T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU BAŞKANLIĞI
Sayı : Yz.İş.Şb.Md./
04/03/2005
GENELGE
2005/1
1- Yüksek Seçim Kurulunca
verilen;
a) Gündelik miktarının
yeniden belirlenmesine ilişkin 08.01.2005 gün ve 2005/1,
b) 05 Haziran 2005 Pazar günü
yapılacak olan seçimlere ilişkin 12.02.2005 gün ve 2005/51,
c) 298 sayılı Seçimlerin Temel
Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 4609 sayılı Kanunla değişik 47
nci maddesine göre, siyasi partilerce istenen seçmen kütüklerinin verilmesinde
uygulanacak ana kurallarda yeniden yapılan düzenlemeye ve seçmen kütüklerinin
birer suretinin verileceği siyasi partilerin tespitine ilişkin 26.02.2005 gün
ve 63,
sayılı
karar örnekleri ilişikte gönderilmiştir.
2- Anadolu Üniversitesi Açık
Öğretim Fakültesi Yıl Sonu sınavının ilgili Kanun ve Yönetmelik gereği tüm il
merkezlerinde ara seçim tarihi olan 05 Haziran 2005 Pazar günü yapılacağı
tespit edilmiştir. Ara seçimlerin ve Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim
Fakültesi Yıl sonu sınavının aynı tarihte yapılması nedeniyle, her iki durumda da o yerleşim birimlerinde en uygun
olan okullarımızın kullanılması gerekmektedir.
Bu amaçla, 05 Haziran 2005 Pazar günü yapılacak olan
seçimlerde kullanılacak sandıkların konulacağı yerin; okul idareleri ile temas
kurularak, sınavın yapılacağı okullar dışında düzenleme yapılması ve herhangi
bir sıkışıklığa ve gecikmeye meydan verilmeden, o okulların haricinde çözüm
yoluna gidilmesinde fayda görülmektedir.
3- 5172 sayılı Kanunda ve
buna istinaden Başkanlığımızca hazırlanıp 07.10.2004 tarihli ve 8561 sayılı
yazımız ekinde tüm teşkilata gönderilmiş olan “Fazla Çalışmalara İlişkin Usul
ve Esaslar” ı gösterir genelgemizde; bilfiil çalışan personele fazla çalışma
ücreti ödeneceği, zorunlu nedenlerle bilfiil çalışmayan hiçbir personele fazla
çalışma ücretinin ödenmemesi gerektiği belirtilmiş olmasına karşın; bazı ilçe
seçim kurulu başkanlığı personellerinin söz konusu genelgeye ve tüm uyarılara
rağmen fazla çalışma adı altında mesai ücreti aldıkları gözlenmiş ve bir kısım
seçim kurullarınca da bu konuda uygulama yapılıp yapılamayacağı sorulmaktadır.
Anılan 5172 sayılı Kanun uyarınca, fiilen yapılan
fazla çalışma karşılığında fazla çalışma ücretinin ödenmesine imkan
sağlanmıştır. Kanunla tanımlanan personelin resmi tatil günlerinde yaptıkları
çalışmaların karşılığı, Yüksek Seçim Kurulunun ücret kararındaki miktarlar
üzerinden ve gündelik olarak verileceğinden, ayrıca; fazla çalışma ücreti
ödenebilmesi için hafta içinde mesai saatlerini aşacak şekilde fiilen çalışmış
olmaları gerekmektedir.
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU BAŞKANLIĞI
Oysa, Seçmen Kütük Bürolarında genel seçimler
haricinde zorunlu nedenlerle fiilen fazla çalışmayı gerektirecek herhangi bir iş
yoğunluğu bulunmadığı gerçeği göz önünde bulundurulduğunda, personele fazla
çalışma yaptırılması ve ücret ödenmesi yasanın amacı ile örtüşmemektedir.
Diğer taraftan; 298 sayılı Kanunun 30’uncu maddesine
istinaden adalet hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilen ve fiilen fazla
çalışma yaptırılan seçim personelinin; fazla çalışma ücretlerinin kurum bazında
Cumhuriyet Savcılıklarının değerlendirilmesine tabi olması karşısında, seçim
personeline Cumhuriyet Savcılıkları tarafından yasal nedenlerle ücret ödenmiyor
ise, bunların çalışmaları mesai saatleri ile sınırlı tutulup, hiçbir nedenle
fazla çalışma yaptırılmaması ve personelin mağdur edilmemesi gerekmektedir.
