T.C.

YÜKSEK SEÇİM KURULU

Karar No : 308

İtiraz No :

- K A R A R -

Başkanlık Makamınca Kurulumuza sunulan 26/05/2007 tarihli yazıda, aynen; “Kurulumuzun 09/05/2007 tarih ve 2007/247 sayılı kararı ile; “22 Temmuz 2007 Pazar Günü Yapılacak XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde Sandık Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir Örnek: 135 sayılı Genelgemiz” kabul edilerek, Resmi Gazetenin 09/05/2007 tarih ve 26517 mükerrer sayılı nüshasında yayımlanmıştır.

Anılan genelgemiz siyasi partilerin genel başkanlıklarına gönderilmiş olup, seçimlerde oluşturulacak sandık kurulları sayısı kadar tüm ilçe seçim kurulu başkanlıklarına gönderilmek üzere basım aşamasına gelinmiştir.

Ancak, 5659 sayılı “2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına Geçici Madde Eklenmesi Hakkında Kanun ile, “Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra yapılacak ilk genel seçimde, Anayasanın 67 inci maddesinin son fıkrası 10/06/1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun bağımsız adayların birleşik oy pusulasında yer almasına ilişkin hükümler bakımından uygulanmaz” hükmü getirilmiş olduğundan, yukarıda bahsedilen “22 Temmuz 2007 Pazar Günü Yapılacak XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde Sandık Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir Örnek: 135 sayılı Genelgemiz”in içeriğinde yer alan bağımsız adaylara ilişkin kısımlar işlevini kendiliğinden yitirmiştir.

Bu nedenle, söz konusu Örnek:135 sayılı Sandık Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir Genelgenin baskı işlemine geçileceğinden, 5659 sayılı Kanun çerçevesinde, anılan genelgenin yeniden ele alınarak gerekli düzeltmenin yapılması ve sonucuna göre baskı işlemine geçilerek tüm teşkilata gönderilmesi hususunda gerektiğinde daha önceden oluşturulmuş olan komisyonca bir çalışma yapılmasını takdirlerinize arz ederim.” denilmiş ve komisyonca yapılan soruşturma sonrası düzenlenen genelge taslağı incelenmiş olmakla, konu incelenerek;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Sandıkların konulacağı yerlerin belirlenmesinde yapılacak işlemler, özürlü seçmenlerin oy kullanmasını kolaylaştırmak amacıyla alınabilecek tedbirler, sandık kurulu başkan ve üyeleriyle bina sorumlularının görev, yetki ve sorumluları dikkate alınarak ve milletvekili adaylarının sandık kurulu başkan ve üyeleriyle, bina sorumlularının ve güvenlik görevlilerinin oy kullanma usulleri belirlenerek, sandık kurulu mühürlerinin nasıl kullanılması gerektiği gibi sorunların çözümü de dikkate alınarak, Kurulumuzun 09/05/2007 tarihli, 247 sayılı kararı ile 22 Temmuz 2007 Pazar günü yapılacak XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminin sağlıklı ve düzenli yürütülüp sonuçlandırılması ve Yurt genelinde uygulamada birliğin sağlanması amacı ile SANDIK KURULLARININ GÖREV VE YETKİLERİNİ GÖSTERİR ÖRNEK: 135 SAYILI GENELGE kabul edilmiştir.

Ancak, Başkanlık teklifinde de belirtildiği üzere; 5659 sayılı “2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına Geçici Madde Eklenmesi Hakkında Kanun ile, “Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra yapılacak ilk genel seçimde, Anayasanın 67 inci maddesinin son fıkrası 10/06/1983 tarihli ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun bağımsız adayların birleşik oy pusulasında yer almasına ilişkin hükümler bakımından uygulanmaz” hükmü getirilmiştir. Anılan Anayasa değişikliği doğrultusunda “22 Temmuz 2007 Pazar Günü Yapılacak XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde Sandık Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir Örnek: 135 sayılı Genelgemiz”in bağımsız adaylara ilişkin bölümleri geçerliliğini yitirdiğinden, genelgenin bütününün yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, Yüksek Seçim Kurulunun 09/05/2007 tarihli, 247 sayılı kararıyla kabul edilen Örnek: 135 sayılı Genelgenin yeniden düzenlenip yürürlüğe konulması uygun bulunmuştur.

