T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU BAŞKANLIĞI
04.01.2004
GENEL YAZI: 2004/1
.........................
1- Yüksek Seçim Kurulunun;
a) 28 Mart 2004
Pazar günü yapılacak olan Mahalli İdareler Genel Seçimlerine katılabilecek
siyasi partilerin tespitine ilişkin 29.12.2003 günlü, 1312 ve 02.01.2004 günlü,
1;
b) İl
ve İlçe Seçim Kurullarının 26 Ocak 2004 gününden itibaren bir hafta içinde iki
yıl süreyle yeniden oluşturulmasına ilişkin 03.01.2004 günlü, 2;
c) 298
sayılı Kanunun 49 ila 66. maddeleri arasında yer alan ve seçimin başlangıcından
itibaren uygulanacak yasaklara ilişkin 03.01.2004 günlü, 17;
sayılı
karar örnekleri ilişikte gönderilmiştir.
2- Yüksek Seçim Kurulu Merkez ve
Taşra personelimizin çok zorunlu nedenlere dayanmayan izinleri ile yer ve kurum
değiştirme işlemleri (Eş durumu, sağlık sorunu vb. hariç) ikinci bir genel
yazımıza kadar (yükselme sınavı hariç) durdurulmuştur. Kesin seçim sonuçları
alınıncaya kadar bu tür istekler Başkanlığımıza gönderilmeyecek, gönderilenler
hakkında herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
3- Her ne kadar; 2000/4 sayılı Genel
Yazımızda, adalet hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilen seçmen kütük büro
personelimizin asli görevlerine bir an önce döndürülmeleri gerektiği
belirtilmiş ise de, halen adalet hizmetlerinde geçici olarak her iki görevi
birlikte yürüten personelimizin olduğu duyumları alınmaktadır. Bu nedenle,
personelimizin bir an önce asli görevlerine başka bir ek görev verilmeksizin
döndürülmesi gerekmektedir.
Bilgi
edinilmesi ve gereği önemle rica olunur.
Ahmet
Hamdi ÜNLÜ
Yüksek
Seçim Kurulu Başkanvekili
EKİ: 4 Adet Karar Örneği
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 1312
İtiraz No :
- K A R A R -
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığının 27.12.2003 günlü yazısında aynen;
“Bilindiği gibi Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 127 nci
maddesi ile 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar
Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 8 inci maddesine göre, Mahalli İdareler Genel
Seçimleri için 01 Ocak 2004 seçimlerin başlangıcı, 28 Mart 2004 Pazar günü oy
verme günü olarak ilan edilmiştir.
2972 sayılı
Kanunda özel hüküm bulunmadığından, seçime katılabilecek siyasi partilerin
tespit ve ilanı için, 2972 sayılı Kanunun 36 ncı
maddesi delaletiyle 298 ve 2820 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.
Yürürlükteki
yasa hükümlerine göre siyasi partilerden Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu
bulunanlarla, büyük kongrelerini yapmış ve oy verme gününden en az altı ay
evvel teşkilat kurmuş siyasi partilere ilişkin olarak mercilerden alınan
cevaplar ve teşkilatlanmayı gösteren CD ve belgeler ilişiktedir.
Yukarıda
belirtilen yasa hükümleri dikkate alınarak, 28 Mart 2004 Pazar günü yapılacak
Mahalli İdareler Genel Seçimlerine katılabilecek siyasi partilerin tespit
edilerek, 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin 11. fıkrası gereğince ilanına karar
verilmesi arz olunur.” denilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
298 sayılı
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 14 üncü
maddesinin 11 inci fıkrasında, siyasi partilerin milletvekili genel ve ara
seçimlerine, belediye başkanlığı ile belediye meclisi, il genel meclisi
üyelikleri genel ve ara seçimlerine katılabilmeleri için illerin en az
yarısında, oy verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük
kongrelerini yapmış olmalarının veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde
gruplarının bulunmasının zorunlu olduğu vurgulandıktan sonra; bir ilde
teşkilatlanmanın, merkez ilçesi dahil o ilin
ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı gerektirdiği belirtilmiş, 2820
sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 20 inci maddesinin 1 inci fıkrasında da, bir
ilçede teşkilatlanmanın, ilçe sınırları içerisindeki beldelerin en az yarısında
teşkilat kurmayı gerektirdiği, belde sayısı üç veya daha az ise beldenin sadece
birinde teşkilat kurulmuş olmasının yeterli olduğu öngörülmüştür.
Bu esaslar
çerçevesinde, seçime katılabilecek siyasi partileri tespit ve ilan etme görev
ve yetkisi 2972 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin
yollamada bulunduğu 298 ve 2820 sayılı Kanunlara göre Kurulumuza ait
bulunduğundan, 28 Mart 2004 tarihinde yapılacak Mahalli İdareler Genel
Seçimlerine katılabilecek siyasi partilerin öncelikle araştırılıp saptanması
gerekmiş ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 25.12.2003 günlü ve
S.P.Sicil.2003/487 sayılı yazıları ile bu yazı ekinde gönderilen siyasi
partilerin teşkilat kurdukları il, ilçe ve beldeleri gösterir bilgisayar CD’sinin incelenmesi
sonucunda;
a) 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci
bendi ile 2820 sayılı Kanunun 20 nci ve 36 ncı maddelerine göre illerin en az yarısında, oy verme günü
olan 28 Mart 2004 tarihinden en az altı ay evvel öncesi (28.09.2003) itibariyle
teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olan siyasi partilerin; 1- Anavatan Partisi, 2- Aydınlık Türkiye Partisi, 3- Bağımsız Türkiye Partisi, 4- Büyük Birlik Partisi, 5- Cumhuriyet Halk Partisi, 6- Demokrat Parti, 7- Demokratik Halk Partisi, 8-
Demokratik Sol Parti, 9- Doğru
Yol Partisi, 10- Emeğin Partisi, 11- Genç Parti, 12- İşçi Partisi, 13- Liberal
Demokrat Parti, 14- Millet Partisi, 15- Milliyetçi Hareket Partisi, 16- Özgür Toplum Partisi, 17- Özgürlük ve Dayanışma Partisi, 18- Saadet Partisi, 19- Türkiye Komünist Partisi, 20- Yeni Türkiye Partisi olduğu
anlaşılmıştır.
b) Diğer siyasi partilerin ise genel
kongre veya teşkilatlanma koşulunu yerine getiremedikleri, dolayısıyla 298
sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendinde öngörülen nitelikleri
kazanamadıkları saptanmıştır.
c) Bundan
ayrı olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde grupları bulunan siyasi partilerin
de belirlenmesi gerekmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının
18.12.2003 günlü, 3999/14203 sayılı yazılarında, sözü geçen koşulu taşıyan
siyasi partilerin Adalet ve Kalkınma Partisi ile Cumhuriyet Halk Partisi olduğu
bildirilmiştir.
