bilgisayar ortamına aktarılmış
ve elektronik ortamda tutulması sağlanarak, kamu kurum ve kuruluşlarının
paylaşımına açılmış olup, sistem hayata geçirilmiş bulunmaktadır.
Bu yasal düzenlemeye bağlı olarak,
İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden; Merkezi
Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) ile tüm nüfus kayıtları bilgisayar ortamında
aktarılan ve elektronik ortamda tutulması sağlanan kayıtların, kamu kurum ve
kuruluşlarının paylaşımına açılıp açılmadığı ile adres ve kimlik bilgileri hususunda kamu
kurum ve kuruluşlarına 5490 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde hizmet verilip
verilmediği sorulmuş olup, anılan Genel Müdürlükten alınan 18/02/2008,
21/02/2008 ve 28/02/2008 tarihli yazılarda da; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri
Kanunu gereğince, Türk Vatandaşları ile Türkiye’de yaşayan yerleşik
yabancıların yerleşim yeri ve diğer adres bilgilerinin T.C. kimlik numaraları
ile eşleştirilip, elektronik ortamda Genel Müdürlüklerince güncel olarak
tutulmaya başlandığı ve bu bilgilerin Kimlik Paylaşımı Sistemi üzerinden kamu
kuruluşlarının paylaşımına açıldığı ve hizmet verilmeye başlanıldığı
bildirilmiştir.
Anılan Kanun hükmü ve ilgili Genel
Müdürlükten alınan bilgiler doğrultusunda;
Kimlik numarası ve adres bilgisi tespitine
ilişkin taleplerin artık Kurulumuz kayıtlarından karşılanmasına gerek
kalmadığı,
Ancak, gerek Anayasa’nın 138.
maddesi ve gerekse usul yasalarındaki amir kurallar nedeniyle Mahkemelere ve
Cumhuriyet Savcılıklarına, bilgi istemi dışında talep ettikleri seçim evrakının
verilmesi gerekli bulunduğundan, yukarıda belirtilen açıklamalar ve yasal
düzenlemeler sadece bilgi istemine ilişkin olduğundan, seçim konularını ihtiva
eden “belge” istemlerinin yine Kurulumuzun 07/02/2004 tarihli, 2004/257 sayılı kararıyla
belirlenen ilkeler çerçevesinde değerlendirilerek işlem yapılması ve
uygulamanın devam edilmesi gerektiği,
düşünülmektedir.
Bu nedenle; bazı kurumların
taleplerine ilişkin Kurulumuzun bugüne kadarki vermiş olduğu istisnasız olumsuz
kararlar da göz önünde bulundurularak, zaman israfına neden olmaması, hakkın
tecellisinin gecikmemesi ve gereksiz yazışmalara meydan verilmemesi bakımından,
yukarıda belirtilen 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu hükümleri çerçevesinde,
tüm kamu kurum ve kuruluşlarının kimlik numarası ve adres tespitine ilişkin
taleplerinin artık Kurulumuz kayıtlarından karşılanmasına gerek kalmadığından,
bu tür taleplerin 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun ilgili hükümleri
gereği İçişleri Bakanlığından temini cihetine gidilmesi ilkesinin benimsenerek,
kimlik numarası ve adres tespitine ilişkin istemlerin artık dosya açılarak
Kurul gündemine getirilmeyerek, bu yöndeki taleplerin başkanlık yazısı ile iade
edilip edilmeyeceği hususunun karara bağlanmasını ve bu tür taleplerin iade
edilmesinin kabulü halinde bilgi isteminde bulunabilecek kurumların
bilgilendirilmesi ve aynı konuda Kurulumuzdan talepte bulunulmaması amacıyla,
bu konuda alınacak kararın ilgili Bakanlıklara ve kurumlara gönderilmesi
hususunda gerekli Kurul kararının alınmasını takdirlerinize arz ederim.”
denilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Adres ile ilgili dağınık yapının tek bir
kurumda toplanması amacıyla 29/04/2006 tarihinde yürürlüğe giren 5490 sayılı
Nüfus Hizmetleri Kanunu çıkarılmıştır.
