T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU BAŞKANLIĞI
21.03.2004
GENEL YAZI: 2004/8
........................
Yüksek Seçim Kurulunca verilen 17.03.2004 günlü, 605
ve 606 sayılı karar örnekleri ilişikte gönderilmiştir.
Bilgi edinilmesi ve gereği önemle rica olunur.
Cengiz
ERDOĞAN
Yüksek Seçim Kurulu Başkanı
EKİ: 2 Adet
Karar Örneği
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 605
İtiraz No :
- K A R A R -
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığınca Kurulumuza sunulan 17.03.2004
günlü yazıda aynen; “28 Mart 2004 Pazar günü yapılacak olan Mahalli İdareler
Genel Seçimlerinin, sağlıklı ve düzenli bir şekilde gerçekleşmesini sağlamak amacıyla;
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri
Seçimi Hakkında Kanunun 36. maddesinin yollamada bulunduğu 298 sayılı
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 79. maddesinde
yer alan içki ve silah taşıma yasağı ile 80. maddesinde öngörülen yayın
yasağının uygulama usul ve esaslarının gerektiğinde bir komisyon çalışmasından
sonra karara bağlanmasını takdirlerinize arz ederim.” denilmiş olmakla, konu
incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
298 sayılı
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 79 uncu
maddesinde; “Oy verme günü, her ne suretle olursa olsun, ispirtolu içki
satılması, içkili yerlerle umumi mahallerde her çeşit ispirtolu içki satılması,
verilmesi, içilmesi yasaktır.
Oy verme
günü, bütün umumi eğlence yerleri oy verme süresince kapalı kalır. Eğlence yeri
niteliğine haiz lokantalarda yalnız yemek verilir.
Oy verme
günü, emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlardan başka hiçbir kimse, köy,
kasaba ve şehirlerde silah taşıyamaz.
Bu Kanunun
uygulanmasında silahtan maksat Türk Ceza Kanununun 189 uncu maddesinde
gösterilen aletlerdir.” hükmü yer almıştır.
Aynı Kanunun 80 inci maddesinde ise;
“Seçim günü saat 18.00’e kadar radyolar ve her türlü yayın organları tarafından
seçim ve seçim sonuçları ile ilgili haber, tahmin ve yorum yapılması yasaktır.
Saat 18.00 ile 21.00 arasında ancak
radyolarda Yüksek Seçim Kurulu tarafından seçim ile ilgili olarak verilecek
haber ve tebliğler yayınlanabilir.
Saat 21.00’den sonra bütün yayınlar
serbesttir.” denilerek yayınlarla ilgili yasak kapsamı belirlenmiştir.
28 Mart 2004 Pazar günü yapılacak
Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde, 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle
Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 36. maddesi
göndermesi ile 298 sayılı Kanunun 79 ve 80. maddelerinde öngörülen yasakların
uygulanması gerekmektedir.
S O N U Ç:
1- 298
sayılı Kanunun 79 uncu maddesi gereğince;
a) Oy verme günü olan 28 Mart 2004
Pazar günü sabah saat 06.00’dan gece saat 24.00’e kadar; her ne suretle olursa
olsun alkollü içki satılmasının, içkili yerlerde umumi mahallerde her çeşit
alkollü içki verilmesinin, içilmesinin yasak olduğuna,
b) Oy verme günü oy verme süresince
bütün umumi eğlence yerlerinin kapalı kalacağına, eğlence yeri niteliğini
taşıyan lokantalarda yalnız yemek verilebileceğine,
c) Oy verme günü olan 28 Mart 2004
Pazar günü sabah saat 06.00’dan gece saat 24.00’e kadar; emniyet ve asayişi
korumakla görevli olanlardan başka hiçbir kimsenin, T.C.K.’nun
189. maddesinde sayılan silahları köy kasaba ve şehirlerde taşıyamayacağına,
2- 298 sayılı Kanunun 80 inci maddesi
gereğince;
a) Oy verme günü saat 18.00’e kadar
radyolar ve her türlü yayın organları tarafından seçim ve seçim sonuçları ile
ilgili haber, tahmin ve yorum yapılmasının yasak olduğuna,
b) Saat 18.00 ila 21.00 arasında
radyolarda ve her türlü yayın organlarında ancak Yüksek Seçim Kurulu tarafından
seçim ile ilgili olarak verilecek haber ve tebliğlerin yayınlanabileceğine,
c) Saat 21.00’den sonra bütün
yayınların serbest olduğuna, ancak Yüksek Seçim Kurulunca gerek görülmesi
halinde saat 21.00’den önce de yayınların serbest bırakılmasına karar
verilebileceğine,
3- Karar örneğinin tüm il ve ilçe seçim
kurulu başkanlıklarına, siyasi partiler genel başkanlıklarına, Cumhuriyet