S O N U Ç:
Yukarıda
açıklanan nedenlerle;
1- 298 sayılı Seçimlerin
Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 14 üncü maddesinin 11
inci bendine göre, 28 Mart 2004 tarihinde yapılacak Mahalli İdareler Genel
Seçimlerine katılabilecek siyasi partilerin; 1- Adalet ve Kalkınma Partisi, 2-
Anavatan Partisi, 3- Aydınlık
Türkiye Partisi, 4- Bağımsız Türkiye
Partisi, 5- Büyük Birlik Partisi, 6- Cumhuriyet Halk Partisi, 7- Demokrat Parti, 8- Demokratik Halk Partisi, 9-
Demokratik Sol Parti, 10- Doğru
Yol Partisi, 11- Emeğin Partisi, 12- Genç Parti, 13- İşçi Partisi, 14- Liberal
Demokrat Parti, 15- Millet Partisi, 16- Milliyetçi Hareket Partisi, 17- Özgür Toplum Partisi, 18- Özgürlük ve Dayanışma Partisi, 19- Saadet Partisi, 20- Türkiye Komünist Partisi, 21- Yeni Türkiye Partisi olduğuna,
2- Karar örneğinin Resmi Gazete’de
yayımlanması,
3- Karar özetinin Türkiye Radyo ve
Televizyon Kurumu aracılığıyla ile duyuru olarak yayımlanmasına,
4- Karar örneğinin, seçime
katılabilecek Siyasi Partiler Genel Başkanlıkları ile tüm İl ve İlçe Seçim
Kurulu Başkanlıklarına gönderilmesine,
29.12.2003
tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Tufan ALGAN
Ahmet Hamdi ÜNLÜ Cengiz ERDOĞAN Kenan ATASOY
Yılmaz DERME Seydi YETKİN Yücel IRMAK
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 1
İtiraz No :
- K A R A R -
Sosyaldemokrat Halk Partisi Genel Başkanlığınca
gönderilen 31.12.2003 günlü, 2003/312 sayılı yazıda, aynen; “Yargıtay
Cumhuriyet Başsavcılığı’na daha önce vermiş olduğumuz teşkilat belge ve
bilgileri ile Sayın Kurulunuza iletilen belge ve bilgilerin uyuşmaması
nedeniyle Partimizin 28 Mart 2004 tarihinde yapılacak olan genel yerel
yönetimler seçimlerine katılamayacağını öğrenmiş bulunmaktayız.
Partimizin mevcut olan teşkilatlarını kapsayan ve seçime
girme yeterliliğini taşıyan belge, bilgi ve çizelgeler Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığı’nın 03.07.2003 tarih ve SP Muh. 2003/241
sayılı yazılarına karşılık 02.09.2003 tarih ve 2003/178 sayılı yazımız ekinde
istenilen format ve kayıtlarımıza uygun olarak hazırlanıp liste ve ayrıca CD
olarak verilmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına teşkilatlanma ile ilgili
sunulan liste CD ve belgeler değerlendirildiğinde Partimiz, tüm yasal
yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle 28 Mart 2004 tarihinde yapılacak genel
yerel yönetimler seçimlerine katılmaya hak kazanmıştır.
298 sayılı Yasanın 14’üncü maddesinin 11. fıkrasının 2’nci
bendi; “... Seçime katılabilecek siyasi partileri tespit ve seçimin başlangıç
tarihinden itibaren 10 gün içinde ilan etmek...” hükmünü içermektedir.
Bu durumda basın-yayın organlarında çıkan haberler yasal
açıdan bir ilan sayılmamakla birlikte; tersi düşünüldüğü; bu hususun bir
yetkisizlik nedeni sayılması gerektiğini arz etmek istiyoruz.
28 Mart 2004 tarihinde yapılacak olan genel yerel yönetimler
seçimlerine Partimizin de katılmasını sağlamak amacıyla Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığı’na yapmış olduğumuz başvurunun bir örneği ilişikte sunulmaktadır.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan Partimizin 28 Mart
2004 tarihinde yapılacak genel yerel yönetim seçimlerine katılmasına engel bir
durum olup olmadığının yeniden sorulmasını talep ederiz.
Bilgilerinizi saygılarımızla sunarız.” denilmiş olmakla,
konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Milletvekili seçilme yeterliliğine
sahip en az otuz Türk vatandaşı tarafından kurulabilecekleri, bildiri ve
belgelerini İçişleri Bakanlığına vermekle tüzel kişilik kazanabilecekleri 2820
sayılı Siyasi Partiler Kanununda belirtilen siyasi partiler, teşkilatlanmalarını
anılan Kanunda belirtilen prosedürü izleyerek
tamamlamak zorundadırlar.
Anılan Kanun siyasi partilerin, teşkilatlanırken Yargıtay
Cumhuriyet Başsavcılığı, İçişleri Bakanlığı ve mahallin en büyük mülki
amirliğiyle muhatap olacaklarını; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının her
siyasi parti için herkese açık bir sicil dosyası tutacağını hükme
bağlamaktadır.
2820 sayılı
Siyasi Partiler Kanunun 10 uncu maddesi (b) bendine göre, Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığınca her siyasi parti için tutulacak sicil dosyasında, siyasi
partilerin merkez organları ile teşkilat kurdukları il, ilçe ve beldeleri,
bunların organlarında görev alanların adlarını, soyadlarını, doğum yer ve
tarihlerini, meslek veya sanatlarını ve ikametgahlarını
gösterir onaylı listenin yer alması zorunludur. Siyasi partilerin; 2820 sayılı
Kanun’un 10 uncu maddesine göre teşkilatlanmalarıyla ilgili
bilgi ve belgeleri
doğrudan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına; Kanunun 33 üncü
maddesine göre de aynı bilgi ve belgeleri yine Yargıtay Cumhuriyet
Başsavcılığına ve İçişleri Bakanlığına iletilmek üzere mahallin en büyük mülki
amirliğine onbeş günlük süre içinde vermeleri
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca da bu
bildirimlerin karşılaştırılıp, gerçeğe uygunluğunun saptanması gerekmektedir.
Özetle,
siyasi partilerin teşkilatlanmalarıyla ilgili her türlü bilgi ve belgelerin
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca sicil dosyalarında toplanması; herkese açık
bu sicil dosyalarındaki bilgi ve belgelerin geçerli kabul edilmesi yasal bir zorunluluktur.