5172 sayılı Kanun hükümleri esas alınarak hazırlanan
ve yukarıda belirtilen genelgemizin “Yetki ve Sorumluluk” başlıklı 5.
maddesinde de belirtildiği üzere; fazla çalışma ücreti konusunda gerçeğe aykırı
beyanda bulunanlar ile bunları düzenleyen, kontrol eden ve onaylayanlar sorumlu
tutulacaktır. Söz konusu Yasa ve genelgemize aykırı bir şekilde fazla çalışma
ücretinden usulsüz olarak yararlandığı tespit edilen personelden, yapılan ödeme
yasal faizi ile birlikte tahsil edilecektir.
Bu nedenle, fazla çalışma ücretinin ödenmesi ile
ilgili olarak yukarıda belirtilen hususlarda hassasiyet gösterilmesi ve bu
konuda seçmen kütük bürosu personelinin bir kez daha dikkatinin çekilmesinde
fayda görülmektedir.
4- Seçim kurulu
başkanlıklarınca, seçim iş ve işlemlerinde 298 sayılı Kanunun 31. maddesinin 3.
fıkrasına dayanılarak görevlendirilen ve aynı Kanunun 182. maddesi uyarınca
çalıştırılarak ücret ödenen personelin sosyal güvenliğe sahip olup olmadığı
araştırılacak, bu amaçla yapılan görevlendirmelerde anılan 31. maddede sayılan
kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan personel görevlendirilmeye mutlaka özen
gösterilecektir. Bu nedenle de, seçim çalışmalarında sosyal güvenliğe sahip
olmayan kişilere kesinlikle görev verilmeyecektir. Aksine uygulama yapan
görevliler hakkında 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu hükümleri
çerçevesinde işlem yapılması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesi ve gereği önemle rica olunur.
Cengiz ERDOĞAN
Yüksek Seçim Kurulu Başkanı
EK :
3 Adet karar örneği (10 sayfa)
DAĞITIM :
İl Seçim Kurulu Başkanlıklarına
İlçe Seçim Kurulu Başkanlıklarına
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 1
- K A R A R -
Yüksek
Seçim Kurulu Başkanlığınca Kurulumuza sunulan 08.01.2005 günlü yazıda, aynen;
“298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 4448
sayılı Kanunun 3. maddesiyle değişik 182. maddesinin birinci fıkrasında, seçim
kurulu başkan ve üyeleri ile bu Kanun gereğince görevlendirileceklere ve bu
işlerde mesai saatleri içinde ve dışında çalıştırılacak memur ve hizmetlilere,
siyasi parti temsilcilerine ve hariçten alınarak çalıştırılacaklara ödenecek
gündeliklerin gündelik miktarı 600 (Altıyüz) gösterge rakamının memur aylık
katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere Yüksek Seçim
Kurulu’nca belirleneceği ve bu ödemelerin herhangi bir vergiye tabi
tutulmayacağı hükmü yer almıştır.
Sözkonusu maddeye dayanılarak
verilen ve madde kapsamında belirtilen kişilerin gündelikleri 5027 sayılı 2004
Mali Yılı Bütçe Kanununda belirtilen katsayı (38.610) dikkate alınarak Yüksek
Seçim Kurulunun 14.07.2004 gün ve 2397 sayılı kararı ile yeniden belirlenerek
01.07.2004 tarihinden itibaren yürürlüğe konulduğu bilinmektedir.
Bu nedenle, 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanunu ile kamu
personeli özlük haklarında yeniden düzenleme yapılarak memur aylık katsayısının
(0,0401) olarak belirlenmiş olması nedeniyle, 298 sayılı Kanunun 4448 sayılı
Kanunun 3. maddesi ile değişik 182. maddesi de göz önünde bulundurularak, üst
sınırı 23.150.000 liraya (23,15 YTL) çıkarılmış bulunan gündelik miktarının
yeniden belirlenmesi hususunda gereğini takdirlerinize arz ederim.” denilmiş
olmakla, konu incelendi;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Bilindiği üzere; 29.08.1999 günlü Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren 4448 sayılı Kanunla 298 sayılı Kanunun 182. maddesi
değiştirilmiş ve Yüksek Seçim Kurulu’nda çalışanların gündelik tavanı 600
gösterge sayısının memur maaş katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktara
yükseltilmiştir.
Sözü geçen
298 sayılı Kanunun 4448 sayılı Kanunun 3. maddesiyle değişik 182. maddesinin
birinci fıkrasında, seçim kurulu başkan ve üyeleri ile bu Kanun gereğince
görevlendirileceklere ve bu işlerde mesai saatleri içinde ve dışında
çalıştırılacak memur ve hizmetlilere, siyasi parti temsilcilerine ve hariçten
alınarak çalıştırılacaklara ödenecek gündeliklerin gündelik miktarı 600
(Altıyüz) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak
tutarı geçmemek üzere Yüksek Seçim Kurulu’nca belirleneceği ve bu ödemelerin
herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı hükmü yer almıştır.