Bu Kanun ile adreslerin belli bir standarda
kavuşturulması, adres bilgilerinin elektronik ortamda merkezi bir yapı
içerisinde her an güncel olarak tutulması öngörülmüştür. Kanunun yürürlüğe
girmesiyle birlikte İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğünce süratle hazırlıklar tamamlanmış ve adres ile ilgili çalışmalar
bitirilmiştir.
Ayrıca, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu
ile Ulusal Adres Veri Tabanı oluşturulması ve nüfus kayıtları ile adres
bilgilerinin ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır. Bu şekilde kişilerin, yerleşim
yeri ve diğer adresleri Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ile eşleştirilerek
elektronik ortamda güncel olarak tutulmuştur. Bu çerçevede ihtiyaç duyulan
yasal düzenlemeler ve mevzuat çalışmaları ilgili Bakanlıkça tamamlanmış ve
işlerlik kazanmıştır.
Kısaca; Adres Kayıt Sistemi olarak
adlandırılan sistemle, kişilerin yerleşim yeri adresine ilişkin kayıtların
sağlıklı ve güncel bir şekilde elektronik ortamda tutulması ile bu bilgiler
kamunun ve kurumların kullanımına açılmıştır.
Başkanlık teklifinde belirtildiği
üzere; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda, kimlik ve adres paylaşımı
sistemlerinin kullanılması öngörülmüş ve adres bilgileri kullanımının uygulama
yönü düzenlenmiştir. Söz konusu 5490 sayılı Kanun hükmü gereği, İçişleri
Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce merkezi veri tabanı ve
kimlik paylaşımı sistemini de kapsayan Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS)
ile tüm nüfus kayıtları bilgisayar ortamına aktarılmış ve elektronik ortamda
tutulması sağlanarak, kamu kurum ve kuruluşlarının paylaşımına açılmış olup,
sistem hayata geçirilmiş bulunmaktadır.
Söz konusu 5490 sayılı Kanun’un
uygulama yönü, Başkanlığımızın 18/02/2008 tarihli,
C.05.0.İMİ.0.88-090.05.01/1560 sayılı yazısı ile İçişleri Bakanlığı Nüfus ve
Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden sorulmuş ve alınan 18/02/2008,
21/02/2008 ve 28/02/2008 tarihli ayrı ayrı cevabi yazılarda; 5490 sayılı Nüfus
Hizmetleri Kanunu gereğince Türk Vatandaşları ile Türkiye’de yaşayan yerleşik
yabancıların yerleşim yeri ve diğer adres bilgilerinin T.C. kimlik numaraları
ile eşleştirilip, elektronik ortamda Genel Müdürlüklerince güncel olarak
tutulmaya başlandığı ve bu bilgilerin Kimlik Paylaşımı Sistemi üzerinden kamu
kuruluşlarının paylaşımına açıldığı ve hizmet verilmeye başlanıldığı
bildirilmiştir.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi
Kanunu’nun 40. ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri
Hakkında Kanun’un 47/son maddeleri uyarınca; verilmesi Yüksek Seçim Kurulunun
iznine tabi olan bilgi ve belgelerin çeşitli Devlet kuruluşlarınca talep
edilmesi ve bu nedenle Kurulumuz Başkanlığından ve ayrıca ilçe seçim kurulu
başkanlıklarından izin istenilmesi durumunda Yüksek Seçim
Kurulunun iş yükünü artırarak
gereksiz yazışmalara neden olduğu gerekçesiyle, Mahkemelerin ve
Cumhuriyet Savcılıklarının bilgi ve talepleri ile sınırlı olmak kaydıyla ilçe
seçim kurulu başkanlıklarınca Yüksek Seçim Kurulundan izin alınmasına gerek
olmadığına ve bu tür taleplerin doğrudan ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca
değerlendirilmesine, diğer Devlet kuruluşlarının bilgi ve belge talepleri
konusunda ise yine Kurulumuzdan izin alınması gerektiğine, Yüksek Seçim
Kurulunca 07/02/2004 gün ve 2004/257 sayı ile karar verilerek söz konusu ilke
kararımız tüm teşkilatımıza duyurulmuştu.