O halde, söz konusu Örnek:135 sayılı Sandık Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir Genelgenin 5659 sayılı Kanun çerçevesinde; komisyon çalışması sonrası yeniden düzenlenip yürürlüğe konulması ve basım işleminin de buna göre yeniden düzenlenmiş olan genelgeye göre yapılması gerektiğine karar verilmelidir.

S O N U Ç:

1- 22 Temmuz 2007 Pazar günü yapılacak XXIII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminin sağlıklı ve düzenli yürütülüp sonuçlandırılması ve Yurt genelinde uygulamada birliğin sağlanması amacı ile SANDIK KURULLARININ GÖREV VE YETKİLERİNİ GÖSTERİR ÖRNEK: 135 SAYILI GENELGENİN düzenlenmiş şekliyle kabulüne ve genelgenin bu kararın eki sayılmasına,

2- Karar örneğinin ve eki yeniden düzenlenmiş olan genelgenin seçime katılacak siyasi partilerin genel başkanlıkları ile Kurulumuz Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğüne gönderilmesine,

3- Genelgenin düzeltilmiş haliyle yeterli miktarda bastırılarak tüm il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına ihtiyaç miktarı kadar gönderilmek üzere, Kurulumuz İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığına gönderilmesine,

4- Karar örneği ve eki genelgenin yeniden Resmi Gazetede yayımlanmasına,

26/05/2007 gününde oybirliği ile karar verildi.

Başkan Başkanvekili Üye Üye

Muammer AYDIN Ahmet BAŞPINAR Hasan ERBİL Mehmet Rıza ÜNLÜÇAY

Üye Üye Üye Üye

Necati SÖZ Cenker KARAOĞLU Hüseyin EKEN Mehmet KILIÇ

Üye Üye Üye

Bahadır DOĞUSOY Ali EM Kırdar ÖZSOYLU

T.C.

YÜKSEK SEÇİM KURULU BAŞKANLIĞI

ÖRNEK: 135

22 TEMMUZ 2007 PAZAR GÜNÜ YAPILACAK

XXIII. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE

SANDIK KURULLARININ

GÖREV VE YETKİLERİNİ GÖSTERİR

GENELGE

Ankara - 2007

22 TEMMUZ 2007 PAZAR GÜNÜ YAPILACAK XXIII. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE SANDIK KURULLARININ

GÖREV VE YETKİLERİNİ GÖSTERİR GENELGE

FİHRİSTİ

Madde Sayfa

- Kapsam ................................................................................. 1

- Sandık kurullarının görev ve yetkileri .......................................... 2

- Sandık kurulu başkanının ilk önce yapacağı işler ............... 3

- Bina sorumlularının görevleri ..................................................... 4

- Sandık kurulunun and içmesi .............................................. 5

- Başkan ve üyelerin toplantıya gelmemesi halinde yapılacak işler... 6

- Sandığın konulacağı yerin belli edilmesi ............................ 7

- Kapalı oy verme yeri ................................................................ 8

- Kapalı oy verme yerine asılacak levha ................................ 9

Sandık seçmen listesinin sandık alanına asılması ........................ 10

- Sandık yerinin ilanı .............................................................. 11

- Sandık alanı ............................................................................ 12

- Sandık alanında bulunabilecekler ....................................... 13

- Sandık alanında bulunacak aday ve gözlemciler ......................... 14

- Oy verme gününde sandık kurulunun toplanma ................

zamanı ve hemen yapacağı işler ........................................ 15

- Kurulca işlemlerin nasıl yapılacağı, tedbirlerin nasıl .....................

alınacağı, işlemlerle kararların deftere nasıl geçirileceği ...............

ve üyelerin başkana yardımı ..................................................... 16

- Sandık alanında düzenin sağlanması ..................................

ve başkana ait yetkiler ........................................................ 17

- Oy verme yetkisi ..................................................................... 18

- Oy verme süresi ................................................................... 19