5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe
Kanunu ile kamu personelinin özlük haklarına ilişkin hükümlerde yeniden
düzenleme yapılmış ve söz konusu düzenlemeye göre 01.01.2005 tarihinden geçerli
olmak üzere memur aylık katsayısının (0,0401) olarak yeniden saptandığı
bildirilmiştir.
Bu duruma göre, Başkanlık teklifinde
de belirtildiği üzere, Yüksek Seçim Kurulu’nca verilen 14.07.2004 gün ve 2397
sayılı kararla belirlenen ücretlerin yeniden belirlenmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, ücretler aşağıdaki
şekilde yeniden belirlenmiştir.
TL YTL .
Başkan ve Üyeler 24.000.000 24,00
Birinci Derecede Sorumlu Görevliler 18.100.000 18,10
İkinci Derecede Sorumlu Görevliler 18.000.000 18,00
Üçüncü Derecede Sorumlu Görevliler 17.800.000 17,80
Şoför ve Hizmetliler 17.700.000 17,70
Şoförler (Başka Kurum personeli olup
görevlendirilenler) 14.600.000
14,60
TL YTL .
Başkanlar ve İl Seçim Kurulları
Üyeleri 20.300.000 20,30
Seçim Müdürleri 18.100.000 18,10
İlçe Seçim Kurulları Üyeleri 15.300.000 15,30
Memurlar 15.300.000 15,30
Askı Yeri Görevlileri, Şoförler ve
Hizmetliler 14.600.000 14,60
TL YTL ..
Başkan 18.100.000 18,10
Üye 16.100.000 16,10
D-
Bina Sorumluları 18.100.000 18,10
Seçim işlerinde çalıştırılacak
olanların yaptırılacak işin niteliklerine göre hangi derecede sorumlu görevli
oldukları Yüksek Seçim Kurulu Başkanı tarafından belirlenir.
E- Sandık
seçmen listelerinin güncelleştirilmesi ile ilgili (çoğaltma ve seçmen bilgi kağıtlarının
yazımı ile dağıtımı dahil) bütün işlemlerin seçmen kütükleri bürolarında
görevli daimi personel tarafından yapılması asıl olmakla beraber,
güncelleştirmeye tabi listelerdeki seçmen sayısı çok olan yerlerde işlemlerin
bu şekilde bitirilemeyeceğinin anlaşılması üzerine doğan zorunluluk nedeniyle
dışardan memur çalıştırılması halinde,
1- Karbonlama, iğneleme, daktilo ile
yazma, yazılanların okunup düzeltilmesi, tasnif ve mühürleme işlemlerinin tümünü
kapsamak üzere listeye yazılı her seçmen için 5 YKr’u (50.000.-TL),
2- Seçmen bilgi kağıtlarının yazımında
yazılan her kağıt için 7 YKr’u (70.000.-TL),
3- Seçmen bilgi kağıtlarının dağıtımında
adrese ulaştırılan her bilgi kağıdı için 5 YKr’u (50.000.- TL),
4- Seçmen listelerinin fotokopi ile
çoğaltılmasına başvurulduğu takdirde her sayfa başına 8 YKr’u (80.000.-TL),
aşmamak üzere ücret ödenir.
5- Sandık seçmen listelerinin bilgisayarda
yazılması durumunda, yapılacak çalışmaya ilişkin ödemenin bu ücret genelgemize
göre bilgisayarda yapılan dökümlerde kişiye çalıştığı gün esas alınarak ödeme
yapılması gerekir.
MADDE 3- İl, İlçe Seçim ve Sandık Kurullarının yedek üyelerine ancak asıl üye yerine
kurula katılıp çalıştıkları günler için ücret ödenir.
MADDE 4- Seçim
kurulu başkanları, gerekli hallerde, seçime ait işlerin toptan yaptırılmasını
uygun görecekleri kimselere verebilirler. Bu şekilde yaptırılan işlerin normal
olarak kaç günde bitirilebileceği Kurul Başkanlarınca takdir edilerek bu
günlere karşılık olan ücret veya gündelikler 1. maddedeki memur ve hizmetliler
için kararlaştırılmış olan miktarlarda ödenir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, 298 sayılı Kanunun
değişik 182. maddesi uyarınca üst sınırı 24,00 YTL (24.000.000.-TL) olan ücret
tarifesinin yukarıdaki şekilde belirlenmesine, değişikliğin 01.01.2005
tarihinden itibaren geçerli olmasına, karar örneğinin tüm il ve ilçe seçim
kurulu başkanlıklarına gönderilmesine,
08.01.2005 tarihinde oybirliği ile
karar verildi.