Bugüne kadar, özel kanunlarında yer
alan hükümler çerçevesinde; tebligata elverişli ikametgah ve iş adreslerinin
tespit edilerek bildirilmesinin istenilmesi üzerine, 298 sayılı Kanun’un 47/son
ve 2839 sayılı Kanun’un 40. maddeleri gereğince, adres tespitinde bulunan
kurumların istemleri Yüksek Seçim Kurulunca yapılan değerlendirme sonucuna göre
karşılanmaktadır.
Özellikle, bazı kurumların talepleri
üzerine Kurulumuzun bugüne kadarki vermiş olduğu istisnasız olumsuz kararlar da
göz önünde bulundurularak, zaman israfına neden olmaması, hakkın tecellisinin
gecikmemesi ve gereksiz yazışmalara meydan verilmemesi bakımından, adres
tespiti istemlerinin dosya açılmadan ve Kurul gündemine getirilmeden, daha
önceki olumsuz kararlarımızda benimsenen ilkeler çerçevesinde, adres tespitine
ilişkin taleplerin Başkanlık yazısı ile mercilerine iade edilmesi gerektiğine,
Yüksek Seçim Kurulunca 05/05/2007 gün ve 2007/229 sayı ile karar verilmiştir.
Yukarıda detaylı olarak yapılan açıklamalardan
açıkça anlaşılacağı üzere; Ülkemizde adres kayıt sistemi tek merkezde
oluşturulmuş ve yasal düzenlemeyle, kişinin doğumundan ölümüne kadar kişisel ve
medeni durumuna, uyrukluluğuna ve bunlarda meydana gelebilecek değişikliklere
ait doğal ve hukuki olayların belirlenip saptanması, bu amaçla düzenlenmiş
kütüklere yazılması, elektronik ortamda ulusal adres veri tabanının
oluşturulması, nüfus kayıtları ile adres bilgilerinin ilişkilendirilmesi
amaçlanmıştır.
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu
kapsamında olan;
Adres Paylaşım Sistemi; ulusal adres
veri tabanında tutulan bilgilerin kurumlar ile diğer kişilerce paylaşılması
işlemini,
Kimlik Paylaşımı Sistemi; merkezi
veri tabanından ayrı olarak elektronik ortamda tutulan, Kimlik Paylaşımı
Sisteminden yararlanacak kurumların istifadesine sunulan ve sınıflandırılmış
bilgileri ihtiva eden aile kütüğü kayıtlarını,
Ulusal Adres Veri Tabanı; adres
bilgilerinin tutulduğu merkezi veri tabanını,
Yerleşim Yeri Adresi; sürekli kalma
niyetiyle oturulan yeri,
içermektedir.
Kimlik Paylaşımı Sistemi veri
tabanında; kişi bilgileri, nüfus cüzdanı bilgileri, nüfus olayları bilgileri,
ulusal adres veri tabanında yer alan bilgiler yer almaktadır.
Öte yandan;
5490 sayılı Kanun’un 47. maddesinde;
Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının kurumlar ile diğer gerçek ve tüzel
kişilerin her türlü işlem ve kayıtlarında esas alınacağı,
Yine, aynı Kanunun Geçici 1.
maddesinde; Kurumların ve tüzel kişilerin bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren
iki yıl içinde mevzuatlarını bu Kanun hükümlerine uygun hale getirerek
işlemlerinde kimlik numarasını kullanmak zorunda oldukları,
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıdan beri yapılan açıklamalara
göre; Adres Kayıt Sistemi, kişilerin adreslerinin, elektronik ortamda Nüfus ve
Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünde güncel olarak tutulmasını sağlayan bir
sistemdir. Bu sistemle, tüm vatandaşlarımızın yerleşim yeri ve diğer adres
bilgileri elektronik ortamda güncel olarak tutulmaktadır.