- Sandık kurulu önüne alınmada sıra ............................................ 20

- Oy verme düzeni .................................................................. 21

- Seçmenin kimliğinin tespiti ....................................................... 22

- Oy verme .............................................................................. 23

- Kapalı oy verme yerinde kalma ................................................. 24

- Özürlülerin oy kullanması .................................................... 25

- Okuma – yazma bilmeyen seçmenlerin oy kullanmaları ............... 26

- Milletvekilleri – Milletvekili adayları, sandık kurulu ..........

başkan ve üyeleri, güvenlik görevlileri ile bina .................

sorumlularının oy vermeleri ................................................ 27

- Sayım ve döküm başlamadan önce yapılacak işler ...................... 28

- Sayım ve dökümün açık olması ve sayım düzeni ............... 29

- Masa üzerindeki eşyaların kaldırılması, oy verenler .....................

sayısının denetlenmesi ve tutanağa geçirilerek ilanı ................... 30

- Kullanılmayan birleşik oy pusulaları ve zarflar .................. 31

- Sandığın açılması, zarfların sayılması, geçerli ve .........................

geçersiz oy zarflarının ayrılması ................................................ 32

- Sayım ve döküm cetvelinin boş bulunduğunun..................

orada bulunanlara gösterilmesi .......................................... 33

- Başkanın sayım ve döküm sırasında kurul üyeleri .......................

arasında iş bölümü yapması ..................................................... 34

- Zarfların açılması ve oyların sayım ve dökümü ................. 35

- Geçerli sayılmayacak zarflar ve oy pusulaları ............................. 36

- Seçim sonuçlarının sayım ve döküm cetvellerine ..............

geçirilmesi ........................................................................... 37

- Gözlemcilerin oy pusulalarını denetlemeleri ............................... 38

- Sayım ve döküm cetvelleri sonuçlarının ilanı ....................

ve tutanağa geçirilmesi ...................................................... 39

- Milletvekili seçim sonuçlarını gösterir tutanak.............................

özetlerinin sandık alanına asılması .............................................. 40

- Sayıma ilişkin kağıt ve belgelerin paketlenerek ................

torbaya konulması .............................................................. 41

- Sayıma ilişkin torbanın (kağıt ve belgelerin) ..............................

ilçe seçim kurulu başkanına veya görevli geçici ..........................

ilçe seçim kurulu başkanına teslimi ........................................... 42

- Sandık kurullarınca kullanılacak ve düzenlenecek ............

basılı kağıtlar ....................................................................... 43

- Şikayet ve itiraz ...................................................................... 44

- Şikayete yetkili kimseler ..................................................... 45

- Şikayetlerin nasıl yapılacağı ve sözlü şikayetin ...........................

tutanağa geçirilmesi ................................................................ 46

- Şikayet üzerine yapılacak inceleme ................................... 47

- Şikayetin karara bağlanması .................................................... 48

- Şikayetin süresi ve süresinden sonra .................................

yapılacak şikayetin reddi .................................................... 49

- Sandık kurullarının kararlarına itiraz .......................................... 50

- Sandık kurullarının itirazı ilçe seçim kuruluna ..................

ulaştırması ve itirazcıya alındı kağıdı verilmesi ................ 51

- İtiraz üzerine verilecek karara sandık kurulunun ........................

uymak zorunda olması ............................................................ 52

- Şikayetin veya itirazın sandık işlerini durdurmayacağı .... 53

- Kararların bildirilmesi ve tebliği ................................................ 54

- Genelgenin dayanağı ve yürürlüğe girmesi ....................... 55

22 TEMMUZ 2007 PAZAR GÜNÜ YAPILACAK XXIII. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE SANDIK KURULLARININ GÖREV VE YETKİLERİNİ GÖSTERİR GENELGE

Kapsam

Madde 1- Bu genelge; sandık kurullarının görev ve yetkilerini, uygulayacakları işlemleri, oy verme şeklini, şikayet ve itirazlar ile bunların incelenmesi usullerini ve konuların açıklanması amacını kapsar.