Anayasanın 79 uncu maddesine göre seçimlerin genel yönetim ve
denetimiyle görevli olan, ancak siyasi partilerin teşkilatlanmalarıyla ilgili
araştırma yapma veya bilgi veya belge toplama gibi bir işlevi bulunmayan Yüksek
Seçim Kurulu da, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tutulan siyasi partilere
ait sicil dosyalarındaki bilgi ve belgeleri doğru, geçerli kabul etmek
suretiyle her türlü seçim işlerini yürütmek zorundadır.
Nitekim
Kurulumuz bu çerçevede 28 Mart 2004 Pazar günü yapılacak Mahalli İdareler Genel
Seçimlerine katılma koşullarını taşıyan partilerin tespiti amacıyla 16.12.2003
günlü, 5179 sayılı yazıyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından siyasi
partilerin teşkilatlanma durumunu sormuş ve 25.12.2003 günlü, SP.Sicil 2003/487 Muh. sayılı cevabi yazı ve eki belgeleri inceleyerek 29.12.2003
günlü, 1312 sayılı kararı ile seçime katılabilecek 21 siyasi partiyi ilan
etmiştir.
Ancak, 22
ilde teşkilatlandığı belirtilen Sosyaldemokrat Halk
Partisine seçime katılacak partiler arasında yer verilmemesi ve bu partinin
itirazı üzerine; adı geçen partinin teşkilatlanma durumu bir kez daha
31.12.2003 günlü, 5650 sayılı yazımız ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından
sorulmuştur. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 31.12.2003 günlü, SP.Sicil 2003/497 Muh. sayılı cevabi yazısında ”... Anılan örgütler hakkında Sosyaldemokrat Halk Partinin bugün, yani 31.12.2003 tarihli
yazısı ekinde iletilen bilgi ve Yasa’ya uygun olarak verilen belgelerden
belirtilen birimlerin, toplu listenin iletildiği 02.09.2003 tarihinden önce
kurulmuş oldukları anlaşılmıştır. ... yukarıda
belirtilen nedenlerle parti sicil dosyasındaki teşkilat birimleri ve bu
teşkilatların kuruluş tarihlerine ilişkin bilgiler güncel ve partinin
örgütlenmesine uygun şekilde düzenlenerek sicil kayıtlarına işlenmiştir.”
denilerek, bu yazı eki belgelerden ve CD kayıtlarından Sosyaldemokrat
Halk Partinin 21 ilde daha oy verme gününden en az altı ay önce teşkilatını
kurduğu saptanmıştır.
Aksi sabit olmadıkça, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının bildirimi
ile bağlı olarak seçime katılabilme için gereken teşkilatlanma koşulunu taşıyan
siyasi partileri saptamak zorunda olan Kurulumuzca, özetlenen gelişme
karşısında Sosyaldemokrat Halk Partisinin 43 ilde oy
verme günü olan 28 Mart 2004 tarihinden en az altı ay evvel teşkilatını kurmuş
ve büyük kongresini yapmış olduğu anlaşılmıştır.
Bu durum
karşısında, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında
Kanun’un 14. maddesinin 11. bendine göre; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki
sicil bilgilerinin eksikliği nedeniyle 28 Mart 2004 tarihinde yapılacak Mahalli
İdareler Genel Seçimlerine katılacak partiler arasında gösterilmeyen Sosyaldemokrat Halk Partisinin de seçime katılabileceğine
karar verilmelidir.
S O N U Ç:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Sosyaldemokrat Halk Partisinin itirazının kabulü ile 28
Mart 2004 tarihinde yapılacak Mahalli İdareler Genel Seçimlerine bu partinin de
katılabileceğine,
2- Karar
örneğinin Resmi Gazete'de yayınlanmasına,
3- Karar
özetinin Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu aracılığı ile duyuru olarak
yayınlanmasına,
4- Karar
örneğinin adı geçen parti ile tüm il ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına
gönderilmesine,
02.01.2004 tarihinde oybirliği ile
karar verildi.
Ahmet Hamdi ÜNLÜ Cengiz ERDOĞAN Kenan ATASOY Yılmaz DERME
Seydi
YETKİN Yücel IRMAK Yurdaer ÖZDİLEK
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 2
İtiraz No :
- K A R A R -
Yüksek Seçim
Kurulu Başkanlığının 31.12.2003 günlü yazısında; 2002 yılı Ocak ayında kurulan
il ve ilçe seçim kurullarının iki yıllık görev süreleri 2004 yılı Ocak ayında
dolacağından, Seçimlerin Temel Hükümleri
ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki 298 sayılı Kanunun 15 ve 18 inci maddeleri
uyarınca bu kurulların Ocak/2004 ayının son haftası içinde iki yıl süre için
yeniden kurulması gerektiği belirtildikten sonra, yeni kurulan il ve ilçelerde
göz önünde bulundurularak kuruluşla ilgili esas ve ilkelerin saptanması
istenilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
I- 298
sayılı Seçimlerin Temel
Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkındaki Kanunun 15 ve 18 inci maddelerinde, il ve ilçe
seçim kurullarının iki yılda bir Ocak ayının son haftasında kurulması
öngörülmüştür.
Kanunun bu hükümlerine göre
Kurulumuzun 12.01.2002 gün ve 21 sayılı kararı ile 2002 yılının Ocak ayında
(yeni kurulan ilçelerde ise daha sonra) kurulmuş tüm il ve ilçe seçim kurullarının görev
süreleri 2004 yılı Ocak ayının son
haftasında sona ereceğinden, bu kurulların, 26 Ocak 2004 gününden
itibaren bir hafta içinde ve iki yıllık süre için yeniden kurulmaları
gerekmektedir.
İl ve ilçe seçim kurullarının
kuruluş biçimleri 298 sayılı Kanunun 15, 18 ve 19 uncu maddelerinde
gösterilmiştir. O nedenle, bu kurullar oluşturulurken Kanunun sözü edilen maddelerine
uyulması zorunluluğu ortadadır.
II- İl ve İlçe Seçim Kurullarında Görev Alacak Hakimler:
Büyükşehir statüsüne bağlı il
merkezleri ile diğer il merkezlerinde adli teşkilatlanmadaki farklılıklar il ve
merkez ilçe seçim kurullarının oluşumunu da etkilediğinden, konunun iki bölümde
incelenerek kurulların ona göre belirlenmesi gereklidir.
A) Büyükşehir Statüsüne Tabi Olmayan İl Merkezlerinde:
298 sayılı Kanunun 15 inci maddesine
göre, il seçim kurulu il merkezinde görev yapan (geçici yetkililer hariç) en
yüksek dereceli üç hakimden kurulur. Bunlardan
derecesi en yüksek
olanı kurulun başkanıdır.
Kurulun, hakimlerden iki de yedek üyesi vardır.