Cengiz ERDOĞAN Ahmet Hamdi ÜNLÜ Kenan ATASOY Yılmaz DERME
Yücel IRMAK Yurdaer ÖZDİLEK Hasan ERBİL
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No :
51
İtiraz No :
- K A R A R -
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığınca
Kurulumuza gönderilen 29.01.2005 tarihli yazıda aynen; "Herhangi bir
nedenle boşalan köy ve mahallelerde 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle
Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun’un 33. maddesinin
ikinci fıkrası gereği 05 Haziran 2005 Pazar günü muhtarlık seçimlerinin
yapılacağı bilinmektedir.
Diğer taraftan, teşkilattan intikal
eden yazılarda ise, ilçelerinde yeni kurulan köy ve mahallelerde muhtarlık ve
ihtiyar meclisi - heyeti üyeliği seçimlerinin yapılacağı, ancak bu seçimlerin
2972 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinin 3 ve müteakip fıkraları uyarınca 60 ıncı
günü izleyen ilk Pazar günü mü, yoksa Haziran ayının ilk Pazar günü mü
yapılacağı sorulmaktadır.
Bu nedenle, tüm Yurt genelinde
birlikteliği sağlamak amacıyla; 05 Haziran 2005 Pazar günü yapılacak muhtar ve
ihtiyar meclisi - heyeti üyeliği seçimlerine ilişkin olarak;
1-
Kullanılacak sandık seçmen listelerindeki seçmen sayılarının,
2- Bu
listelerin askıya çıkış ve iniş tarihlerinin,
3- Yapılacak
köy muhtarlığı ve ihtiyar meclisi üyeliği ile mahalle muhtarlığı ve ihtiyar
heyeti üyeliği seçimlerinde kullanılacak oy pusulalarının usul ve esasları ile,
Gerekli görülecek sair hususların
gerektiğinde komisyon çalışmasından sonra belirlenerek karara bağlanmasını
takdirlerinize sunarım.” denilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ
GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Haziran ayının ilk Pazar günü yapılagelmekte olan mahalli
idareler ara seçimleri, 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları
ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunda; il genel meclisi, belediye
meclisi, köy ve mahalle muhtarlıkları ile ihtiyar meclisi - heyeti üyeliği
seçimleriyle sınırlandırılmıştır.
Yüksek
Seçim Kuruluna; bugüne kadar "Belediye meclisi veya il genel meclisi
üyeliklerinin herhangi bir sebeple boşaldığı ve meclis üye sayısının
yedeklerinin de getirilmesinden sonra üye tamsayısının yarısından aşağıya
düştüğü" hususunda ilçe ve il seçim kurullarından bir başvuru olmamıştır.
Bu durumda, 05 Haziran 2005 Pazar günü sadece boşalmış bulunan ve yeni kurulan
köy ve mahalle muhtarlıkları ile ihtiyar meclisi ve heyeti üyeliği seçimleri
yapılacaktır.
Her ne kadar ihtiyar meclisi - heyeti
üyeliğinin boşalması halinde gerek ihtiyar meclisi - heyeti üyeliği, gerekse
muhtar seçiminin ilandan sonraki 60 ıncı günü izleyen ilk Pazar günü yapılması
gerekirse de, ara seçim tarihi olan 05 Haziran 2005 gününe az bir zaman kala
değişik yerlerde seçim yapılması gider arttırıcı ve bir kısım tereddütlere
neden olabileceğinden seçim tarihi 04 Nisan 2005 tarihinden sonraya rastlayan
ve henüz ilanı yapılmamış ihtiyar meclisi - heyeti üyeleri seçimlerinin de 05
Haziran 2005 tarihinde yapılmasının uygun olacağı düşünülmüştür.
Bu ara seçimlerde seçim takviminde
önemli işlerde birlik sağlanabilmesi için sandık seçmen
listelerinin
tüm yurttaki ara seçim bölgelerinde aynı tarihlerde askıya çıkarılıp aynı
tarihlerde askıdan indirilmesi uygun görülmüştür. Bu cümleden olarak, ilçe
seçim kurullarınca hazırlanacak seçim takviminde sandık seçmen listelerinin 15
Nisan 2005 Cuma günü askıya çıkarılması ve 24 Nisan 2005 Pazar günü askıdan
indirilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.