Sandık Kurullarının Görev ve Yetkileri

Madde 2- Sandık kurullarının başlıca görev ve yetkileri şunlardır:

a) Sandık alanı içinde seçimin düzenle yürütülmesi için gereken tedbirleri almak, oy verme işlerini yönetmek ve denetlemek,

b) Sandık alanında sandığın konulacağı yeri belirlemek, sokak başlarına, bu yeri gösterir göze çarpacak işaretler koymak ve sandığın yerini alışılmış araçlar ile duyurmak,

c) Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde cezaevi idaresinin de görüşü alınarak ilçe seçim kurulu başkanının gözetiminde sandığın konulacağı yeri belirlemek, (298 S.K. 85/A)

ç) Sandığa atılmış olan oy pusulalarını saymak, dökümlerini ve sonuçlarını tutanağa geçirmek ve bunları seçim işlerine ait diğer evrak ile birlikte, derhal ilçe seçim kuruluna teslim etmek,

d) Oy verme işleri hakkında ileri sürülecek şikayet ve itirazları incelemek, karara bağlamak ve kararları tutanak defterine geçirerek altını imzalamak,

e) Sandık kurulu tutanak defterindeki tutanakları ile gerekli diğer tutanakları tutmak ve altını imzalamak,

f) Bu kararlardan itiraza uğrayanları derhal ilçe seçim kuruluna göndermek,

g) Kanunlarla ve Yüksek Seçim Kurulu genelge ve kararları ile verilen diğer görevleri yapmak, (298 S.K. 71)

ğ) Oy verme ve sayım döküm sonunda kullanılan ve kullanılmayan oy pusulalarını, oy zarflarını ayrı ayrı paketleyerek seçim tutanağı ile birlikte ilçe seçim kuruluna teslim etmek,

Sandık Kurulu Başkanının İlk Önce Yapacağı İşler

Madde 3- Sandık kurulu başkanı, oy verme gününden en az 48 saat önce, ilçe seçim kurulu başkanından veya görevli geçici ilçe seçim kurulu başkanından aşağıda yazılı oy verme araçlarını tutanakla teslim alarak, zamanında sandık yerinde bulundurur (298 S.K. 68).

a) Ağzı mühürlü bir kese içinde bulunan sandık kurulu mühürü,

b) Her sandık için yeteri kadar (EVET) veya (TERCİH) yazılı mühür (298 S.K. 68),

c) Kapalı oy verme yerine asılacak (Örnek: 19) numaralı açıklama levhası,

ç) Üstü Yüksek Seçim Kurulu tarafından numaralanıp mühürlenmiş birleşik oy pusulası paketi (298 S.K. 68),

d) Üstü ilçe seçim kurulu başkanlığı mühürünü taşıyan (SARI) renkli oy zarflarına ait paket,

e) Seçim sandığının önüne yapıştırılacak bandrol,

f) Istampa, ıstampa mürekkebi, çıkmayan boya, mühür mumu ve sicim ile sahifeleri ilçe seçim kurulu başkanlığınca mühürlenmiş tutanak defteri, sayım cetvelleri ve tutanak kağıtları, tükenmez kalem,

g) Her yaprağı ilçe seçim kurulu başkanı tarafından mühürlü ve sonu onaylı olan iki nüsha sandık seçmen listeleri,

ğ) Ceza infaz kurumları ve tutukevi sandık kurulu başkanları (ilçe seçim kurulu başkanınca her sayfası onaylanmış tutuklu seçmen listesini,)

h) Sahiplerine verilememiş olan seçmen bilgi kağıtları,

ı) Sandık kurullarının görev ve yetkilerini gösterir (Örnek: 135) sayılı bu genelge,

i) Sandık kurulu başkan ve üyeleri ile bina sorumlularının oy kullanma haklarının bulunduğuna dair belgeler (Örnek: 142) ve diğer gerekli araçlar, (298 S.K.94)

j) Oy sandığı, (bulunduğu yerden alınır.)

