T.C.

YÜKSEK SEÇİM KURULU BAŞKANLIĞI

 

                                                                                                                                                                                  21.10.2002

 

                                                                      

İL – İLÇE SEÇİM KURULU BAŞKANLIĞINA

                                                      .........................   

 

Yüksek Seçim Kurulunca verilen 19.09.2002 gün ve 794 sayılı karar örneği ve “İl Seçim Kurullarının Görevlerini ve Seçim Sonuçlarını Belirlemek için Uygulanacak Esas ve İlkeleri Gösterir” Örnek:136 sayılı Genelge ilişikte gönderilmiştir. 

 

Bilgi edinilmesi rica olunur.

 

 

 

                                                                                                                                                                                             Tufan ALGAN

                                                                                                                                                                                 Yüksek Seçim Kurulu Başkanı

 

 

EKİ: Karar Örneği

        ve Genelge

 

                  T.C.

YÜKSEK SEÇİM KURULU

Karar No  :  794

İtiraz  No  :

 

- K A R A R -

 

                       

            Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığından alınan 01 Ekim 2002 günlü yazıda, XXII nci Dönem Milletvekili Genel Seçiminde daha önceden yapılan ve uygulanan “İl Seçim Kurullarının Görevlerini ve Seçim Sonuçlarını Belirlemek için Uygulanacak Esas ve İlkeleri Gösterir” Örnek: 136 sayılı Genelgenin ilgili Kanun hükümleri dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi ve bu konuda bir karar verilmesi istenmiş olmakla;

 

           

            GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

 

            2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun değişik 29., 31., 32., 33., 34., 35. ve 36. maddeleri ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun değişik 94. ve 109. maddeleri ile diğer ilgili Kanun maddeleri göz önünde bulundurularak; daha önceki seçimler için hazırlanan (Örnek: 136 sayılı) İl Seçim Kurullarının Görevlerini ve Seçim Sonuçlarını Belirlemek için Uygulanacak Esas ve İlkeleri Gösterir Genelgenin yeniden düzenlenmesi gerekmiştir.

 

            S O N U Ç:

 

            1-  XXII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde uygulanacak esasları belirleyen İl Seçim Kurullarının Görevlerini ve Seçim Sonuçlarını Belirlemek için Uygulanacak Esas ve İlkeleri Gösterir (Örnek: 136) sayılı Genelgenin kabulüne ve karar metnine dahil bulunduğuna,  

 

            2- Bu genelgenin tüm il seçim kurulu başkanlıklarıyla, milletvekili seçimine katılan siyasi parti genel başkanlıklarına gönderilmesine,

 

            3- Kararın ve eki genelgenin Resmi Gazetede yayımlanmasına,

 

            19.10.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

 

Başkan                    Başkanvekili                           Üye                                    Üye

      Tufan ALGAN           Ahmet Hamdi ÜNLÜ              Selahattin ÇELİK            Cengiz ERDOĞAN

 

 

            Üye                                              Üye                                  Üye

    Şükrü Kaya EROL                    Kenan ATASOY                   Yılmaz DERME                

 

 

 

                                                                                                                                 ÖRNEK: 136

 

 

03 KASIM 2002 PAZAR GÜNÜ YAPILACAK XXII. DÖNEM MİLLETVEKİLİ

GENEL SEÇİMİNDE İL SEÇİM KURULLARININ GÖREVLERİNİ VE SEÇİM SONUÇLARINI BELİRLEMEK İÇİN UYGULANACAK ESAS VE İLKELERİ GÖSTERİR GENELGE

 

 

AMAÇ VE KAPSAM

 

 

            Madde 1- Bu genelge, 03 Kasım 2002 Pazar günü yapılacak XXII. Dönem Milletvekili Genel Seçimi nedeniyle il seçim kurullarının görevleri ile seçim sonuçlarını belirlemek için uygulanacak esas ve ilkeleri kapsar.