Bilindiği üzere bir kısım illerimizin
seçmenleri bilgisayar ortamında kayıtlı, bir kısım illerimiz ise bilgisayar
ortamı dışındadır.
Bu nedenle, yapılacak işlerin
bilgisayar ortamında olan ve olmayan illerimiz açısından ayrı ayrı belirlenmesi
gerekmektedir.
1- Bilgisayar ortamındaki illerimiz
açısından;
1.1- İlçe
seçim kurulları seçim yapılacak köy ve mahalleleri en geç 07 Nisan 2005
tarihine kadar Yüksek Seçim Kuruluna bildireceklerdir.
1.2- Yüksek
Seçim Kurulu Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce en geç 13 Nisan 2005 tarihine kadar
bu birimlere ilişkin sandık bölgesi askı listeleri dökülerek ilgili ilçe seçim
kurullarına gönderilecektir.
1.3- İlçe seçim kurulları, bu seçmen
listelerini 15 Nisan 2005 Cuma günü askıya çıkaracaktır.
1.4- Seçmen
listeleri 24 Nisan 2005 Pazar günü saat: 17.00’de askıdan indirilecek ve en geç
28 Nisan 2005 Perşembe günü ilçe seçim kurullarınca Seçmen Kütüğü Genel
Müdürlüğüne gönderilecektir.
1.5- Seçmen
Kütüğü Genel Müdürlüğü, güncelleştirilmiş sandık seçmen listelerini en geç 13 Mayıs 2005 Cuma gününe kadar dökerek, ilçe
seçim kurullarına gönderecektir.
1.6- 05
Haziran 2005 Pazar günü yapılacak muhtar ve ihtiyar meclisi - heyeti
seçimlerinde, oluşturulan bu seçmen listeleri kullanılacaktır.
2- Bilgisayar ortamı dışındaki illerimiz
açısından;
2.1- İlçe
seçim kurulları 28 Mart 2004 günü yapılan genel seçimlerde veya bu tarihten
sonra herhangi bir nedenle yapılan seçimlerde
kullanılan sandık seçmen listelerini 15 Nisan 2005 Cuma günü askıya çıkaracaklardır.
2.2- Sandık
seçmen listeleri 24 Nisan 2005 Pazar günü saat: 17.00’de askıdan
indirilecektir.
2.3- Yeni
kurulan köy ve mahallelerle organları boşalan köy ve mahallelerde 05 Haziran
2005 Pazar günü yapılacak seçimlerde, güncelleştirilmiş bu sandık seçmen
listeleri kullanılacaktır.
Bilgisayar
ortamında bulunan iller ile bilgisayar ortamı dışındaki illerimizde yapılacak
güncelleştirme işleminin, 28 Mart 2004 tarihinde yapılan Mahalli İdareler Genel
Seçimlerinde Kullanılan Sandık Seçmen Listelerinin Güncelleştirilmesi Usul ve
Esaslarını Gösterir Örnek: 140/I sayılı Genelgemizin bu kararımıza aykırı
olmayan hükümleri çerçevesinde yapılmasına karar verilmelidir.
Ayrıca,
güncelleştirme sırasında her türlü yayın aracından (ücretsiz olmak kaydıyla)
yararlanılarak, yapılacak duyurularla vatandaşların seçmen kütük bürosuna
başvurmaları sağlanmalıdır.
Bu araseçimlerde sandık seçmen
listelerinin, her sandık için 350 - 400 seçmeni kapsayacak biçimde düzenlenmesi
gerektiği ve yapılacak köy muhtarlığı ve ihtiyar meclisi üyeliği ile mahalle
muhtarlığı ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde kullanılacak oy pusulalarının
usul ve esasları da karara bağlanmalıdır.