Yerleşim Yeri Adresi ve Ulusal Adres
Veri Tabanı bilgilerinin tutulmasıyla birlikte, bu bilgiler Kimlik Paylaşımı
Sistemi (KPS) üzerinden tüm kamu kurum ve kuruluşlarının paylaşımına
açılmıştır. Artık bu paylaşımla, tüm kamu kurum ve kuruluşlarının işlemlerinde
sürat ve verimlilik sağlanacağından hiç kuşku yoktur.
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu
ve Kimlik Paylaşımı Sistemi Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, tüm kamu
kurumlarınca, kimlik paylaşımı sisteminden yararlanılması amacıyla anlaşma
yapılması artık zorunluluk hale gelmiş bulunmaktadır.
Diğer yandan, adres değişkenlikleri
adres kayıt sisteminde daha güncel tutulduğundan, tüm kamu kuruluşları, Kimlik
Paylaşımı Sistemine (KPS) erişerek bu bilgilere rahatlıkla ulaşabilme imkanına
sahip olabileceklerdir. Bundan dolayı da istenilen amaç gerçekleşmiş olacaktır.
Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 53.
maddesine istinaden, adrese ve adres bilgilerine ilişkin Kurulumuz bünyesindeki
seçmen kütüğünde yer alan bilgiler konusunda İçişleri Bakanlığı Nüfus ve
Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile koordinasyon ve işbirliği yapılarak,
Kurulumuzdaki tüm kayıtlar, 5490 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle birlikte
ilgili kuruma elektronik ortamda verilmiş ve ulusal adres veri tabanının etkin,
süratli ve güncel bir şekilde oluşturulmasına katkı sağlanmıştır.
Mevcut uygulamalara göre; seçmen
kütükleri, 298 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde sadece seçim dönemlerinde güncellenmekte ve
bir sonraki güncelleştirme işlemine kadar eski bilgiler kütükte kalmakta ve bu
süreçte talep edilen adres bilgileri bu seçmen kütüğünden karşılanmaktadır.
Artık; 5490 sayılı Kanunla getirilen
düzenlemeyle, adres ve kimlik bilgileri talebinde bulunan kamu kurum ve
kuruluşlarının Kimlik Paylaşımı Sistemine (KPS) bağlanarak, adres ve kimlik
bilgileri talebinde bulunacakları kişilerin yerleşim yeri adres bilgilerine
rahatlıkla ulaşabilmeleri mümkündür.
Kaldı ki, 298 sayılı Seçimlerin
Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda 5749 sayılı Kanunla
yapılan önemli değişiklikle, seçmen kütüğü artık adres kayıt sisteminden
alınarak oluşturulacaktır. Diğer kamu kurumları gibi Kurumumuzda Kimlik
Paylaşımı Sistemine (KPS) zorunlu olarak bağlanarak bu hizmetten
faydalanacaktır.