 

 

            İL SEÇİM KURULUNUN GÖREVLERİ

 

Madde 2-

 

1- İl seçim çevresi içinde seçimin düzenle yürütülmesini sağlamak için gereken bütün tedbirleri almak ve seçim işlerini denetlemek,

 

2- İlçe seçim kurullarına oy sandıklarını ve bu Kanunda yazılı diğer seçim araç ve gereçlerini göndermek,

 

3- İlçe seçim kurullarının teşekkülüne, işlemlerine ve kararlarına karşı yapılan itirazları inceleyerek derhal karara bağlamak,

 

4- İlçe seçim kurulları başkanlıklarınca seçim işlerinin yürütülmesi hakkında sorulacak hususları derhal cevaplandırmak,

 

5- İl'e bağlı ilçe seçim kurullarından gelen tutanakları birleştirerek il seçim çevresi için bir tutanak düzenlemek,

 

Ayrıca, il seçim kurulu, bu genelgeyle kendisine verilmiş bulunan birleştirme ve sonraki işlemlere ilişkin görevlerini, varsa il sınırları içerisindeki her bir seçim çevresi için ayrı ayrı, yerine getirir.

           

            İL SEÇİM KURULLARINDA BİRLEŞTİRME

 

 

            Madde 3- İl seçim kurulları, ilçe seçim kurullarından aldıkları (Örnek: 90) sayılı tutanakları, aşağıdaki bilgileri kapsayan (Örnek: 92) sayılı tutanaklara, ilçe itibariyle geçirmek suretiyle birleştirir. (Birden fazla seçim çevresini içeren illerde her seçim çevresine ait birleştirme tutanakları ilçe seçim kurulları numaraları itibariyle yapılır.)

 

            1- Sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin sayısı,

 

            2- Oy kullanan seçmenlerin sayısı,

 

            3- İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı,

 

            4- İtiraz edilen fakat geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı,

 

            5- Geçerli oy pusulalarının toplamı,

 

            6- Geçersiz oy pusulalarının toplamı,

 

            7- Birleşik oy pusulalarındaki sıraya göre siyasi partilerin adları,

 

            8- Siyasi partilerin her birinin aldığı geçerli oy sayısı,

 

            9- Bağımsız adayların soyadları, adları ile bunlardan her birinin aldığı geçerli oy sayısı, rakam ve yazı ile yazılır.

 

 

İL SEÇİM KURULLARININ BİRLEŞTİRME TUTANAĞI

 

 

            Madde 4- İl seçim kurullarınca düzenlenen birleştirme tutanağı (Örnek: 92) hazır bulunanlara ilan edilir ve bir örneği de il seçim kurulu kapısına bir hafta süre ile asılır.

 

 

SONUÇLARIN YÜKSEK SEÇİM KURULUNA BİLDİRİLMESİ

 

 

            Madde 5- İl seçim kurulları birleştirme tutanaklarını düzenledikten sonra bunların birer örneğini Yüksek Seçim Kuruluna göndermekle beraber sonuç özetini de (1- Sandık seçmen listelerinde yazılı seçmenlerin toplam sayısını, 2- Oy kullanan seçmen sayısını, 3- Geçerli sayılan oy sayısını, 4- Siyasi partilerin her birinin aldığı geçerli oy sayısını, 5- Bağımsız adayların her birinin soyadı ve adıyla aldığı geçerli oy sayısını) derhal telefonla bildirirler ve ayrıca telefax ile iletirler.

 

 

 

GÜMRÜK KAPILARINDAN GELEN SONUÇLARIN BİRLEŞTİRİLMESİ

 

 

            Madde 6- Gümrük kapıları ilçe seçim kurullarından gelen sonuç özetleri, Yüksek Seçim Kurulunca birleştirilerek; gümrük kapılarında oy kullanan seçmen sayısı, geçerli olan oy sayısı, geçerli olmayan oy sayısı ile her partiye verilen geçerli oy sayısı tespit edilerek (Örnek: 201) sayılı tutanağa geçirilir.

 

 

 

GENEL BARAJIN HESAPLANMASI, BARAJI AŞAN PARTİLERİN BELİRLENMESİ, İLANI AYRICA İL SEÇİM KURULLARINA BİLDİRİLMESİ

 

 

            Madde 7- Yüksek Seçim Kurulu, il seçim kurullarından gelen toplam geçerli oy sayısına (+) gümrük kapısı ilçe seçim kurullarından gelen toplam geçerli oy sayısını ilave ederek = Türkiye genelindeki geçerli oy sayısını tespit eder.

 

            Tespit edilen geçerli oy toplamına göre, siyasi partilerin Türkiye genelinde oy yüzdelerini hesaplar. %10’luk genel barajı aşan siyasi partileri belirler ve ilan eder.