S O N U Ç :
Yukarıda açıklandığı üzere;
1- İdari değişiklikler sebebiyle yeni kurulan
köy ve mahallelerle boşalan köy ve mahalle muhtarlıkları ile ihtiyar meclisi -
heyeti seçimlerinin, 05 Haziran 2005 Pazar günü birlikte yapılmasına,
2- Bu seçimlerin başlangıç tarihinin 04 Nisan
2005 Pazartesi günü olduğuna,
3- Seçim
günü 04 Nisan 2005 tarihinden sonraya rastlayan ve ilanı yapılmamış ihtiyar
meclisi - heyeti üyeleri ve birlikte yapılması gereken muhtar seçimlerinin de
05 Haziran 2005 tarihinde yapılmasına,
4- 15 - 24
Nisan 2005 tarihleri arasında askıya çıkacak ve bu seçimlerde kullanılacak
sandık seçmen listelerinin güncelleştirme işleminin, yukarıda belirtilen
hususlar çerçevesinde Örnek: 140/I sayılı Güncelleştirme Genelgesi göz önünde
bulundurulmak suretiyle yapılmasına,
5- Yapılacak
olan bu ara seçimlerde kullanılacak sandık seçmen listelerinin (350 – 400) seçmeni
kapsayacak şekilde düzenlenmesine,
6- Bu
seçimlerle ilgili seçim takviminin seçimi yönetecek olan ilçe seçim
kurullarınca oluşturulmasına,
7- Yapılacak
köy muhtarlığı ve ihtiyar meclisi üyeliği ile mahalle muhtarlığı ve ihtiyar
heyeti üyeliği seçimlerinde kullanılacak oy pusulalarının usul ve esaslarının
belirlenmesinde, Başkanlığımızın 18.02.2004 gün ve 2004/4 sayılı Genel Yazısı
eki Yüksek Seçim Kurulunun 15.02.2004 günlü, 304 sayılı kararının da göz önünde
bulundurulmasına,
8- Kararın
örneğinin gereği için; tüm il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına, Kurulumuz
Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğü ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığına
gönderilmesine,
12.02.2005 tarihinde oybirliği ile
karar verildi.
Cengiz ERDOĞAN Ahmet Hamdi ÜNLÜ Yılmaz DERME Yücel IRMAK
Yurdaer ÖZDİLEK Mehmet Rıza ÜNLÜÇAY Muammer
AYDIN
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No :
63
İtiraz No :
- K A R A R -
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığınca
Kurula gönderilen 29.01.2005 günlü yazıda, aynen; “298 sayılı Seçimlerin Temel
Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 4609 sayılı Kanunla değişik 47.
maddesinin sondan bir önceki olan dördüncü fıkrasında; seçmen kütüklerinin
seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin genel merkezlerince
veya yetkilendirilmiş il veya ilçe başkanlarınca istenildiğinde; Yüksek Seçim Kurulunca
belirlenen giderin maliye veznesine yatırılmak ve makbuzu ibraz edilmek
koşuluyla, bir seçim döneminde iki defadan fazla olmamak üzere ilçe seçim
kurulu başkanınca bilgisayar ortamında veya liste düzeyinde imza karşılığı
yetkili kişiye verileceği,
Aynı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci fıkrasında;
siyasi partilerin milletvekili genel ve ara seçimlerine ve belediye başkanlığı
ile belediye meclisi, il genel meclisi üyelikleri genel ve ara seçimlerine
katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az altı ay
evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olmalarının veya Türkiye
Büyük Millet Meclisinde gruplarının bulunmasının zorunlu olduğu vurgulandıktan
sonra, bir İl’de teşkilatlanmanın, merkez ilçe dahil o İl’in ilçelerinin en az
üçte birinde teşkilat kurmayı gerektirdiği, belirtilmiş,
2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 20 nci
maddesinin 1 inci fıkrasında da; bir ilçede teşkilatlanmanın, ilçe sınırları
içerisindeki beldelerin en az yarısında teşkilat kurmayı gerektirdiği, belde
sayısı üç veya daha az ise beldenin sadece birinde teşkilat kurulmuş olmasının
yeterli olduğu,
2820 sayılı Siyasi Partiler
Kanunu’nun 31. maddesinde; belde teşkilatlarının, il ve ilçe merkezleri hariç
olmak üzere, belediye teşkilatı olan yerlerde bulunacağı, öngörülmüştür.
Bu esaslar çerçevesinde, seçime katılabilecek
olan siyasi partileri tespit ve ilan etme görev ve yetkisi Yüksek Seçim
Kuruluna ait bulunmaktadır.
Bu nedenle, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve
Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 4609 sayılı Kanunla değişik 47 nci maddesine
göre, siyasi partilerce istenen seçmen kütüklerinin verilmesinde yapılacak
uygulamanın ana kurallarının belirlenmesine ilişkin Kurulumuzun 20.01.2001 gün
ve 20, 26.01.2002 gün ve 46, 19.04.2003 gün ve 310 sayılı kararlarının 2005
yılı için yeniden gözden geçirilerek, ayrıca talep halinde seçmen kütüğü
verilmesi gereken ve seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi partilerin,
gerektiğinde bir komisyon çalışmasından sonra
tespitine karar verilmesini takdirlerinize arz ederim.” denilmiş olmakla, konu
incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Başkanlık teklifinde belirtildiği
üzere;
1- 298
sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 4609
sayılı Kanunla değişik 47 nci maddesinde belirlenen kuralların açıklığa
kavuşturulması ve Kanun hükümlerinin Yurt düzeyinde aynı biçimde uygulanması
gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öncelikle, seçmen kütüğü veya seçmen
listesi verilebilecek olan siyasi partilerin, seçimlere katılabilme yeterliliğine
sahip olmaları gerektiğinden, bu yeterliliğin ne zaman sağlanmış olması
gerekeceği konusunun, açıklığa kavuşturulması zorunlu bulunmaktadır.