Kurul başkanı ile asıl ve yedek
üyeler belirlenirken, maaş derecesinde eşitlik halinde meslek kıdemi, kıdemde
de eşitlik halinde yaş dikkate alınır. Aynı Kurulda eşlerin birlikte yer
almamasına özen gösterilmelidir.
Aynı Kanunun 18/3. maddesinde ise,
il merkezlerinde kurulacak merkez ilçe seçim kurullarına, il seçim kuruluna
başkanlık edecek hakimden sonra gelen en yüksek
dereceli hakimin, kıdem ve yaş esasına göre başkanlık edeceği belirtilmiştir.
Kanunun bu iki hükmü birlikte
mütalaa edildiğinde, il seçim kurulu başkanından sonra gelen en yüksek dereceli
hakimin merkez ilçe seçim kurulu başkanı olacağı
sonucuna ulaşılmaktadır.
İl merkezinde 298 sayılı Kanunun
10/3 maddesi gereğince birden fazla ilçe seçim kurulu kurulması durumunda, il
seçim kurulu başkanından sonra gelen yüksek dereceli hakimler derece, kıdem ve
yaş esasına göre ilçe seçim kurulu başkanlıkları görevini yürütürler. Örneğin
bir ilde üç merkez ilçe seçim kurulu oluşturulması gerekiyorsa, il seçim kurulu
başkanından sonra gelen en
yüksek dereceli hakim birinci merkez ilçe seçim kuruluna, ondan
sonra gelen en yüksek dereceli hakim
ikinci merkez ilçe seçim kuruluna, ondan sonra gelen en yüksek dereceli hakim
de üçüncü merkez ilçe seçim kuruluna
başkanlık edecektir.
Merkez ilçe seçim kurulları
başkanları bu şekilde belirlendikten sonra derece, kıdem ve yaş sıralamasına göre bu hakimlerden sonra
gelen hakimlerden, sıra itibariyle ilk ikisi il seçim kurulu asıl üyeliği, sonra gelen ikisi de il seçim
kurulu yedek üyeliğini yürütecektir.
B) Büyükşehir Statüsüne Tabi İl Merkezlerinde:
İl seçim kurulu başkanlığını
yürütecek hakim, yukarıda (A) bendindeki esaslara göre
belirlenir. Yani İl merkezinde ve o ilin adı ile anılan adli kuruluş da görevli
(geçici yetkililer hariç) hakimlerden derecesi en yüksek olan (derecede eşitlik
halinde en kıdemli, kıdemde de eşitlik halinde en yaşlı) hakim il seçim kurulu
başkanlığı görevini yürütür.
a) İl
merkezindeki ilçelerin hiç birinde bağımsız, başka bir anlatımla o ilçenin adı
ile anılan adli kuruluş yok ise, bu durumda ilçeler alfabetik sıralamaya tabi
tutularak alt alta yazılmak suretiyle bir liste düzenlenir. Her ilçenin
karşısına o ilçedeki mevcut ilçe seçim kurullarının numarası yazılarak, il merkezinde bulunan
merkez ilçe seçim kurullarının sayısı saptanır.
Bununla birlikte il seçim kurulu
başkanı hakimden sonra gelen hakimlerden derece, kıdem ve yaş esasına göre toplam ilçe seçim
kurulu sayısı kadar isim belirlenir ve derecelerine göre sıralanır.
Bu listede yer alan hakimler, listedeki
sıralarına göre alfabetik olarak sıralanmış ilçelerin seçim kurulu başkanlıklarını
üstlenirler.
Örneğin; Konya il merkezinde,
Karatay ilçesinde (1), Meram ilçesinde (2) ve Selçuklu ilçesinde (2) olmak
üzere toplam (5) adet ilçe seçim kurulu bulunmaktadır.
Konya merkez adliyesinde görev yapan
hakimlerden, il seçim kurulu başkanı olan hakimden
sonra gelen en yüksek dereceli hakim Karatay İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı,
ondan sonra gelen en yüksek dereceli hakim Meram Birinci İlçe Seçim Kurulu
Başkanlığı, ondan sonra gelen en yüksek dereceli hakim Meram İkinci İlçe Seçim
Kurulu Başkanlığı, ondan sonra gelen en yüksek dereceli hakim Selçuklu Birinci
İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı ondan sonra gelen en yüksek dereceli hakim
Selçuklu İkinci İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı görevini yürütecektir.
b) İl
merkezindeki ilçelerin bir ya da bir kaçında bağımsız adli kuruluş bulunduğu takdirde bu
ilçelerdeki ilçe seçim kurulu başkanlıkları, o ilçenin hakimleri arasından
bağımsız adli teşkilatı bulunmayan ilçelerdeki ilçe seçim kurulu başkanları ise
yukarda (a) bendindeki esaslara göre belirlenecektir.
Örneğin İstanbul'da bağımsız adli
teşkilatı bulunan Bakırköy ilçesinde ilçe seçim kurulu başkanları bu ilçede
görevli hakimler, bağımsız adli teşkilatı bulunmayan Eminönü ve Beşiktaş
ilçeleri seçim kurulu başkanları da İstanbul Adliyesinde görevli hakimler
arasından yukarıdaki esaslara göre saptanacaktır.
Ancak, bağımsız adli teşkilatı
bulunmayan ilçedeki adli işler, bir başka ilçedeki adli teşkilat tarafından yürütülüyor ise, bu
ilçedeki seçim işleri adli yönden bağlı
bulundukları ilçe hakimleri tarafından yürütülecektir.
Örneğin, adli teşkilatı bulunmayan
Bahçelievler ilçesinde adli işler Bakırköy ilçesi adli teşkilatı tarafından yürütüldüğünden,
Bahçelievler ilçesindeki seçim işleri Bakırköy ilçesindeki hakimler tarafından
yerine getirilecektir.
c) 504
sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Antalya, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir,
İzmit, Mersin ve Samsun olmak üzere toplam yedi il'de büyükşehir
belediyesi kurulmuş, ancak bu
belediye sınırları içinde ayrıca ilçeler oluşturulmaksızın alt
kademe belediyeleri kurulması öngörülmüştür. 504 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname uyarınca çıkartılan ve 28.12.1993 gün ve 21802 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan 21.12.1993 gün ve 1993/5130 sayılı Bakanlar Kurulu kararında, bu
yedi büyükşehir belediyesinin alt kademe belediyelerinin adları ile bu
belediyelere bağlı olan mahalleler gösterilmiştir. Bundan ayrı olarak 593
sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Sakarya İl’inde büyükşehir
belediyesi kurulmuş ve bu büyükşehir belediyesine
bağlı Ferizli ve Söğütlü İlçeleri ile alt kademe belediyelerinin adları ve bu
belediyelere bağlı olan mahalleler gösterilmiştir.