 

            Ayrıca, Yüksek Seçim Kurulu; Türkiye genelinde geçerli oyların %10’unu geçen siyasi partilerin, il seçim kurullarından gelen oy miktarlarına ilgili siyasi partinin gümrük kapılarında aldığı toplam oydan her il seçim çevresine isabet eden oy miktarını ilave eder, toplam geçerli oyu il seçim kuruluna bildirir.

 

            ÖRNEK: 1

 

            İllerden gelen toplam geçerli oy sayısının 34.400.300; gümrük kapılarından gelen geçerli oy sayısının da 99.700 olduğunu düşünelim. Türkiye genelinde geçerli toplam oy sayısı 34.500.000’dir. Partilerin ve bağımsızların aldığı toplam oy sayısı (gümrük kapıları dahil) ve genel oy toplamına oranı aşağıdaki gibi olacaktır.

 

 

 

Partiler ve Bağımsızlar:                  Aldığı Oy:             Genel Toplam Oy:               Oran  :

 

 

 

            Yukarıdaki tablodan anlaşılacağı üzere Türkiye genelinde % 10’luk barajı aşan partiler A, B, D, G, H ve S Partileridir.

 

 

GENEL BARAJI AŞMANIN SONUCU

 

 

            Madde 8- Ülke genelinde geçerli oyların % 10 unu geçmeyen partiler milletvekili çıkaramazlar. Genel barajı aşamayan siyasi partinin listesinde yer almış bağımsız aday da seçim çevresinde aldığı oy miktarı ne olursa olsun seçilmiş sayılmaz.

 

GÜMRÜK KAPILARINDA VERİLMİŞ OYLARIN, SİYASİ PARTİLERİN,

SEÇİM ÇEVRELERİNDEKİ OYLARINA YANSITILMASI

 

 

            Madde 9- Siyasi partinin, Türkiye genelinde aldığı geçerli toplam oyu ile gümrük kapılarında aldığı oy toplamı yurt genelinde aldığı geçerli oy toplamını ifade eder. Aynı siyasi partinin, her seçim çevresinde aldığı geçerli toplam oyu esas alınarak, yurt genelinde aldığı oya oranı ile gümrük kapısında aldığı toplam oy arasında doğru orantılı bir denklem kurulur ve gümrük kapısından o seçim çevresine yansıyacak oy miktarı tespit edilip, o seçim çevresindeki geçerli oyuna ilave edilir. Elde edilen toplam rakamlar, siyasi partinin o seçim çevresinde aldığı geçerli oy toplamını ifade eder.

 

            ÖRNEK: 2

 

            A siyasi partisinin yurt genelinde aldığı toplam geçerli oy 7.000.000 olsun. Bu siyasi partinin H seçim çevresinde aldığı geçerli oy miktarı 130.000, gümrük kapısında aldığı geçerli oy miktarının da 30.000 olduğunu varsayalım. H seçim çevresinde A siyasi partisine yansıyacak oy miktarını bulmak için bir doğru orantı hesabı yapılır ve

 

7.000.000                               130.000              30.000 x 130.000    

30.000                                         X                = ______________ = 557 (yaklaşık) rakam bulunur.

7.000.000

 

            Bu duruma göre;

 

            A siyasi partisinin

 

Yurt içi genelinde aldığı geçerli oy                             = 7.000.000

 

            Gümrük kapısında aldığı geçerli oy                           = 30.000

 

            Yurt genelinde aldığı geçerli oy toplamı                     = 7.030.000

 

            H seçim çevresinde aldığı geçerli oy                        = 130.000

 

            H seçim çevresine yansıyan yurt dışı oy miktarı       = 557

 

            H seçim çevresinin toplam geçerli oy miktarı           = 130.000 + 557= 130.557’dir.

 

 

BİR SEÇİM ÇEVRESİNDE SİYASİ PARTİLER VE BAĞIMSIZ

ADAYLARIN KAZANACAĞI MİLLETVEKİLİ SAYISININ HESABI

 

 

            Madde 10- Genelgenin 7 nci maddesi uyarınca, Türkiye genelinde geçerli oyların yüzde onunu aştıkları Yüksek Seçim Kurulunca il seçim kurullarına bildirilen ve ilan edilen siyasi partiler ile bağımsız adayların bir seçim çevresinde elde edecekleri milletvekili sayısı aşağıdaki şekilde belirlenir.