Yukarıda sayılan araç ve gereçleri teslim aldıktan sonra ilçe seçim kurulu başkanı tarafından daha önce kendisine adı bildirilen bina sorumlusu ile haberleşmek suretiyle sandığın götürüleceği gün ve oy verme günü binada hazır bulunmasını sağlamak. (298 S.K. 74/ Son)

Bina Sorumlularının Görevleri

Madde 4-

a) Binaya getirilen oy sandıkları ile paravanları imza karşılığı teslim almak ve bunların yerlerine yerleştirilmesinde sandık kuruluna yardım etmek,

b) Seçimde kullanılacak masa, sıra, sandalye gibi araç ve gereçleri temin etmek,

c) Oy verme günü oy vermenin başlama saatinde görev yerine gelmeyen sandık kurulu başkanını ilgili ilçe seçim kuruluna bildirmek,

ç) Oy verme süresince binadan ayrılmamak ve oy vermenin düzen içinde geçmesi için sandık kurulu başkanının isteklerini yerine getirmek,

d) Sandık kurullarının görevlerini tamamlayıp binayı terkettikten sonra sandık alanında unutabilecekleri oy zarfı, oy pusulası gibi seçim kağıtlarını paketleyip ilgili ilçe seçim kuruluna teslim etmek,

e) Oy verme günü binanın ısınma, su, elektrik, telefon gibi hizmetlerinin işler durumda bulundurulması için gerekli önlemleri almak,

f) Seçim sonuçlarını gösteren tutanakların bir hafta süre ile ilan yerinde asılı kalmasını sağlamak,

g) Sayım döküm işlemlerini izleyerek biter bitmez ulaşım için ilçe seçim kuruluna haber vermek,

Sandık Kurulunun And İçmesi

Madde 5- Sandık kurulu başkan ve üyeleri, oy verme günü, göreve başlamazdan önce, ilk iş olarak, sandık başında bulunanlar önünde birer birer aşağıdaki şekilde and içer. "Hiçbir tesir altında kalmaksızın, hiç kimseden korkmadan, seçim sonuçlarının tam ve doğru olarak belirmesi için, görevimi kanuna göre, dosdoğru yapacağıma, namusum, vicdanım ve bütün mukaddesatım üzerine and içerim." (298 S.K. 70).

Başkan ve Üyelerin Toplantıya Gelmemesi Halinde Yapılacak İşler

(Sandık Kurulunda Çoğunluğun Sağlanması)

Madde 6- Sandık başında, oy verme başlamadan önce veya oy verme sırasında, sandık kurulu üyelerinden biri veya birkaçı görevini yapmazsa, ceza hükümleri saklı kalmak üzere, yerine yedek üyelerden biri getirilir. Şayet, bu dahi mümkün olmaz ve kurul üyeleri sayısı yarısından aşağı düşerse bu konu tutanağa geçirilir ve eksiklikler, o sandık alanında seçme yeterliğine sahip, okur-yazar olanlar arasından başkanın seçeceği kimselerle doldurulur (298 S.K. 73).

Göreve gelmemiş olması veya bırakıp gitmesi nedeniyle başkan ve üyenin yerine başka bir kimsenin göreve alınması, o başkan ve üyenin daha sonra tekrar gelmesi halinde görevini yapmasına engel olmaz.

Sandık kurulu başkanının görevi başına gelmemesi veya bırakıp gitmesi halinde, yerine kurulun partili olmayan üyelerinden en yaşlısı başkanlık eder. Yaş konusunda uyuşmazlık çıkarsa nüfus cüzdanındaki bilgi esas tutulur.

Sandığın Konulacağı Yerin Belli Edilmesi

Madde 7- Sandık alanında, sandığın konulacağı yeri sandık kurulu kararlaştırır. Sandığın konulacağı yerlerin belirlenmesinde, seçmenin oyunu kolaylıkla, serbestçe ve gizli şekilde verebilmesi gözönünde bulundurur.

Dağınık mahalle ve sair yerleşim yerleri bulunan köylerde veya köylerin birbirlerine yakın olduğu durumlarda seçim sandıklarının tek mahallede veya bir köyde toplanmasına ilçe seçim kurulu başkanı karar vermiş ise bu karar gözönünde tutularak belirlenen yere sandık konulur (2972 S.K. Ek M. 2).