İlçesi bulunmayan büyükşehir belediyelerinde, alt kademe belediyelerine ait
seçim işlerinin, bu
illerdeki merkez ilçe seçim kurulları tarafından yürütüleceği
tabiidir.
Bu büyükşehir
belediyelerindeki alt kademe belediyelerine ait seçim işlerinin ilçe seçim kurullarına
eşit şekilde dağıtılması gerekecektir.
Ancak bir alt kademe belediyesine
ait seçim işlerinin, birden çok ilçe seçim kuruluna bırakılması mümkün
değildir.
Örneğin: Eskişehir ilinde, iki adet
alt kademe belediyesi ve üç adet de merkez ilçe seçim kurulu bulunmaktadır. Bu
durumda il merkezine bağlı köyler ile alt kademe belediyelerinin durumu nazara
alınmak suretiyle ilçe seçim kurullarının görev alanları belirlenecek ve bir
alt kademe belediyesinin bütünlüğü bozulmayacak ve seçim işleri birden çok ilçe
seçim kuruluna bırakılmayacaktır.
d) İl seçim kurulu
üyelerinin belirlenmesine gelince, İstanbul Adliyesinde il ve ilçe seçim kurulu
başkanlıklarını yürütecek olanlardan sonra gelen en yüksek dereceli hakimlerden
sırasıyla ikisi
il seçim kurulu asıl üyeliği, sonra gelen ikisi de il seçim kurulu yedek
üyeliğini yürütecektir.
III- İlçe Seçim Kurulu Başkanının Belirlenmesi:
298 sayılı Kanunun 18 inci maddesine
göre ilçedeki en yüksek dereceli hakim kurulun
başkanıdır. İlçede, aynı derecede birden fazla hakim bulunduğu takdirde
bunlardan en kıdemlisi, kıdemde de eşitlik halinde en yaşlısı ilçe seçim kurulu
başkanı olur.
Anılan Kanunun 10/3. maddesi hükmü
uyarınca ilçede birden fazla ilçe seçim kurulu kurulması halinde ise, ilçedeki
hakimler, birden fazla merkez ilçe seçim kurulu bulunan illerde olduğu gibi derece, kıdem ve yaş
esasına göre ilçe seçim kurulu başkanlıkları görevini yürütürler.
IV- İl ve İlçe Seçim Kurullarında Görev Alacak Hakimlerin
Saptanmasına İlişkin Esaslar:
a) 298
sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 15 ve 18
inci maddelerinde il ve ilçe seçim kurullarında görev alacak hakimlerin
belirlenmesinde "en yüksek derece" esas alınmıştır.
Yüksek Seçim Kurulunun 29.08.1988
gün ve 258 sayılı kararında da vurgulandığı üzere "en yüksek dereceli hakim" deyimi, kazanılmış hak
olan maaş, derece ve kademeyi ifade eder. Bu bakımdan, yüksek dereceli hakimin
belirlenmesinde aylık derece ve kademesi ölçü olacaktır. Aylık derece ve
kademesinde eşitlik halinde bu derece ve kademeyi önce almak, bunda eşitlik
halinde mesleki kıdem, kıdemde de eşitlik durumunda yaş göz önünde tutulur.
Mesleki kıdem ise 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar
Kanununun 15 inci maddesine göre belirlenir.
Birinci sınıfa ayrılıp ayrılmamanın
yüksek dereceli hakimin belirlenmesi yönünden etkisi yoktur.
b) 298
sayılı Kanunda 2234 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle bu kurulların
sürekliliği ve iki yılda bir yenilenmesi esası getirilmiştir. Başka bir
anlatımla Ocak ayının son haftasında ve derece yönünden hakimlerin
kuruluş anındaki statüleri esas alınarak kurulmuş olan il ve ilçe seçim
kurulları iki yıl süre ile görev yapacaklardır.
Bu nedenle il ve ilçe seçim
kurulları oluştuktan sonra, kurullarda görev almış hakimlerde
herhangi bir yer değişikliği yapmayan ancak terfi sebebiyle kıdem değişikliği
oluşturan kararnameler sebebiyle ve yeni hakim atama kararnameleri ile o yere
daha yüksek dereceli hakim atanmasından ötürü hakimler arasındaki derece ve
kıdem durumunun değişmesi, kurullarda da değişiklik yapılmasını gerektirmez.
Naklen atama, istifa ve emeklilik
gibi nedenlerle il ve ilçe seçim kurullarında meydana gelen boşalmalarda ise,
kurullarda görev almamış en yüksek dereceli hakim
boşalmış görevi üstlenir. Kesin kural
budur.
Bu temel kuralın tek istisnası il
seçim kurulu başkanlığıdır. Çünkü, il seçim kurulu başkanlığının il merkezinde
görevli hakimlerden derecesi en yüksek olanı
tarafından yürütülmesi hem yasal yönden zorunludur, hem de hizmet gereğidir. O
bakımdan herhangi bir nedenle il seçim kurulu başkanlığının sürekli olarak
boşalması halinde, başka kurullarda görevli olup olmadığına bakılmaksızın il
merkezindeki en yüksek dereceli hakim bu görevi
yürütür.
Kuruldaki
her değişiklik tutanağa bağlanır ve Yüksek Seçim Kurulu’na bildirilir.
Eğer bu hakim
başka kurullardan gelmiş ise, onun ayrılmasıyla boşalmış olan yer yukarda
belirtilen esas kural uyarınca kurullarda görev almamış hakimlerden en yüksek
derecelisi tarafından doldurulur.
Konuya açıklık getiren örnekler
aşağıdadır.
Örnek (1)
(A) ilinde, il seçim kurulu ile, il merkezinde mevcut (3) merkez ilçe seçim kurulu Ocak
2002 tarihinde oluşturulmuş ve kuruluşları kesinleşmiştir. Sonradan çıkan ve bu
kurullarda görevli hakimlerin yer almadığı bir atama
kararnamesi ile o il merkezine, kurullarda görevli hakimlerden daha yüksek
dereceli iki hakim atanmıştır.
Bu durum, kurulların bünyesinde
herhangi bir değişikliği gerektirmeyecektir.
Örnek (2)
(B) İlinde, il ve merkez ilçe seçim
kurulları kurulduktan bir süre sonra il seçim kurulu başkanı başka bir yere
atanmıştır (ya da emekli olmuştur).
İl merkezinde, ondan sonra gelen en
yüksek dereceli hakim (2) nolu
merkez ilçe seçim kurulu başkanı olsun.
Bu halde (B) ili seçim kurulu
başkanlığını aynı yer 2 nci merkez ilçe seçim kurulu
başkanı üstlenecek, bu suretle boşalan 2 nci merkez
ilçe seçim kurulu başkanlığını ise o anda kurullarda görev almamış en yüksek
dereceli hakim yürütecektir.