Bütün bu açıklamalardan dolayı;
Özel kanunlarında yer alan hükümler
çerçevesinde, kimlik ve adres bilgileri tespitinde bulunan kurum ve kuruluşlar
ile gerçek ve tüzel kişilerin talebinin artık Kurumumuz kayıtlarından
karşılanmasına gerek kalmadığına ve bundan dolayı da bu tür taleplerin 5490
sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu hükümleri çerçevesinde İçişleri Bakanlığı Nüfus
ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden temini cihetine gidilmesi
gerektiğine, bu yöndeki taleplerin bu kararımıza istinaden Kurulumuza gelmesi
halinde talebin karşılanmayacağına ve evrak üzerinde işlem yapılmayacağına,
Ancak; gerek Türkiye Cumhuriyeti
Anayasasının 138. maddesi ve gerekse usul yasalarındaki amir kurallar
nedeniyle, Mahkemelere ve Cumhuriyet Savcılıklarına, bilgi istemi dışında talep
ettikleri seçim evrakının verilmesi gerekli bulunduğundan, yukarıda belirtilen
açıklamalar ve yasal düzenlemeler sadece bilgi istemine ilişkin olduğundan,
seçim konularını kapsayan “belge” istemlerinin yerine getirilebileceğine ve bu
yöndeki uygulamanın Kurulumuzun 07/02/2004 tarihli, 2004/257 sayılı kararında
belirtilen ilkeler çerçevesinde değerlendirilerek işlem yapılmasına ve
uygulamanın devam edilmesine,
Yukarıda açıklanan durumun,
Kurulumuzdan kimlik ve adres bilgileri talebinde bulunan ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarına bildirilmesine ve ayrıca genel tebliğ niteliğinde olmak üzere
Resmi Gazetede yayımlanmasına,
karar verilmelidir.
S O N U Ç:
Açıklanan nedenlerle;
1- Özel kanunlarında yer alan hükümler çerçevesinde, kimlik ve adres
bilgileri tespitinde bulunan kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerin talebinin
artık Kurumumuz kayıtlarından karşılanmasına gerek kalmadığına ve bundan dolayı
da bu tür taleplerin 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu hükümleri çerçevesinde
İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden temini
cihetine gidilmesi gerektiğine, bu yöndeki taleplerin bu kararımıza istinaden
Kurulumuza gelmesi halinde talebin karşılanmayacağına ve evrak üzerinde işlem
yapılmayacağına,
2- Gerek
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 138. maddesi ve gerekse usul yasalarındaki
amir kurallar nedeniyle, Mahkemelere ve Cumhuriyet Savcılıklarına, bilgi istemi
dışında talep ettikleri seçim evrakının verilmesi gerekli bulunduğundan,
yukarıda belirtilen açıklamalar ve yasal düzenlemeler sadece bilgi istemine
ilişkin olduğundan, seçim konularını kapsayan “belge” istemlerinin yerine
getirilebileceğine ve bu yöndeki uygulamanın Kurulumuzun 07/02/2004 tarihli,
2004/257 sayılı kararında belirtilen ilkeler çerçevesinde değerlendirilerek
işlem yapılmasına ve uygulamanın devam edilmesine,
3- Genel tebliğ niteliğinde olmak üzere karar örneğinin Resmi Gazetede
yayımlanmasına,
4- Karar
örneğinin;
a) Kurulumuz İdari ve Mali İşler Daire
Başkanlığı ile Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğüne,
b)
İçişleri Bakanlığı
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne,
c)
Kurulumuzdan kimlik ve adres bilgileri talebinde bulunan kurumların
bilgilendirilmesi için Başkanlıkça belirlenecek kamu kurum ve kuruluşlarının
bağlı bulunduğu ilgili Bakanlıklara,
gönderilmesine,
23/05/2008 tarihinde oybirliği ile
karar verildi.