Başsavcılıklarına iletilmek üzere Adalet Bakanlığına, Valiliklere bildirilmek
üzere İçişleri Bakanlığına, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığına
gönderilmesine,
4- Karar örneğinin Resmi Gazetede
yayımlanmasına,
5- Kararın sonuç kısmının TRT bildirisi
halinde yayınlanmasına,
17.03.2004
tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Cengiz ERDOĞAN Ahmet Hamdi ÜNLÜ Kenan ATASOY Yılmaz DERME
Yücel IRMAK Yurdaer
ÖZDİLEK Hasan ERBİL
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 606
İtiraz No :
- K A R A R -
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığınca
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri
Seçimi Hakkında Kanunun 25. maddesi ve Yüksek Seçim Kurulunca verilen
16.12.2003 gün ve 1223 sayılı kararlar da göz önünde bulundurularak, 2004 yılı
Haziran ayının ilk pazar günü yapılacak tüm seçimlerle ilgili düzenlemenin
yapılması istenilmiş olmakla;
GEREĞİ
GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Kurulumuzun 16.12.2003 gün ve 1223 sayılı kararıyla 01.01.2004
gününden 28 Mart 2004 gününe kadar olan süre içinde belediye kurulması,
yerleşim birimlerinin birleşmesi, ayrılması, sınır değişiklikleri, köy ve
mahalle kurulması, kaldırılmasına ilişkin kararların 28 Mart 2004 günü
yapılacak seçimler yönünden dikkate alınmayacağı kabul edildiğinden 01.01.2004
tarihinden bu yana oluşan mahalli idare birimlerinden köylerin muhtar ve
ihtiyar meclisi üyeliği seçimleriyle belediye kurulmasına karar verilip de yasa
gereği gelecek yerel seçimlere kadar organları oluşturulamayacak olan
beldelerde köy muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliği seçimlerinin ve yeni kurulan,
ayrılan mahalle seçimlerinin de 06 Haziran 2004 günü yapılması gerekmektedir.
2972 sayılı
Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında
Kanunun 25 inci maddesinin, 2 nci fıkrasında “Bir
seçim çevresinde yapılan seçimin, seçim işlemleri sebebiyle iptaline karar
verildiği takdirde o seçim çevresinde yeniden seçim yapılır. İl seçim kurulu,
seçimin iptaline dair kararı ilan ettiği gibi kararın kesinleşmesini müteakip o
çevrede seçim yapılacağını da derhal ilan eder.” hükmüne, aynı maddenin 3 üncü
fıkrasında da, “Bu ilandan sonra gelen 60 ıncı günü
takip eden ilk Pazar oy verme günüdür.” hükmüne yer vermiştir. 28 Mart 2004
Pazar günü yapılacak olan Mahalli İdareler Genel Seçimleri sonrasında da bir
kısım seçimlerin gerek Kurulumuzca gerekse il seçim kurullarınca seçim
işlemleri sebebiyle iptalleri yolunda kararlar verilmesi olanak içindedir.
Gerek
Yüksek Seçim Kurulu’nun, gerekse il seçim kurullarının; seçimin iptaline
ilişkin bu kararlardan kesin bulunanları dikkate alarak o çevrede iptal edilmiş
bulunan seçimin yeniden yapılacağını derhal ilan edeceği, bu ilandan sonra
gelen 60 ıncı günü takip eden ilk Pazar günü de oy
verileceği kuşkusuzdur.
Ancak,
belli bir tarihte belli adayların katılımı yine belli seçmenlerin oylarına
başvurulması suretiyle sonuçlandırılacağı kesinleşmiş bulunan bir seçimin,
sadece oy verme ve sonrasına ilişkin bazı işlemler nedeniyle sağlıklı biçimde
sonuçlanmamış olmasının, bu seçimin tüm işlemlerinin tekrarlanmasını
gerektirmeyeceğinin kural olarak kabul edilmesi gerekir.
Bu nedenle, 28 Mart 2004 Pazar günü
yapılmış ve seçim işlemleri sebebiyle iptallerine karar verilmiş olması
sebebiyle yeniden yapılacak olan seçimlerin; bu seçimin tekrarı,
ve seçimin devamı niteliğinde bulunduklarının kabulü ile sadece oy verme
işlemlerinin tekrarlanması suretiyle yapılmaları yeterli bulunacak, başka bir
anlatımla 28 Mart 2004 gününde yapılan bu seçimler için tespit edilmiş bulunan
seçimin başlangıç tarihinden (01.01.2004) başlayarak oy verme günü olan 28 Mart
2004 gününe kadar devam eden seçim süreci içinde, bu seçimler için yerine
getirilmiş bulunan seçim işlemlerinin de tümü ile tekrarlanmaları
gerekmeyecektir. Bu nedenle, 298 ve 2839 sayılı Yasaların verdiği yetki gereği
bir kısım süreler Yüksek Seçim Kurulunca kısaltılabilecektir.