 

            1- Gümrük kapılarından yansıyanlar da dahil olmak üzere seçim çevresinde kullanılan geçerli oyların toplamı, çevrenin çıkaracağı milletvekili sayısı (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (2) işaretli bölümüne yazılır.

 

            2- Yüzde on genel barajı aşan siyasi partilerle o seçim çevresinde seçime giren bağımsız adaylar, (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (1) işaretli bölümüne, önce birleşik oy pusulasındaki sıraya göre siyasi partiler, daha sonra da alfabe sırasına göre bağımsız adaylar olmak üzere alt alta yazılır; her birinin karşısında aldıkları geçerli oyların sayısı belirtilir.

 

            3- Siyasi partilerin seçim çevresinde aldıkları geçerli oylar önce bire, sonra ikiye ... seçim  çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısına (Örneğimizde beşe) ulaşıncaya kadar bölünür. Bulunan bölüm sonuçları (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (3) işaretli bölümüne yazılır.

 

            Bu sonuçlar, siyasi parti ve bağımsız aday farkı gözetilmeksizin büyüklük sırasına göre (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (4) işaretli bölümüne yazılır.

 

            Seçim çevresinden çıkacak milletvekili sayısı kadar, bu payların sahibi olan partilere ve bağımsız adaylara, rakamların büyüklük sırasına göre milletvekillikleri tahsis edilir.

 

            Siyasi partilerin ve bağımsız adayların kazandığı milletvekili sayısı (Örnek: 93) numaralı çizelgenin (5), milletvekili seçilenlerin adları da (6) işaretli bölümüne yazılır.

 

            ÖRNEK: 3

 

            Örneğin, gümrük kapılarından gelen oylarla birlikte seçim çevresinde geçerli oyların toplamının 238.690 ve bu seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısının da beş olması öngörülmüştür. Bu çevrede üç siyasi parti ile iki bağımsız adayın seçime katıldığını varsayalım.

 

            Siyasi partilerin ve bağımsız adayların geçerli oyları şöyle:

 

            A Partisi                      110.000

B Partisi                      80.000

C Partisi                     20.000

Bağımsız Aday           18.690

Bağımsız Aday           10.000

 

            Beş milletvekilliğini bölüştürmek için partilerin oyları aşağıda görüldüğü gibi birden beşe kadar bölünür.

 

A    PARTİSİ

 

Aldığı Geçerli Oy                  1/1                   1/2                   1/3                   1/4                   1/5

           

       110.000                      110.000            55.000             36.666             27.500             22.500

 

 

B    PARTİSİ

           

       80.000                         80.000             40.000             26.666             20.000             16.000

 

 

C    PARTİSİ

           

       20.000                         20.000             10.000              6.666               5.000               4.000

 

            Bu sayıları büyük sırasına göre sıralayalım.

 

            110.000                      A Partisi

              80.000                      B Partisi

              55.000                      A Partisi

              40.000                      B Partisi

              36.666                      A Partisi

 

            Böylece beş milletvekilliğinden üçünün A Partisine, ikisinin de B Partisine tahsisi gerekir.

 

            ÖRNEK: 4

                       

            Bir seçim çevresinde seçime katılan ve genel barajı aşan siyasi partiler ile bağımsız adayların geçerli oylarının dağılımının aşağıdaki gibi olduğunu varsayalım.

 

            A Partisi                      23.000

B Partisi                      21.000

C Partisi                     20.000                       

Bağımsız Aday (a)      98.690

            Bağımsız Aday           (b)      76.000

 

            Bu durumda milletvekili dağılımı şöyle olacaktır.

           

            Örnek: 3’de açıklandığı gibi işlem yapılarak siyasi partilerin aldıkları geçerli oylar milletvekili sayısınca bölelim.

 

A    PARTİSİ

 

Aldığı Geçerli Oy                  1/1                   1/2                   1/3                   1/4                   1/5

           

       23.000                         23.000             11.500              7.666               5.750               4.600

 

 

B    PARTİSİ

           

       21.000                         21.000             10.500             7.000                5.250               4.200

 

 

C    PARTİSİ

 

 

       20.000                         20.000             10.000             6.666                5.000               4.000

 

            Bağımsız adaylarla siyasi partilerin oylarının bölme sonuçlarına ve büyüklük sırasına göre alt alta yazalım.