Uygulamada
eşitliği sağlayabilmek için daha evvelki uygulamalar da göz önünde
bulundurularak, Ocak ayı esas alınarak 2005 yılında siyasi partilerin seçimlere
katılabilme yeterliliğinin Yüksek Seçim Kurulunca saptanarak ilan edilmesi
gerekir.
Bu meyanda, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri
Hakkında Kanun’un 14 üncü maddesinin 11 inci bendinde; siyasi partilerin
seçimlere katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy verme gününden en az
altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olmalarının veya
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gruplarının bulunması zorunlu olduğu
vurgulandıktan sonra, bir ilde teşkilatlanmanın; merkez ilçesi dahil o ilin
ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektirdiği belirtilmiş, 2820
sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 20 nci maddesinin 1 inci fıkrasında, bir
ilçede teşkilatlanmanın ilçe sınırları içerisindeki beldelerin en az yarısında
teşkilat kurmayı gerektirdiği, belde sayısı üç veya daha az ise beldenin sadece
birinde teşkilat kurulmuş olmasının yeterli olduğu öngörülmüş, 36 ncı
maddesinde de buna koşut düzenlemeye yer verilmiştir.
Bu esaslar çerçevesinde; seçime
katılabilecek siyasi partileri tespit ve ilan etme görev ve yetkisi, 298 ve
2820 sayılı Kanunlara göre Kurulumuza ait bulunduğundan 298 sayılı Kanunun 4609
sayılı Kanunla değişik 47 nci maddesine göre, seçmen kütüklerinin
verilebileceği siyasi partilerin araştırılıp saptanması gerekmiş ve bu tespitte
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu gereği, büyükşehir belediyesi
sınırları içinde ilçe kurulmaksızın oluşturulan (280) adet ilk kademe
belediyeleri hesaba katılmamıştır. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının
28.01.2005 günlü, SP. Sicil 2005/18 sayılı yazısı ekinde gönderilen siyasi
partilerin teşkilat kurdukları il – ilçe ve beldeleri gösterir teşkilat
kütüğüne ilişkin bilgisayar disketlerinin incelenmesi sonucunda;
a) 298
sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendindeki ve 2820 sayılı Kanunun 36. maddesindeki koşullara
uygun olarak 01.01.2005 tarihinden altı (6) ay öncesi olan 01.07.2004 tarihi
itibariyle illerin en az yarısında teşkilatını kurmuş ve büyük kongrelerini
yapmış olan ve 298 sayılı Kanunun 47 nci maddesine göre seçmen kütüklerinin
verileceği siyasi partilerin; Adalet ve Kalkınma Partisi, Anavatan Partisi,
Aydınlık Türkiye Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Büyük Birlik Partisi,
Cumhuriyet Halk Partisi, Demokratik Halk Partisi, Demokrat Parti, Demokratik
Sol Parti, Doğru Yol Partisi, Emeğin Partisi, Genç Parti, Hak ve Özgürlükler
Partisi, İşçi Partisi, Liberal Demokrat
Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, Millet Partisi, Özgürlük ve Dayanışma
Partisi, Saadet Partisi, Sosyaldemokrat Halk Partisi ve Türkiye Komünist
Partisi olduğuna,
diğer partilerin ise genel kongre
veya teşkilatlanma koşulunu yerine getirmedikleri, dolayısiyle 298 sayılı
Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendinde ve 2820 sayılı Kanunun 36.