Her ne kadar ihtiyar
meclisinin-heyetinin boşalması halinde gerek ihtiyar meclisi-heyeti, gerekse
muhtar seçiminin ilandan sonraki 60 ıncı günü izleyen
ilk Pazar günü yapılması gerekirse de ara seçim tarihi olan 06 Haziran 2004
gününe az bir zaman kala değişik yerlerde ve tarihlerde seçim yapılması gider
arttırıcı ve bir kısım yanılgılara neden olabilecek nitelikte bulunması
sebebiyle seçim tarihi 28 Mart 2004 tarihinden sonraya rastlayan ve henüz ilanı
yapılmamış ihtiyar meclisi-heyeti üyeleri seçimlerinin de 06 Haziran 2004
tarihinde yapılmasının uygun olacağı düşünülmüştür.
Bu ara seçimlerde seçim işlerinde
birlik sağlanabilmesi için yenileme ve ara seçim tarihinin 06 Haziran 2004
Pazar günü olarak belirlenmesi uygun görülmüştür.
S O N U Ç :
Yukarıda açıklandığı üzere;
A- YENİ KURULAN KÖY ve MAHALLE MUHTARLIĞI ile İHTİYAR MECLİSİ-HEYETİ ÜYELİĞİ
SEÇİMLERİ YÖNÜNDEN;
1- Seçim günü 28 Mart 2004 tarihinden sonraya
rastlayan ve 01.01.2004 tarihinden sonra oluşup da 28 Mart 2004 tarihinde
seçimi yapılmamış ihtiyar meclisi-heyeti üyeleri ve birlikte yapılması gereken
muhtar seçimlerinin de 06 Haziran 2004 tarihinde yapılmasına,
2- 01.01.2004
tarihinde kurulup da yerel genel seçimlere kadar yasa gereği belediye
organlarının seçimleri yapılamayacak belediyelerde de bu tarihte köy muhtarı ve
ihtiyar meclisi üyesi seçimlerinin yapılmasına,
3- Bu
seçimlerin başlangıç tarihinin 05 Nisan 2004 Pazartesi günü olduğuna,
B- MAHALLİ İDARELER GENEL SEÇİMLERİNDE SEÇİMİN SEÇİM İŞLEMLERİ NEDENİYLE İPTALİ HALİNDE;
1- Bu seçimlere
katılabilecek siyasi partilerin yeniden tespit ve ilan edilmesine gerek
bulunmadığına, 28 Mart 2004 gününde yapılacak seçime katılmış olan siyasi
partilerin bu seçime de katılabileceklerine ve bu seçimler içinde oy verme gününün
06 Haziran 2004 Pazar günü olduğuna ,
2- Siyasi
partilerin yeniden aday tespiti yapamayacaklarına,
3- 28 Mart
2004 Pazar günü yapılacak seçime bağımsız aday olarak katılacak olanların bu
seçime de katılabileceklerine yeniden bağımsız adaylık başvurusu kabul
edilemeyeceğine,
4- Birleşik
oy pusulalarının basımında 28 Mart 2004 tarihinde yapılacak seçim için
uygulanan esasların uygulanması gerektiğine,
5- 28 Mart
2004 gününde yapılacak seçimler için güncelleştirilmiş ve kesinleşmiş olan
sandık seçmen listelerinin yeni bir güncelleştirme yapılmaksızın bu seçimlerde
de kullanılması gerektiğine,
6- Bu
seçimlerle ilgili seçim takviminin seçimi yönetecek olan ilçe seçim
kurullarınca oluşturulmasına,
7- Bir seçim
çevresinde seçimin iptali halinde durumun Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığına da
bildirilmesi gerektiğine,
8- Kararın
tüm il ve ilçe seçim kurulu başkanlıkları ile seçime katılan Siyasi Parti Genel
Başkanlıklarına gönderilmesine,
9- Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
17.03.2004 tarihinde oybirliği ile
karar verildi.
Cengiz ERDOĞAN Ahmet Hamdi ÜNLÜ Kenan ATASOY Yılmaz DERME
Yücel IRMAK Yurdaer
ÖZDİLEK Hasan ERBİL