Özürlü seçmenlerin kayıtlı olduğu sandık seçmen listelerine ait sandıklar, bunların rahatlıkla ve kolaylıkla oy kullanmalarını sağlamak amacıyla binaların uygun yerlerine konulur (298 S.K. 36/7, 74).

Sandıklar; okul (özel okullar ve özel dershaneler dahil) avlusu veya salonların elverişli kısımları gibi geniş ve umumi yerlere konulur. Açık yerlerde, saçağı, sahanlığı, sundurması bulunan yerler üstün tutulur.

Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde ilçe seçim kurulu başkanı ile birlikte sandığın konulacağı yeri sandık kurulu başkanı tespit eder, bu tespitte cezaevi yönetiminin görüşü alınır.

Kışla, karargah, ordugah gibi askeri bina ve tesislerle, karakollara ve parti binalarına, muhtarlık odalarına ve mabetlere sandık konulamaz (298 S.K. 74).

Kapalı Oy Verme Yeri

Madde 8- Kapalı oy verme yerleri, oyların gizliliğini ve seçmenlerin oylarını tam bir serbestlik içinde vermelerini sağlayacak, dışarıdan içerisinin gözetlenmesine imkan bırakmayacak elverişli bir durumda olacaktır.

Sandık kurulları, oy serbestliğini ve gizliliğini sağlayacak şekilde kapalı oy verme yeri hazırlar. Kapalı oy verme yerlerinde, masa ve ıstampa bulundurulacaktır (298 S.K. 75, 76).

Kapalı Oy Verme Yerine Asılacak Levha

Madde 9- Sandık kurulu, sandıkların konulacağı yeri ve kapalı oy verme yerlerini belirledikten sonra buralara 298 sayılı Kanunun oy verme serbestliğine ve gizliliğine ilişkin hükümlerini içeren levhayı (Örnek: 19) ve (Örnek:44) nolu tutanağı asar (298 S.K. 76).

Sandık Seçmen Listesinin Sandık Alanına Asılması

Madde 10- Her yaprağı ilçe seçim kurulu başkanı tarafından mühürlü ve sonu onaylı sandık seçmen listesi, sandık alanında, seçmenlerin kolayca görüp inceleyebilecekleri uygun bir yere asılır. Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bu listeler cezaevi idaresinin görüşü de alınmak suretiyle elverişli alana asılır (298 S.K. 68/2-13).

Sandık Yerinin İlanı

Madde 11- Sandık kurulu başkanı, sandıkların konulduğu yeri, göze çarpan işaretlerle veya alışılmış araçlarla halka duyurur.

Sandıkların bulunduğu yere giden sokakların başına, o yeri gösteren yazılar ve işaretler (Örneğin "10 numaralı sandığa gider" yazısı ve ok işareti) konulur.

İlçe seçim kurulu başkanı; İstanbul, İzmir, Ankara ve Konya gibi büyükşehirlerde seçmenlerin sandık yerlerini kolayca bulabilmeleri için ve sorulduğunda gerekli bilgiler verilmek üzere, her bir sandığa komşu ve numaraca yakın olan sandıkların bulundukları yerleri gösteren birer yazıyı, sandık kurulu başkanlarına verir. Gerektiğinde, sandık kurulu başkanlarından bazılarını, belli bir mahalle veya birkaç mahallede oturanların oy verecekleri sandıkların yerlerini gösteren çizelgeleri herkesin görebileceği yerlere asmakla da görevlendirebilir.

İlçe seçim kurulları, diğer şehir ve kasabalarda da yukarıdaki fıkra hükmünün uygulanmasına karar verebilir.

Sandık Alanı

Madde 12- Sandıkların, kapalı oy verme yerinin ve sandık kurulunun yerleştiği yer merkez olmak üzere yüz metre yarı çaplı alan, sandık alanıdır (298 S.K. 81).

Sandık Alanında Bulunabilecekler

Madde 13- Sandık alanında sandık kurulu başkan ve üyeleriyle oy vermek üzere gelen seçmenler, siyasi partilerin ve bağımsız adayların gözlemcileri bulunur. Sandık alanı için belirlenen 100 metre yarı çaplı alan, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde konulan sandıklar için uygulanmaz. Ancak sandık kurulu başkanı şartları dikkate alarak bir uzaklık belirler ve bunu tutanağa geçirir.

