T.C.

YÜKSEK SEÇİM KURULU

Karar No : 600

İtiraz No :

- K A R A R -

Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığınca; 22 Temmuz 2007 tarihinde yapılacak olan XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde siyasi partilerin radyo ve televizyonda yapacakları propaganda konuşmaları ve görüntülü propagandaların gün ve yayın saatlerinin belirlenmesine ilişkin usul ve esasların saptanması istenilmiş olmakla, konu incelenerek;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

298 sayılı Kanunun 52 nci maddesinde, oy verme gününden önceki 7 nci günden itibaren oy verme gününden önceki gün saat: 18.00’a kadar radyo ve televizyondan;

a) Seçime katılan siyasi partilere ilk gün 10, son gün 10 dakikayı geçmemek üzere, programlarını ve yapacakları işleri anlatan iki konuşma,

b) Mecliste grubu bulunan siyasi partilerin her birine ilaveten 10’ar dakikalık propaganda,

c) İktidar partisine veya iktidar partilerinden büyük olanına 20 dakikalık, iktidar partilerinden diğerlerine 15’er dakikalık ilave propaganda,

d) Ana muhalefet partisine ilaveten 10 dakikalık propaganda,

hakkı verileceği belirtilmiştir.

Bu madde uyarınca, radyo ve televizyonda propaganda konuşmalarına 15 Temmuz 2007 Pazar günü başlanacak ve 21 Temmuz 2007 Cumartesi günü saat: 18.00’da kadar belirlenecek gün ve saatlerde yapılmak koşuluyla devam edilecektir.

Kurulumuza yapılan başvurulardan, 22 Temmuz 2007 tarihinde yapılacak olan XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçimine katılan siyasi partilerin; Aydınlık Türkiye Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Saadet Partisi, İşçi Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Halkın Yükselişi Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Genç Parti, Demokrat Parti, Liberal Demokrat Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, Adalet ve Kalkınma Partisi, Emek Partisi ve Türkiye Komünist Partisi olduğu saptanmıştır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının 25/06/2007 tarihli ve 32865 sayılı yazılarında da, adı geçen siyasi partilerden Adalet ve Kalkınma Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi ve Anavatan Partisinin Mecliste grubu bulunduğu, iktidar partisinin Adalet ve Kalkınma Partisi olduğu, ana muhalefet partisinin de Cumhuriyet Halk Partisi olduğu bildirilmiştir. Ancak, Anavatan Partisi Merkez Karar ve Yönetim Kurulunun 07/06/2007 tarih ve 2 sayılı kararı ile 22 Temmuz 2007 tarihinde yapılacak olan XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde, Parti Tüzüğünün değişik 78. maddesi hükmü çerçevesinde seçime katılmamaya karar vermiş olduğundan ve bu husus Kurulumuzca da 08/06/2007 tarihli ve 373 sayı ile karar altına alındığından, Anavatan Partisinin radyo ve televizyonda propaganda yapma hakkı bulunmamaktadır.

Bu duruma göre Aydınlık Türkiye Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Saadet Partisi, İşçi Partisi, Halkın Yükselişi Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Genç Parti, Demokrat Parti, Liberal Demokrat Parti, Emek Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi ve Türkiye Komünist Partisinin 10’ar dakikalık iki, Cumhuriyet Halk Partisinin 10’ar dakikalık dört, Adalet ve Kalkınma Partisinin 10’ar dakikalık üç ve ilaveten 20 dakikalık olmak üzere dört konuşma hakkı bulunmaktadır.

298 sayılı Kanunun yukarıda açıklanan 52 nci maddesi gereğince, adı geçen tüm siyasi partiler, 10’ar dakikalık iki konuşma hakkından birini 15 Temmuz 2007 Pazar günü, diğerini de 21 Temmuz 2007 Cumartesi günü kullanmak zorundadırlar. Bu konuşmalardan ayrı olarak

Cumhuriyet Halk Partisi 10’ar dakikalık iki ve Adalet ve Kalkınma Partisinin de 10 ve 20 dakikalık olmak üzere iki konuşma hakkı bulunmaktadır.

Sözü edilen 52 nci maddede, siyasi partilerin radyo ve televizyonda yapacakları propaganda “görüntülü” ve “görüntüsüz” olmak üzere ikiye ayrılmış, görüntüsüz propaganda “konuşma”, görüntülü propaganda ise partilerin yaptıkları ve yapacakları icraatı görüntüye yer vermek suretiyle anlatmaları olarak tanımlanmıştır. İçerik yönünden farklı olmaları nedeniyle bu iki propaganda türü ayrı ilkelere bağlanmıştır. Kanunun 52 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi hükmü, aynı maddenin 3 ve devamı fıkraları ile 55 inci maddesi birlikte değerlendirildiğinde; siyasi partilerin ilk gün 10, son gün de 10 dakikalık konuşma sürelerini görüntülü olarak kullanmalarına olanak olmadığı sonucuna ulaşılmakta ve uygulamada bu yönde oluşmuş bulunmaktadır.

Belirtilen nedenlerle, seçime katılan siyasi partilerden sadece Adalet ve Kalkınma Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisinin görüntülü propaganda yapma hakkına sahip olduklarının kabulü gerekmektedir.