Başkan
Başkanvekili Üye Üye
Muammer
AYDIN Ahmet BAŞPINAR Necati SÖZ Hüseyin EKEN
Üye
Üye Üye
Bahadır
DOĞUSOY Mehmet KILIÇ
Ali EM
Üye
Üye Üye
Kırdar ÖZSOYLU
Sadri BOZKURT M. Zeki ÇELEBİOĞLU
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 195
İtiraz
No :
- K A R A R -
Vakfıkebir
İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı tarafından Kurulumuz Başkanlığına gönderilen
18/02/2008 tarih ve C.05.0.SKB.4.61.12-140.05-32 sayılı yazıda; 5678 sayılı
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunla ilgili olarak 21/10/2007 tarihinde Ülke genelinde yapılan
halkoylamasında Vakfıkebir İlçesi Seçmen Kütüğünde ve sandık listesinde kaydı
ve oy kullanma yeterliliği bulunduğu halde hukuki veya fiili mazereti
olmaksızın katılmayanların, 28/05/1987 tarihinde yürürlüğe giren 3376 sayılı
Anayasa Değişikliğinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanunun 6/2. maddesi hükmü
dahilinde her bir seçmenin 19,00 YTL. İdari Para Cezası ile cezalandırılmasına
dair kararların Yüksek Seçim Kurulunun 26/12/1987 tarih ve 788 sayılı kararının
5. maddesi hükmü gereğince Başkanlıklarınca her seçmen için ayrı ayrı
yazılmakta olduğu, Yüksek Seçim Kurulunun söz konusu 1987/788 sayılı kararının
6. maddesinde, 3376 sayılı Kanunun 6. maddesinin 2. fıkrasının uygulanması
sırasında ilçe seçim kurulu başkanlıklarının para cezası kararları dolayısıyla
yaptıkları çalışmalar sebebiyle 250 seçmen hakkındaki kararlar için bir günlük
ücret tahakkuk ettirilebileceğinin hüküm altına alındığı, yapılan
halkoylamasında Vakfıkebir İlçesi Seçmen Kütüğünde ve sandık seçmen listesinde
kaydı ve oy kullanma yeterliği bulunduğu halde hukuki veya fiili mazereti
olmaksızın katılmayanların sayısının çok olduğu, aynı zamanda Vakfıkebir
Adliyesinde faaliyet gösteren Çarşıbaşı İlçe Seçim Kurulu Başkanlığının da iş
ve işlemlerini görmekte bulunan seçmen kütük bürosunda sadece bir seçim
müdürünün görev yaptığı, başkaca seçim personelinin bulunmadığı, söz konusu
seçmenlerle ilgili para cezasına dair kararların yazımı işlemlerinin mevcut
Vakfıkebir Seçmen Kütük Bürosu Müdürü tarafından yerine getirildiği
belirtilerek, 3376 sayılı Kanunun 6. maddesinin 2. fıkrasının uygulanması ile
ilgili mesai ve fazla mesai saatleri dışındaki hafta sonu çalışmaları nedeniyle
seçmen kütük bürosu personeline de ücret tahakkuk ettirilip ettirilmeyeceği,
ücret tahakkuk ettirilecek ise kaç gündelik üzerinden veya hangi esaslar
dahilinde yapılacağı hususunda görüş bildirilmesi istenilmiş ve 23/02/2008 tarihli,
105 sayılı Kurulumuz Kararı ile Yüksek Seçim Kurulu Başkanvekili Ahmet BAŞPINAR
Başkanlığında, Üyeler Necati SÖZ ve Kırdar ÖZSOYLU’dan oluşturulan komisyon bu
konudaki çalışmasını tamamlamış olmakla, konu ve komisyonca hazırlanan karar
incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Kurulumuzun 23/02/2008 tarihli ve 105 sayılı kararı
ile Yüksek Seçim Kurulu Başkanvekili Ahmet BAŞPINAR Başkanlığında, Üyeler Necati
SÖZ ve Kırdar ÖZSOYLU’dan oluşturulan komisyon çalışmayı tamamlayarak
sonrasında bir karar düzenlemiştir.
Düzenlenen 22/03/2008 tarihli “Komisyon Kararı”nda,
aynen;
“Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca
31/05/2007 tarihinde kabul edilen 5678 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının
Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un, Anayasa’nın 175.
maddesi uyarınca halkoyuna sunulmasının uygun görülmesi üzerine, Anayasa’nın
anılan maddesi ve 3376 sayılı “Anayasa Değişikliğinin Halkoyuna Sunulması
Hakkında Kanun” uyarınca 5678 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun, Resmi Gazetenin 16/06/2007 tarihli,
26554 sayılı nüshasında yayımlanmasını müteakiben, 3376 sayılı Anayasa
Değişikliğinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun’un 2. maddesi gereği,
halkoylamasının 21 Ekim 2007 Pazar günü yapılması Kurulumuzca 30/07/2007
tarihli ve 2007/740 sayı ile kararlaştırılmış ve 21 Ekim 2007 tarihinde
Halkoylaması yapılarak neticelendirilmiştir.