Örnek (3)
(6) adet ilçe seçim kurulu bulunan
(a) ilçesinde, 1 inci ilçe seçim kurulu başkanı naklen başka bir yere atandığından
bu görev boşalmıştır.
Boşalan bu görevi, ilçenin başka
kurullarda görev almamış en yüksek dereceli hakimi
üstlenecektir.
Öte yandan,
bir hakimin, belli bir yer hakimi sıfatını
kazanabilmesi için o yere atanması yeterli olmayıp görev yerine gelerek işe
başlamış olması mevzuatımız gereğidir. Bu nedenledir ki 2002 yılı Ocak ayının son haftası
içinde yahut daha önce o il veya ilçeye atandığı halde henüz görevine
başlamamış olan hakimlerin, kurullar yeniden oluşturulduktan sonra gelip göreve
başlamaları kurullarda değişikliği gerektirmez.
c) İzinli, raporlu ya da geçici yetki
ile başka yerde bulunan hakimlerin görevleri ile bağlılıkları devam ettiğinden,
il ya da ilçe seçim kurulu başkanlığı yapacak veya il seçim kurulunda görev alacak hakimler, kurulların
oluşumu sırasında belirtilen sebeplerle geçici olarak görevlerinden ayrı
olsalar bile, kuruluşlara dahil edilecektir.
Geçici olarak
görevi başında bulunamayacak bu hakim il seçim kurulu başkanı ise, il seçim kurulu başkanlığı
görevi kurulun en yüksek dereceli üyesi, ilçe seçim kurulu başkanı ise ilçe
seçim kurulu başkanlığı görevi, kurullarda görev almamış hakimlerin en yüksek
derecelisi tarafından yürütülecektir.
Asıl görevli hakimlerin izin, rapor
ya da geçici yetki sürelerinin bitmesiyle görevlerine dönmeleri durumunda, kurullarda geçici
olarak görev almış olanlar yerlerini bu hakimlere bırakırlar.
d) Kurulların
oluşumu sırasında o yerde geçici yetkili olarak görevli olan hakimin il ve ilçe seçim
kurullarında görev almaması asıldır. Ancak ilçede yetkili hakimden başka hakim
yoksa ya da il
seçim kurulu yetkili hakim katılmadan oluşamıyorsa yetkili hakim bu geçici
durum sona erinceye kadar ilçe seçim
kurulu başkanlığını üstlenir veya il seçim kuruluna katılır.
V- İlçe Seçim Kurulu Üyelerinin Belirlenmesi:
298 sayılı Kanunun 19/1. maddesinde (İlçe seçim kurulunun dört asıl ve
dört yedek üyesi
siyasi partilerden alınır... İlçe seçim kurulu başkanı bu kurulun
yeniden kurulması için 18 inci maddede öngörülen sürenin başında
ilçede teşkilatı bulunan ve son Milletvekili Genel Seçiminde o ilçede en çok oy
almış olan dört siyasi partiye birer asıl ve birer yedek üye adını iki gün
içinde bildirmelerini tebliğ eder) hükmü yer almıştır. Bilindiği
gibi, 03 Kasım 2002 tarihinde yapılan son Milletvekili Genel Seçimine katılan
siyasi partiler; Adalet ve Kalkınma Partisi, Anavatan Partisi, Bağımsız Türkiye
Partisi, Büyük Birlik Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokratik Halk
Partisi, Demokratik Sol Parti, Doğru Yol Partisi, Genç Parti, İşçi Partisi,
Liberal Demokrat Parti, Millet Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi, Özgürlük ve
Dayanışma Partisi, Saadet Partisi, Türkiye Komünist Partisi, Yeni Türkiye
Partisi ve Yurt Partisi’dir. Şu halde, ilçede teşkilatı bulunması koşulu
ile, bu siyasi partilerden o ilçede en çok oyu almış olan dört siyasi partiye,
iki gün içinde birer asıl ve birer yedek üye adının bildirilmesi için ilçe
seçim kurulu başkanı tarafından tebligat yapılacak ve böylece ilçe seçim
kurulunun siyasi partili
dört asıl ve dört yedek üyesi belirlenmiş olacaktır.
Süresi içinde ad bildiren siyasi
parti sayısı dörtten az olduğu takdirde, eksik kalan üyelikler aynı şartları
taşıyan diğer siyasi partilerden ve o ilçede aldıkları oyların büyüklük
sırasına göre aynı
usulde tamamlanır.
Oylarda eşitlik halinde ad çekilir.
Yerel yönetim seçimleri olan il
genel meclisi üyeliği, belediye başkanlığı ve belediye meclisi üyeliği
seçimlerinde alınan oylar ilçe seçim kurulu üyeliklerinin belirlenmesinde göz
önüne alınmaz.
Bu hükümlerin uygulanmasına rağmen dört asıl ve dört
yedek üyenin tümü belirlenemediği takdirde, 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin
4. bendi gereğince Yüksek Seçim Kurulunun 29.12.2003 gün ve 1312 ve 02.01.2004
günlü, 01 sayılı kararları ile ilan ettiği siyasi partilerden (Adalet ve
Kalkınma Partisi, Anavatan Partisi, Aydınlık Türkiye Partisi, Bağımsız Türkiye
Partisi, Büyük Birlik Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti,
Demokratik Halk Partisi, Demokratik Sol Parti, Doğru Yol Partisi, Emeğin
Partisi, Genç Parti, İşçi Partisi, Liberal Demokrat Parti, Millet Partisi,
Milliyetçi Hareket Partisi, Özgür Toplum Partisi, Özgürlük ve Dayanışma
Partisi, Saadet Partisi, Sosyaldemokrat Halk Partisi,
Türkiye Komünist Partisi, Yeni Türkiye Partisi.) o ilçede teşkilatı bulunanlar
saptandıktan sonra ilgili partilere ad çekmenin yapılacağı gün ve saat tebliğ
edilir ve bunlar arasında ad çekilir. Ad
çekmedeki sıraya göre adı çıkan eksik üyelik sayısı kadar siyasi
partinin, yukarıda belirtilen usulle bildireceği kimseler ilçe seçim kurulu
üyesi olur. Kuşkusuz yukarıdaki fıkralarda yazılı usullerle kendilerinden ad
istenmiş ve üye adı bildirmiş olan siyasi partiler bu ad çekmeye dahil edilmeyecektir. Çünkü ilçe seçim kurulun da bir siyasi
partinin iki üye ile temsili mümkün değildir.
Konunun bir örnekle açıklanmasında
yarar vardır.