maddesinde öngörülen nitelikleri
kazanamadıklarına,
b) Bundan
ayrı olarak, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grupları bulunan siyasi
partilerin de belirlenmesi gerekmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığının 25.01.2005 günlü, 9099/28163 sayılı yazılarında, sözü geçen
koşulu taşıyan siyasi partilerin; Adalet ve Kalkınma Partisi ile Cumhuriyet
Halk Partisi olduğuna
2- Seçim
dönemi kavramının, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun seçim dönemine
ilişkin 6 ncı maddesi ve 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları
ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun aynı konuya ilişkin 8 inci
maddesinde yer alan beş yıllık süreler olarak anlaşılması gerektiğine,
Yüksek
Seçim Kurulu veya ilçe seçim kurullarından seçmen kütüğü isteyebilecek siyasi
parti temsilcilerinin ise, asıl olarak genel merkez yetkilileri olduğuna, ancak
siyasi parti il başkanları ile ilçe başkanlarının genel merkezce
yetkilendirilmeleri halinde istemde bulunabileceklerine ve bu istemlerin bir
seçim döneminde ikiden fazla olamayacağına,
Yasada yer
alan diğer husus ise, verilecek olan seçmen kütüğü örneğine ilişkin bedelin
saptanması ve ödeme şekli ile ödeme yerinin belirlenmesi olduğundan;
Seçmen kütüğü örnekleri için yapılacak gideri karşılamak
üzere ödenecek bedelin Maliye veznesi çeşitli gelirler hesabına ödenmesi ve
alındı makbuzunun istem dilekçesine eklenmesi ve bu giderin bilgisayar
ortamında bulunan iller açısından her sayfa, bilgisayar ortamında bulunmayan
diğer illerde ise her seçmen için saptanması gerektiğine,
karar verilmelidir.
S O N U Ç :
Yukarıda açıklanan
nedenlerle;
1- 298 sayılı
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 4609 sayılı
Kanunla değişik 47 nci maddesi ve aynı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendi
ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 36 ncı maddesine göre, seçmen
kütüklerinin verileceği siyasi partilerin; Adalet ve Kalkınma Partisi, Anavatan
Partisi, Aydınlık Türkiye Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Büyük Birlik
Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokratik Halk Partisi, Demokrat Parti,
Demokratik Sol Parti, Doğru Yol Partisi, Emeğin Partisi, Genç Parti, Hak ve
Özgürlükler Partisi, İşçi Partisi,
Liberal Demokrat Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, Millet Partisi, Özgürlük ve
Dayanışma Partisi, Saadet Partisi, Sosyaldemokrat Halk Partisi ve Türkiye
Komünist Partisi olduğunun tespit ve ilanına,
2- Her yıl
Ocak ayında siyasi partilerin seçime katılabilme yeterliliklerinin Yüksek Seçim
Kurulunca yeniden saptanarak ilanına,
3- Seçim dönemi
kavramının 2839 ve 2972 sayılı Yasalarda belirtilen beş yıllık dönem olarak
anlaşılması gerektiğine,
4- Seçmen kütüğü örneği
istemeye asıl olarak siyasi partilerin genel merkezlerinin yetkili olduğu,
ancak yetki verilmesi koşuluyla il ve ilçe başkanlarının da istemde
bulunabileceklerine,
5- Seçmen
kütüğü örneği istemlerinin bir seçim döneminde ikiden fazla olamayacağına,
6- Seçmen kütüğü örneği verilmesi istemlerinin bilgisayar
ortamında bulunan iller için Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce bilgisayar
ortamında karşılanması gerektiğine, bilgisayar ortamında bulunmayan diğer
illerde ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca liste düzeyinde karşılanmasına,
7- Verilecek seçmen kütüğü örneklerinin gideri
karşılığı ödenecek bedelin 2005 yılı
için;
bilgisayar ortamında bulunan iller açısından her
sayfa başına 8 YKr (80.000 TL),
bilgisayar ortamında bulunmayan illerde ise her
seçmen başına 5 YKr (50.000 TL),
olarak tespitine ve bu bedelin Maliye veznesine
yatırılmasına ve verilecek seçmen kütüğü örneklerine ait fotokopi masrafının
seçim ödeneğinden karşılanmasına,
8- Seçmen kütüğü örnekleri
giderinin ödendiğine ilişkin belge, ilgili kurulca alındıktan sonra, imza
karşılığında bu örneklerin siyasi parti yetkililerine verilmesine,
9- Siyasi partilerin seçmen kütüklerine
ilişkin istemlerinin karşılandığında gider makbuzu fotokopilerinin de eklenmek
suretiyle Kurulumuz Başkanlığına bildirilmesi gerektiğine,
10- Karar örneğinin Resmi
Gazetede yayımlanmasına,
11- Karar örneğinin tüm il ve ilçe
seçim kurulu başkanlıkları ile siyasi parti genel başkanlıklarına
gönderilmesine,
26.02.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Cengiz ERDOĞAN Ahmet Hamdi ÜNLÜ Yılmaz DERME
Yücel IRMAK
Yurdaer ÖZDİLEK Hasan ERBİL Mehmet Rıza ÜNLÜÇAY Muammer AYDIN