298 sayılı Kanunun 54 üncü maddesine göre radyo ve televizyonda propaganda için başvuran partilerin yayın zaman ve sıraları, bunların birer temsilcisi ile TRT temsilcilerinin önünde Yüksek Seçim Kurulunca ad çekme suretiyle saptanacaktır.

Seçim Takvimine göre, seçime katılan siyasi partilerden radyo ve televizyonda propaganda yapmak isteyenlerin bu hususu en geç 08 Temmuz 2007 Pazar günü saat: 17.00’da kadar Yüksek Seçim Kuruluna bildirmeleri ve ad çekme işleminin de 10 Temmuz 2007 Salı günü saat: 15.00’da yapılması gerekmektedir.

298 sayılı Kanunun 52. maddesinde görüntülerde suç teşkil eden bir husus bulunduğu takdirde Yüksek Seçim Kurulunca bunların yayınına izin verilmeyeceği hükme bağlanmış, 55. maddesinde; “Siyasi partiler adına radyo ve televizyon ile yapılacak konuşmalar, Yüksek Seçim Kurulunun görevlendireceği bir kurul üyesi huzurunda adına konuşma yapılacak siyasi partinin isteğine uygun olarak yayından önce ses ve görüntü alma cihazı ile tespit edilir. Konuşmanın hangi parti adına ve kimin tarafından yapıldığına dair görevli kurul üyesiyle radyo ve televizyon idaresinde görevli en az iki kişi tarafından tutanak düzenlenir. Konuşmaları tespit eden bant ve sair tespit araçları Yüksek Seçim Kurulu tarafından saklanır.

Konuşmalar bir dava konusu yapıldığı ve istenildiği takdirde merciine verilir.

Suç teşkil eden konuşmaları yapanlar hakkında kanunen belli olan cezalar bir mislinden iki misline kadar artırılarak hükmolunur.” hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, radyo ve televizyonla yapılacak konuşma ve görüntülü propaganda ile ilgili uygulamaya ilişkin diğer esasların ise ad çekmeden sonra belirlenmesi kararlaştırılmıştır.

S O N U Ç:

Açıklanan nedenlerle;

1- 22 Temmuz 2007 tarihinde yapılacak olan XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde siyasi partilerin radyo ve televizyonda yapacakları konuşma ve görüntülü propagandaların 15 Temmuz 2007 Pazar gününden 21 Temmuz 2007 Cumartesi günü saat: 18.00’a kadar yapılması ve uygulanması gerektiğine,

2- Radyo ve televizyonda konuşma hakkını kullanabilecek olan siyasi partilerin; Aydınlık Türkiye Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Saadet Partisi, İşçi Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Halkın Yükselişi Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Genç Parti, Demokrat Parti, Liberal Demokrat Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, Adalet ve Kalkınma Partisi, Emek Partisi ve Türkiye Komünist Partisi olduğuna,

3- Adalet ve Kalkınma Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisinin ayrıca görüntülü propaganda yapma hakkı bulunduğuna,

4- Yukarıda 2 ve 3 üncü maddelerde isimleri yazılı siyasi partilerin, radyo ve televizyonda konuşma ya da görüntülü propaganda yapmak istediklerini (görüntülü propaganda yapma hakkına sahip olanların bu haklarını hangi gün ve saatte nasıl kullanacaklarını da belirterek) en geç 08 Temmuz 2007 Pazar günü saat: 17.00’a kadar Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığına bildirmeleri gerektiğine,

5- Radyo ve televizyonda konuşma yapmak için başvuracak partilerin yayın zaman ve sıralarının 10 Temmuz 2007 Salı günü saat: 16.00’da Gazi Mahallesi Konya Devlet Karayolu Üzeri Adalet Bakanlığı Gazi Ek Bina BEŞEVLER/ANKARA adresinde ad çekme ile belirlenmesine,

6- Siyasi partilerin görüntülü propaganda yapacaklarını bildirdikleri gün ve yayın saatleri çakıştığı takdirde yayın sırasının yine ad çekme ile belirlenmesine,

7- Propaganda görüntülerinde suç teşkil eden bir husus bulunduğu takdirde Yüksek Seçim Kurulunca bunların yayınına izin verilmeyeceğine, 55. madde uyarınca kurulca görevlendirilecek üyeler ve Radyo ve Televizyon dairesinde görevli kişiler tarafından radyo ve televizyon konuşmalarının tespit edilmesine ve Yüksek Seçim Kurulu adına bu görevi yürütecek üyelerin uyarılarına uyulmasına,

8- Radyo ve televizyonda yapılacak propaganda konuşmaları ve görüntülü propaganda ile ilgili uygulamaya ilişkin ilkelerin, siyasi partilerin istekleri ve Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunun olanakları göz önünde tutulmak üzere ad çekmeden sonra belirlenmesine,

9- Karar örneğinin ilgili siyasi partiler genel başkanlıkları ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığına, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğüne gönderilmesine ve Resmi Gazetede yayımlanmasına,

26/06/2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan Başkanvekili Üye Üye

Muammer AYDIN Ahmet BAŞPINAR Hasan ERBİL Mehmet Rıza ÜNLÜÇAY

Üye Üye Üye

Necati SÖZ Cenker KARAOĞLU Hüseyin EKEN