Bir ilçede Yüksek
Seçim Kurulunun yukarıda sözü edilen kararı ile ilan edilen ve ilçede kuruluşu
bulunan A, B, C, D, E adlarında beş siyasi partiden sadece A ve B siyasi
partileri 03 Kasım 2002 günü yapılan son Milletvekili Genel Seçimine katılmış
ve bu iki siyasi parti yapılan tebligat üzerine ilçe seçim kuruluna katılacak
birer asıl ve birer yedek üyenin adını bildirmişlerdir. Bu durumda, öncelikle kurulun eksik kalan diğer iki üyeliğinin
hangi siyasi partilere ait olacağının saptanması gerekir. Bunun için de C, D, E
adlı siyasi partilere tebligat yapılarak, saptanan gün ve saatte bu üç siyasi parti arasında ad
çekme işlemi yapılır. Ad çekmede C ve E adlı siyasi partilerin adlarının
çıktığını varsayalım. Bu durumda, bu iki siyasi partiye tebligat yapılıp ilçe
seçim kurulu asıl
ve yedek üyeliği için birer isim bildirmeleri istenerek kurulun eksik kalan iki
üyeliği tamamlanır. Ad çekmede adı çıkmayan (D) adlı siyasi partiden isim
istenmesi söz konusu değildir. Bu bentte gösterilen bütün usullerin
uygulanmasına karşın ilçe seçim kurulunun siyasi partili üyelerinden eksik
kalanlar olursa, bu eksiklik aşağıdaki şekilde tamamlanır.
298 sayılı Kanunun 19/2. maddesi
uyarınca ilçe seçim kurulunun iki asıl ve iki yedek üyesinin ve siyasi
partilerden eksik kalan asıl ve yedek üyelerinin, ilçe merkezinde görev yapan
ve maddede nitelikleri yazılı devlet memurları arasından aynı maddede
gösterilen usulle saptanması gerekmektedir. Sözkonusu
maddede öngörülen on yıllık görev süresinin başlangıcı, memuriyete ilk giriş
tarihidir. O ilçedeki hizmet süresi sadece ad çekmeye esas olacak listenin düzenlenmesinde
dikkate alınır.
VI- İki yıl
süre ile kurulacak il ve ilçe seçim kurulları, bu süre içinde yapılacak tüm seçimleri,
halkoylamasını, seçmen kütüklerinin yazımı, denetlenmesi ve güncelleştirme
işlemlerini yönetirler.
Ancak 2820 sayılı Siyasi Partiler
Kanunu ve ilgili diğer seçim Kanunları gereğince yapılacak önseçimleri
yönetecek önseçim ilçe seçim kurulları, bu kararda yer alan ilçe seçim
kurulları dışında olup,
2820 sayılı Kanunun 41. maddesi uyarınca gerektiğinde ayrıca
kurulacaktır.
Gümrük
kapılarında yurtdışı seçmenler için seçim zamanı kurulan seçim kurulları da bu
karar kapsamında değildir.
Öte yandan siyasi partilerin,
sendikaların ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının organ
seçimlerinde yalnızca ilçe seçim kurulu başkanı hakime
görev verildiğinden il ve ilçe seçim kurullarının bu seçimlerle ilgili bir
görevinin bulunmadığı da gözden uzak tutulmamalıdır.
S O N U Ç : Açıklanan sebeplerle;
1- İl ve
ilçe seçim kurullarının 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkında Kanunun 15, 18 ve 19 uncu maddelerinde yazılı usullere göre
yukarıda açıklanan esaslar da gözetilerek, 26 Ocak 2004 gününden itibaren bir
hafta içinde ve iki yıl süre için yeniden kurulmalarına,
2- İl ve
İlçe seçim kurullarının kuruluşlarından itibaren iki yıllık görev süreleri içinde yapılacak tüm
seçimleri, halkoylaması, seçmen kütükleri yazımı, denetimi ve
güncelleştirilmesi işlemlerini yöneteceklerine,
3- Kuruldaki
her değişikliğin tutanağa bağlanarak yemin tutanağı ile birlikte Yüksek Seçim
Kurulu Başkanlığına gönderilmesine,
4- Kararın
bir örneğinin gereği için tüm il ve ilçe seçim kurulu ve bilgi için siyasi
partiler genel başkanlıklarına gönderilmesine,
5- Karar
örneğinin Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
03.01.2004 gününde oybirliği ile
karar verildi.
Başkanvekili Üye Üye Üye
Ahmet Hamdi ÜNLÜ Cengiz ERDOĞAN
Kenan ATASOY Seydi YETKİN
Üye Üye Üye
Yücel IRMAK Mehmet Rıza
ÜNLÜÇAY Yurdaer
ÖZDİLEK
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 17
İtiraz No :
- K A R A R -
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığının
Kurulumuza gönderilen 26.12.2003 günlü yazısında, aynen; “298 sayılı Seçimlerin
Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 49-66.
maddelerinde seçim propagandası gösterilmiştir.
28 Mart 2004 Pazar günü yapılacak
Mahalli İdareler Genel Seçimi Seçim Takvimine göre seçimlerin başlangıç tarihi
01 Ocak 2004 Perşembe, seçim propagandasının başlangıç tarihi 18 Mart 2004
Perşembe günüdür.
Anılan Kanun maddelerine göre,
seçimin ve seçim propagandasının başlangıç tarihlerinden itibaren kanunen yasak
olan konular hakkında karar verilmesi ve kamuoyuna duyurulması takdirlerinize
arz olunur.” denilmiş olmakla, konu incelendi;
GEREĞİ
GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
28 Mart 2004 Pazar günü yapılacak Mahalli İdareler Genel
Seçimlerinin başlangıç tarihi 01 Ocak 2004 Perşembe ve bu seçimlerde seçim
propagandasının başlangıç tarihi ise 18 Mart 2004 Perşembe günleridir.
Yüksek
Seçim Kurulunun yerleşmiş uygulamalarına göre, seçim işlemlerinin ve seçim
sürecinin işlemeye başladığı tarih, aynı zamanda seçimin başlangıç tarihi
olarak kabul edilmekte, seçim sürecinin başlaması ile oy verme gününe kadar
bütün ilgililerce uyulması gereken seçim yasaklarının belirlenmesi
gerekmektedir.
298 sayılı Kanunun 49. maddesinde;
propaganda serbestliği ve süresinin, oy verme gününden önceki on gün olduğu
belirtilmiş, bu on gün içerisinde açık ve kapalı yerler ile hoparlörle
propagandalara ilişkin İlçe Seçim Kurullarının görevleri gösterilmiştir. Aynı
Kanunun 60. maddesiyle, oy verme gününden önceki yirminci günden itibaren
çekilecek kur’a sonucuna göre; duvar ilanı, afiş, flama, bayrak ve bilboardlar (sabit reklam panosu)’dan
siyasi partilerin ve varsa bağımsız adayların yararlanma sırasını belirleme ve
61. Maddesi ile de; oy verme gününden önceki yirminci günden önce asılan,
yapıştırılan bayrak, afiş ve flamalarla ilanların kaldırılma görevi bu kurula
verilmiştir.