3376 sayılı Anayasa Değişikliğinin
Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanunun 6. maddesinin ikinci fıkrasında; “Seçmen
kütüğünde ve sandık listesinde kaydı ve oy kullanma yeterliği bulunduğu halde
halkoylamasına, hukuki veya fiili mazereti olmaksızın katılmayanlar, ilçe seçim
kurulu başkanı tarafından onikibinbeşyüz lira para cezası ile
cezalandırılırlar. Ancak, halkoylaması gününden itibaren üç ay içinde hukuki
veya fiili mazeretini bildiren ve mazereti ilçe seçim kurulu başkanınca geçerli
görülenlerden bu para tahsil edilmez. İlçe seçim kurulu başkanınca verilen para
cezası ile ilgili kararlar kesindir.” hükmüne yer verilmiştir.
Kanun hükmünden açıkça anlaşılacağı
üzere, oy kullanmayan seçmenlere uygulanacak para cezasının uygulanıp uygulanmayacağı
konusunda Yüksek Seçim Kurulu görevli olmayıp, bu konuda ilçe seçim kurulu
başkanı olan hakimlerimiz görevlidir.
21 Ekim 2007 tarihinde yapılan
Anayasa Değişikliğinin Halkoyuna Sunulmasına katılım oranının geçmiş seçimlere
ve halkoylamalarına nazaran çok düşük olduğu bilinmektedir. Yukarıda belirtilen
3376 sayılı Kanunun 6. maddesinin ikinci fıkrası gereği, oy kullanmayan
seçmenlere uygulanacak para cezası için her seçmen hakkında ayrı ayrı karar
alınması yerine SEÇSİS’ten liste alınarak topluca karar verilmesi daha uygun
olabilecektir.
Öte
yandan, 3376 sayılı Kanunda ve başkaca kanunlarda, oy kullanmayan seçmenler için alınacak
kararların her seçmen için ayrı ayrı alınacağına veya belirli bir kritere göre
yapılacağına dair hüküm bulunmamaktadır. Söz konusu kanun hükmünde, sadece oy
kullanmayan seçmenlere para cezasının uygulanacağı vurgulanmıştır. Oy
kullanmayan seçmenleri kapsar şekilde toplu olarak alınacak bir kararın, anılan
kanun hükmüne aykırılık teşkil etmeyeceği düşünülmektedir.
Bilindiği
üzere, karar yazılması işleminde günün
teknolojisi olan bilgisayardan, hatta Kurulumuz SEÇSİS programından
faydalanılacağından, artık daktilo ile karar yazımının söz konusu olmadığı ve
bundan dolayı da hatalı bir yazım söz konusu olmayacağından zaman kaybından da
bahsedilemeyeceğinden, seçim kurulu başkanlarımız ile seçmen kütük bürosu
personelimizin bu bilgilerin doğruluğunu ayrıca detaylı olarak kontrol
etmelerine de gerek kalmayacağı bilinen bir gerçektir. Zaten SEÇSİS’in
amaçlarından biri de, tüm seçim iş ve işlemlerine hız kazandırmak ve hataları
en aza indirmektir.
Artık,
SEÇSİS’e bağlı olarak yürütülecek çalışma raporları ve yazılacak kararların
bilgisayar ortamında hazırlanacak olması nedeniyle, tüm çalışmalarda geçmiş
dönemlere nazaran büyük bir emek sarfedilmemektedir.