Yukarıdaki fıkrada belirtilenlerden başka hiç kimse sandık alanına giremez (298 S.K. 72, 84).

Sandık başında görevli bulunan partili kurul üyeleri rozet, amblem veya partisini belirtir herhangi bir işaret taşıyamaz.

Sandık Alanında Bulunacak Aday ve Gözlemciler

Madde 14- Adaylar ve gözlemciler, sandık başı işlemlerini izlemek üzere sandık başında bulunabilirler. Adaylar ile gözlemciler, ceza infaz kurumları ve tutuk evinde konulan sandıklarda sandık başı işlemlerini izlemek üzere sandık başında bulunabilirler. Ancak ceza infaz kurumları ve tutuk evinde giriş ve çıkışlarda cezaevi idaresince alınan tedbirlere uymak zorundadırlar.

Siyasi partilerle, bağımsız adayların sandık başlarında bulundurabilecekleri gözlemcilerin kamu hizmetlerinden yasaklı olmayan, ergin kimselerden bulunması şarttır. Kendisinde bu şartlardan birisi bulunmayan kimse gözlemci olamaz ve sandık alanından uzaklaştırılır.

Bağımsız adayların gönderdikleri gözlemciler, üçten fazla olursa, sandık kurulu başkanı bunlar arasında ad çeker. Adları ilk çıkan üç gözlemci sandık başında bırakılır. Diğerleri sandık alanında kalabilirler (298 S.K. 25, 72).

Gözlemciler; rozet, amblem veya partisini belirtir herhangi bir işaret taşıyamaz. Bu kişiler hangi siyasi partinin veya bağımsız adayın gözlemcisi olduklarını yazılı belge ile kanıtlamak zorundadır.

Oy Verme Gününde Sandık Kurulunun Toplanma Zamanı ve

Hemen Yapacağı İşler

Madde 15- Sandık kurulu oy verme günü, Yüksek Seçim Kurulunca başka süre konulmamış ise en geç saat 07.00'de, sandık başında toplanarak Genelgemizin 5 inci maddesinde gösterilen şekilde and içer. Başkan, ilçe seçim kurulundan teslim almış olduğu ağzı mühürlü torbayı kurula gösterdikten sonra açarak içerisinde bulunan sandık kurulu mühürü ve (EVET) veya (TERCİH) mühürlerini masanın üzerine koyar. Bundan sonra seçim sandığının boş olduğunu orada bulunan sandık kurulu üyeleriyle gözlemciler önünde tespit ederek sandığı kapatır ve kapağını bozulmadan açılmayacak şekilde, (herhangi bir şekilde ıslatılmış) sandık kurulu mühürü ile mühürler.

Sandık kurulu; and içme, sandığı yerleştirme, kapalı oy verme yerini düzenleme işini bitirdikten sonra hazır bulunanlar önünde ilçe seçim kurulu başkanlığından teslim aldığı ve üzeri Yüksek Seçim Kurulunca numaralanıp mühürlenerek paketlenmiş birleşik oy pusulası paketini açıp, tümünü sayar; birleşik oy pusulalarının her birinin arkasını sandık kurulu mühürü ile mühürler.

Sandık kurulu ilçe seçim kurulundan teslim alınan ve ilçe seçim kurulu başkanlığı mühürünü taşıyan sarı renkte bastırılmış olan oy zarflarını sayar, her zarfın üzerine sandık kurulu mühürünü basar.

Birleşik oy pusulaları ve zarflar masanın üzerine düzenli bir şekilde konulur.

Sandık kurulu seçime ilişkin bandrolü seçim sandığının önüne yapıştırır veya iğne/raptiye ile tutturur.

Sandık kurulu, yaptığı sayımların sonucunu ve işlemleri bu genelge gereğince tutanak defterine geçirip imzalar (298 S.K. 77).