 

98.690             Bağımsız Aday (a)

76.000             Bağımsız Aday (b)

23.000             A Partisi

            21.000             B Partisi

            20.000             C Partisi

 

            Böylece iki bağımsız ile A, B ve C Partileri birer milletvekilliği kazanmış olurlar.

 

            ÖRNEK: 5

 

            Bir seçim çevresinde genel barajı aşan siyasi partiler ile bağımsız adayların oylarının dağılımının aşağıdaki gibi olduğunu varsayalım.

 

            A Partisi .................................. 23.000                                            

            B Partisi .................................. 22.000

C Partisi .................................. 21.000

D Partisi .................................. 20.000

E Partisi .................................. 19.000

F Partisi .................................. 18.395

G Partisi .................................. 17.095

            H Partisi .................................. 16.500

            Bağımsız Aday (a)..................... 21.500

Bağımsız Aday (b)..................... 20.750

Bağımsız Aday (c)..................... 19.250

Bağımsız Aday (d)..................... 20.200

 

            Yukarıdaki örnekte olduğu gibi siyasi partilerin aldıkları oyları bölelim.

 

                                     1/1                   1/2                 1/3                  1/4                  1/5

 

            A Partisi          23.000             11.500             7.666               5.750               4.600

B Partisi          22.000             11.000             7.333               5.500               4.400

C Partisi          21.000             10.500             7.000               5.250               4.200

D Partisi          20.000             10.000             6.666               5.000               4.000

E Partisi          19.000               9.500             6.333               4.750               3.800

F Partisi          18.395               9.198             6.132               4.599               3.679

G Partisi          17.095               8.547             5.698               4.273               3.419

H Partisi          16.500               8.250             5.500               4.125               3.300

 

 

            Bu sayıların büyüklük sırasına göre sıralanışı:

 

            23.000 ...................  A Partisi

            22.000 ...................  B Partisi

            21.500 ...................  Bağımsız (a)

            21.000 ...................  C Partisi

            20.750 ...................  Bağımsız (b)

 

            Böylece seçim çevresinin çıkaracağı beş milletvekilliğini A, B ve C Partileri ile (a) ve (b) bağımsız aday kazanmış olacaktır.

 

 

OYLARIN EŞİT OLMASI HALİNDE YAPILACAK İŞLEM

 

 

            Madde 11- Son kalan milletvekilliği için birbirine eşit rakamlar bulunduğu takdirde bunlar arasında ad çekilmek suretiyle tahsis yapılır.

 

 

            MİLLETVEKİLİ SEÇİLENLERİN YÜKSEK SEÇİM KURULUNA

BİLDİRİLMESİ VE TUTANAKLARIN VERİLMESİ

 

 

            Madde 12- Milletvekili seçilenler belli olur olmaz, seçilenlerin ad ve soyadları ve parti adayı iseler bağlı oldukları siyasi parti il seçim kurullarınca telefax ve telefonla Yüksek Seçim Kuruluna bildirilir.

 

            Milletvekili seçilenlere il seçim kurulu tarafından milletvekili seçildiklerine dair tutanak verilir. (Örnek: 95)

 

MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ SONUNDA YÜKSEK SEÇİM KURULUNA

GÖNDERİLECEK TUTANAKLAR

 

            Madde 13- İl Seçim Kurulu Başkanı, aşağıda yazılı tutanak ve yazıları, seçilenleri belirleme işlemleri biter bitmez her seçim çevresi için ayrı ayrı olmak üzere en seri vasıtayla derhal Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığına gönderir.

 

1)       (Örnek: 92) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,

2)       (Örnek: 93) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,

3)       (Örnek: 94) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,

4)       Milletvekilliğine seçilmiş olanlara verilmiş bulunan (Örnek: 95) sayılı tutanağın onaylı iki örneği,

5)       Bu genelge hükümleri gereğince Yüksek Seçim Kuruluna telefax veya telefon ile iletilen bilgilerin teyidini içeren yazı örnekleri,

 

 

GENELGENİN DAYANAĞI

 

            Madde 14- Bu genelge Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında 298 sayılı Kanun ve 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu hükümleri dikkate alınarak hazırlanmış ve 298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 10 uncu bendine dayalı olarak Yüksek Seçim Kurulunun 19.10.2002 gün ve 794 sayılı kararıyla kabul edilmiştir.