Kaldı ki;
bu işlemlerin sonuçlandırılması konusunda, 3376 sayılı Kanunda veya başkaca
kanunlarda belirli bir süre öngörülmediğinden, dışarıdan geçici personel
çalıştırılmadan, büro personelinin resmi çalışma gün ve saatleri içinde
yapacakları çalışma ile gerçekleştirilmesi mümkün olabilecektir. İlçe seçim
kurulu başkanı hakimlerimizin de aynı yönde görev ifa edecekleri açıktır.
Bütün bu
açıklamalar göz önüne alındığında; 3376 sayılı Kanunun 6. maddesinin ikinci
fıkrasının uygulanması ile ilgili olarak yürütülecek çalışmaların öncelikle
mesai saatlerinde ve zamana yayılarak asli görev olarak yerine getirilmesinin
ön planda tutulması ve bu amaçla, ilçe seçim kurulu başkanlarına para cezası
kararları dolayısıyla yapacakları çalışmalar sebebiyle, yine aynı paralellikle
mesai ve fazla mesai saatleri dışında hafta sonu çalışmaları nedeniyle seçmen
kütük büroları personeline ücret tahakkuk ettirilmesine gerek görülmediği
düşünülmektedir.
Ayrıca, oy kullanmayan seçmenlere
para cezası uygulaması cihetine gidildiğinde; Bu işlemler için kağıt ve
bilgisayar sarf malzemesi (Toner vs.) kullanılacağının ve yine 29 Mart 2009
tarihinde yapılacak Mahalli İdareler Genel Seçimleri nedeniyle tüm yurt
genelinde MERNİS kayıtları ile Kurulumuz SEÇSİS’de kayıtlı seçmenlerin
eşleştirilmesi işlemi ve buna bağlı olarak genel seçimden önce uzun süreye
yayılacak bir güncelleştirme çalışması yapılacağının da göz önünde
bulundurulması gerekmektedir.”
önerisinde bulunulmuştur.
Bu
nedenle, komisyonca yapılan değerlendirme sonucu düzenlenen 22/03/2008 tarihli kararın
Kurulumuzca uygun görüldüğüne ve 21 Ekim 2007 tarihinde yapılan Anayasa
Değişikliğinin Halkoyuna Sunulmasına, hukuki ve fiili mazereti olmaksızın
katılmayan seçmenler hakkında 3376 sayılı Kanunun 6 ıncı maddesinin ikinci
fıkrasının uygulanması sırasında ilçe seçim kurulu başkanlarının para cezası
kararları dolayısıyla yaptıkları çalışmalar sebebiyle, yine aynı paralellikte
seçmen kütük bürosu personeline aynı kapsamda ücret ödenemeyeceğine karar verilmelidir.
S O N U Ç :
Açıklanan nedenlerle;
1- Komisyonca yapılan değerlendirme
sonucu düzenlenen 22/03/2008 tarihli kararın Kurulumuzca uygun görüldüğüne,
2- 21 Ekim 2007 tarihinde yapılan
Anayasa Değişikliğinin Halkoyuna Sunulmasına, hukuki ve fiili mazereti
olmaksızın katılmayan seçmenler hakkında 3376 sayılı Kanunun 6 ıncı maddesinin
ikinci fıkrasının uygulanması sırasında ilçe seçim kurulu başkanlarının para
cezası kararları dolayısıyla yaptıkları çalışmalar sebebiyle, yine aynı
paralellikte seçmen kütük bürosu personeline aynı kapsamda ücret
ödenemeyeceğine,
3- Karar örneğinin Kurulumuz İdari ve
Mali İşler Dairesi Başkanlığı ile Vakfıkebir İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına ve tüm
il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına gönderilmesine,
29/05/2008
tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Muammer AYDIN Ahmet BAŞPINAR Hasan ERBİL Necati SÖZ
Üye
Üye Üye Üye
Hüseyin EKEN
Bahadır DOĞUSOY Mehmet KILIÇ Ali EM
Üye Üye Üye
Kırdar ÖZSOYLU Sadri
BOZKURT M. Zeki ÇELEBİOĞLU