Kurulca İşlemlerin Nasıl Yapılacağı, Tedbirlerin Nasıl Alınacağı,

İşlemlerle Kararların Deftere Nasıl Geçirileceği ve

Üyelerin Başkana Yardımı

Madde 16- Kanun gereği olarak kurulca alınması gereken tedbirler ve yapılması gereken işlemler üzerinde anlaşma olmadığı takdirde, kurulu oluşturan üyelerin yarısından bir fazlasının görüşüne göre karar alınır veya işlem yapılır. Oyların eşitliği halinde başkanın katıldığı tarafın görüşü üstün tutulur.

Sandık kurulu tarafından verilen kararlar veya yapılan işlemler varsa matbu tutanağa, yoksa olayın mahiyetine göre tutanak defterine yazılarak başkan ve üyeler tarafından imzalanır.

Kanuna göre başkan tarafından yapılması gereken işler ve özel olarak sandık başında yapılacak işler (örneğin açıklamalar ve uyarmalar) başkanın izni ile üyeler tarafından da yapılabilir.

Sandık Alanında Düzenin Sağlanması ve Başkana Ait Yetkiler

Madde 17- Sandık alanında düzenin sağlanması sandık kurulu başkanına aittir. Sandık alanında seçmenin oyunu tam bir serbestlikle ve gizli şekilde kullanmasına veya sandık kurulunun görevini yapmasına engel olmaya kalkışanları veya oy verme işinin yolunda gitmesini aksatanlarla, sandık başı işlemlerinin düzenini bozmaya yeltenenleri başkan uyarır ve bu uyarmayı dinlemeyenleri sandık alanının dışına zabıta aracılığıyla çıkartabilir. Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde yukarıda sayılan tedbirlere uymayanlar cezaevi idaresinin görüşü alındıktan sonra güvenliği zayıflatmayacak şekilde uygulama yapılarak sandık alanından dışarı çıkarılabilir. Bu kimse, sandık kurulu üyesi ise ancak kurul kararı ile uzaklaştırılabilir.

Sandık alanında alınacak tedbirler seçmenlerin sandık başı işlemlerini izlemelerini engelleyecek nitelikte olamaz. Sandık kurulu başkanının çağırdığı zabıta kuvvetleri dışında zabıta amir ve memurları ile resmi üniforma giymiş kimseler ve silah taşıyanlar sandık alanına giremezler.

Seçmen olarak o sandıkta oy kullanması gereken subay, astsubay, zabıta amir ve memurları ancak sivil elbise ile sandık alanına girip oylarını verebilirler. (Sandık alanının ve binanın güvenliği ile görevli olanlar hariç.)

Ancak, olağanüstü hal, sıkıyönetim ve seferberlik ilan edilen yerlerde veya savaş durumlarında, zabıta amir ve memurlarıyla silahlı kuvvetler mensuplarının seçmen sıfatıyla kayıtlı bulundukları sandıkta oy kullanmaları halinde yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz (298 S.K. 72, 84).

Sandık kurulu başkanı, seçmenin sandık alanına serbestçe girmesini engelleyen ve zorlaştıran her türlü hareketi önlemek zorundadır.

Sandık alanında düzenin sağlanması işlerinde zabıta kuvvetleri sandık başkanının emirlerine uymak zorundadır (298 S.K. 81, 82, 84).

Ceza infaz kurumları ve tutukevindeki görevliler, sandık kurulu başkanının cezaevi idaresinin de görüşü alındıktan sonra verdiği emre göre hareket etmek zorundadırlar.

Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde sandığın bulunduğu yerde ancak kurul başkanının gerektiğinde çağıracağı güvenlik görevlileri bulunur. Bu görevliler ceza infaz kurumları ve tutukevi koşullarına uygun şekilde silah taşırlar. Alınacak güvenlik tedbirleri oy verme işlemlerini engelleyecek nitelikte olamaz.

Ceza infaz kurumları ve tutukevinde sandık kurulu başkanı bu tedbirleri cezaevi idaresinin görüşünü de alarak cezaevinin güvenliğini tehlikeye sokmayacak şekilde uygular.

Oy Verme Yetkisi

Madde 18- Onaylı sandık seçmen listesind