Bunların yanı sıra, kanunun seçim propagandası kesiminde yer alan diğer
yasakların Başkanlık teklifi doğrultusunda kamuoyuna duyurulmasına karar
verilmelidir.
S O N U Ç:
Yukarıda
açıklanan nedenlerle;
Genel Yerel Seçimin
başlangıcı olan 01 Ocak 2004 tarihinden itibaren;
1- Seçim zamanında, genel yollar
üzerinde, mabetlerde, kamu hizmeti görülen bina ve tesislerde hür türlü seçim çalışması
yapılmasının ve parti bürosu kurulmasının yasak olduğuna,
2- Hoparlörle
propagandanın 18.03.2004 tarihine kadar halkın huzur ve rahatını bozmamak ve
298 sayılı Kanunun 50. maddesinde belirlenen koşullara uymak suretiyle serbest
olduğuna,
3- 18.03.2004
gününde başlayan serbest propaganda süresi içinde ilçe seçim kurullarınca
gösterileceklerden başka açık ve kapalı yerlerde toplu olarak propaganda
yapılmasının yasak olduğuna,
4- Partilerin ve adayların kendilerini
tanıtıcı nitelikte broşür ve el ilanları dışında herhangi bir hediye ve
eşantiyon dağıtmaları, dağıttırmaları veya bunların üçüncü şahıslar ya da kurum
ve kuruluşlar aracılığı ile dağıtılmasının yasak olduğuna,
5- El ilanı
mahiyetindeki matbuaları dağıtacak kimselerin seçme yeterliğini haiz olmaları
gerektiğine, Devlet katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle
bunlara bağlı daire ve müesseseler, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve bunların
kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişiliklerinde
memur ve hizmetli olarak çalışanların ilan dağıtamayacaklarına,
6- 62. maddede sayılanlarla, kamuya
yararlı dernekler ve bunlarda görev almış bulunan memur ve hizmetlilerin
seçimlerde de tarafsızlıklarını muhafaza etmek zorunda olduklarına ve siyasi partilere veya adaylara her ne
nam ile olursa olsun bağış ve yardımlarda bulunmalarının yasak olduğuna,
7- Yukarıda sözü geçen memur ve
hizmetlilerin siyasi bir partinin veya adayın emrinde veya herhangi bir siyasi
faaliyette çalıştırmalarının, her türlü araç ve gerecin ve imkanlarını,
kullanmaları veya kullandırılmalarının yasak olduğuna,
8- Propaganda için kullanılan el
ilanları ve diğer her türlü matbualar üzerinde, Türk Bayrağı, dini ibareler
bulundurulması yasak olup, radyo ve televizyonda yapılacak propaganda
yayınları ile diğer seçim propagandalarında, Türkçe’den
başka dil ve yazı kullanılmasının yasak olduğuna,
9- Bankalar Kanununa tabi
teşekküllerin, siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyuna
tesir etmek maksadiyle her türlü yayınlarda bulunmalarının
yasak olduğuna, daha önce basılmış ve yayınlanmış ve yukarıdaki fıkradaki
mahiyeti belirlenen her türlü kitap, broşür, afiş ve bunlara benzer yayınların
da aynı hükme tabi olduğuna,
10- Hiçbir siyasi parti veya bağımsız
aday tarafından, oy verme gününden önceki yirminci gün akşamına kadar, duvar
ilanı, flama ve bayrak asılamayacağına, (298 sayılı Kanunun 60/son) bilboardlar için (sabit reklam
panosu) son yirmi gün içinde, ilçe seçim kurullarının gözetim ve denetiminde,
seçime katılacak siyasi partiler ve bağımsız adaylara eşit sayı ve ücret
karşılığında olmak kaydıyla alan tahsis edilmesinin mümkün olduğuna,
11- Cep telefonları ile belli bir
merkezden yönlendirilmek suretiyle seçim propagandası yapılamayacağına,
yapıldığı takdirde ilgili imtiyaz şirketlerinin sorumlu olduğuna,
12- Bütün bu
uygulama ve yasakların, genel mevzuat çerçevesinde 01.01.2004 tarihinden
18.03.2004 tarihine kadar mülki idare amirlerinin yetki, gözetim ve denetimi altında,
bu tarihten itibaren ilçe seçim kurullarının denetimi altında yürütülmesi
gerektiğine, ancak duvar ilanı ve afişle propaganda konusunda da son 20 günlük
süre içinde seçim kurullarının yetkili olduğuna (298 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi),
Seçim propagandasının başlangıcı olan 18 Mart 2004 tarihinden itibaren
oy verme gününü takip eden güne kadar olan süre içinde,
1- 62 nci maddede sayılı bütün daire, teşekkül ve müesseselerle
Bankalar Kanununa tabi teşekküllere ait kaynaklardan yapılan iş ve hizmetler
dolayısıyla, (açılış ve temel atma dahil) törenler
tertiplemek, nutuklar söylemek, demeçler vermek ve bunlar hakkında her türlü
vasıtayla yayınlarda bulunmanın yasak olduğuna,
2- Başbakan ve Bakanlarla, Milletvekillerinin, yurt
içinde yapacakları seçim propagandası ile ilgili gezileri makam otomobilleri ve
resmi hizmete tahsis edilen vasıtalarla yapamayacaklarına, bu maksatla
yapacakları gezilerde, protokol icabı olan karşılama ve uğurlamalarla törenler
yapılamayacağına ve resmi ziyafet verilemeyeceğine, Başbakan ve Bakanların
seçimle ilgili faaliyetlerinde ve konuşmalarında bu Kanun hükümleriyle bağlı
olduklarına, Başbakan, Bakanlar, Milletvekilleri ve adayların seçim
propagandası ile ilgili olarak yapacakları gezilere hiçbir memurun
katılamayacağına,
Karar örneğinin; tüm il ve ilçe seçim kurulu
başkanlıkları ile siyasi partiler genel başkanlıklarına, Cumhuriyet
Başsavcılıklarına iletilmek üzere de Adalet Bakanlığına gönderilmesine ve Resmi
Gazete’de yayımlanmasına,
03.01.2004
tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Ahmet Hamdi ÜNLÜ
Cengiz ERDOĞAN Kenan ATASOY
Seydi YETKİN
Yücel IRMAK Mehmet Rıza ÜNLÜÇAY Yurdaer
ÖZDİLEK