T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
BAŞKANLIĞI
Yüksek Seçim Kurulunca verilen
28.08.2002 gün ve 481sayılı karar örneği ve eki XXII. Dönem Milletvekili Genel
seçimlerinde Gümrük Kapılarında Yapılacak Oy Verme İşlemleri ile İlçe Seçim ve
Sandık Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir Örnek:145/I sayılı Genelge
ilişikte gönderilmiştir.
Bilgi edinilmesi rica olunur.
Tufan ALGAN
Yüksek
Seçim Kurulu Başkanı
EKİ: Karar
Örneği
ve Genelge
T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 481
İtiraz No :
- K A R A R -
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığının 17.08.2002 günlü
yazısında; Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu 31.07.2002 gün ve 745
sayılı kararı ile XXII.
Dönem Milletvekili Genel Seçiminin 03 Kasım 2002 Pazar günü yapılmasına karar
vermiştir.
Diğer yandan Yüksek Seçim Kurulunun 03.08.2002 gün ve
414 sayılı kararı ile Anayasanın 67 nci maddesinde
öngörülen yasal düzenleme yapılıncaya kadar, Yurt dışında oturan
vatandaşlarımızın gümrük kapılarında oy kullanabileceklerinin kabul edildiği,
karar metnine dahil bulunan seçim takvimine göre,
gümrük kapılarında oy verme işleminin 02.10.2002 Çarşamba günü başlayacağı
kabul edilmiştir.
Bu konuda Emniyet Genel Müdürlüğünce cevaplandırılan
yazı ve eki çizelgeler ilişiktedir.
298 sayılı Kanunun değişik 94 üncü
maddesine istinaden hangi gümrük kapılarında oy kullanılacağı, bunlardan
hangilerinde tatil günleri dahil 24 saat ve
hangilerinde de daha az süreyle oy kullanılabileceği, gümrük kapılarında
yapılacak oy verme işlemlerinde görev alacak seçim kurulları, sandık
kurullarının adedi, hangi ilçe seçim kuruluna bağlı oldukları, üyelerin ve
yedeklerin sayısı, bunların hangi görevlilerden teşkil edileceği, görev süreleri
ve kullanılacak oy zarfları renkleri ile sair ilke ve esasların komisyon
çalışmasından sonra karara bağlanması istenildiğinden, konu incelendi;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
A) 2839 sayılı Milletvekili
Seçimi Kanununun 9 uncu maddesinde seçimlerle ilgili süreleri kısaltmaya Yüksek
Seçim Kurulu yetkili kılınmıştır.
298 sayılı Kanunun değişik 94 üncü maddesinin II nolu fıkrasının (c) bendinde, hangi gümrük kapılarında oy
verilebileceği ve bunlardan hangilerinde tatil günleri dahil
24 saat, hangilerinde daha az süreyle oy kullanılabileceği tespit etme yetkisi
de Yüksek Seçim Kurulu’na tanınmıştır.
Bu yetkilere dayanılarak;
Emniyet Genel Müdürlüğünün son üç yılın Ekim-Kasım
aylarında yurttaşların gümrük kapılarından giriş ve çıkışlarını gösterir
13.08.2002 gün ve 171376 sayılı yazısına ekli istatistiki
veri bilgileri ve 18 Nisan 1999 seçiminde kullanılan oy miktarları gözönünde bulundurularak oy kullanılabilecek gümrük
kapılarının;
Edirne İlinde Kapıkule Gümrük Kapısı ile Antalya
İlinde Antalya, İzmir Gaziemir İlçesinde Adnan Menderes, Ankara Çubuk İlçesinde
Esenboğa, İstanbul Bakırköy İlçesinde Atatürk, Adana Seyhan İlçesinde Şakirpaşa Hava Limanı gümrük kapıları olduklarının,
Gümrük kapılarında oy verme işleminin 02.10.2002
Çarşamba günü Yüksek Seçim Kurulunun o seçim çevresi için belirleyeceği saatte
başlatılmasının, 03 Kasım 2002 Pazar günü Yüksek Seçim Kurulunun o seçim
çevresi için belirleyeceği saatte bitirilmesinin,
Tespiti gerekmiştir.
Bu cümleden olarak, XXII. Dönem Milletvekili Genel
Seçiminde aşağıda yazılı gümrük kapılarında mevcut ilçe seçim kurulları dışında
ayrıca gümrük kapıları ilçe seçim kurulları oluşturulması kabul edilmiştir.
1) İstanbul Atatürk hava
limanı gümrük kapısında yapılacak oy verme işlemlerinde görevli olmak üzere
Bakırköy İlçesinde Bakırköy 3., Bakırköy 4. ve
Bakırköy 5. Gümrük Kapısı İlçe Seçim
Kurulları (3 İlçe),
2) Ankara Esenboğa hava
limanında yapılacak oy verme işlemlerinde görevli olmak üzere, Çubuk İlçesinde
Çubuk 2. ve Çubuk 3. Gümrük Kapısı İlçe Seçim Kurulları (2 İlçe),
3) Edirne Kapıkule karayolu
gümrük kapısında yapılacak oy verme işlemlerinde görevli olmak üzere Edirne
Merkez İlçesinde Edirne 2. Gümrük Kapısı İlçe Seçim Kurulları (1 İlçe),
4) Adnan Menderes hava limanı
gümrük kapısında yapılacak oy verme işlemlerinde görevli olmak üzere Gaziemir
İlçesinde Gaziemir 2. Gümrük Kapısı İlçe Seçim Kurulları (1 İlçe),
5) Antalya hava limanı gümrük
kapısında yapılacak oy verme işlemlerinde görevli olmak üzere Antalya Merkez
İlçesinde Antalya 5. Gümrük Kapısı İlçe Seçim Kurulları (1 İlçe),
6) Şakirpaşa
havayolu gümrük kapısında oy verme işlemlerinde görevli olmak üzere Seyhan
İlçesinde Seyhan 5. Gümrük Kapısı İlçe Seçim Kurulları (1 İlçe),
oluşturulmuştur.
Yukarıda sayılan gümrük kapılarında oy verme
işlemlerinin başladığı 02.10.2002 Çarşamba gününden sonra fazla miktarda oy
kullanıldığı saptandığı taktirde, Yüksek Seçim
Kurulunun ilçe seçim kurulu sayısını arttırabileceği kabul edilmiştir.
C) Gümrük Kapıları İlçe Seçim
Kurullarının Oluşumu
Gümrük kapıları ilçe seçim kurullarının oluşumu için;
siyasi partilerden o ilçede teşkilatı bulunmak koşulu ile 298 sayılı Kanunun 18
ve 19 uncu maddelerine göre ve aşağıda açıklandığı gibi kurulmaları ve
görevlerinin gümrük kapılarında oy verme işlemleriyle sınırlı olması ilkesi
benimsenmiştir.
Gümrük kapılarında oy verme 02.10.2002 günü Yüksek
Seçim Kurulunun o seçim çevresi için belirleyeceği saatte başlayacağına göre;
oy vermeden önceki hazırlık işleri, sandık kurullarının oluşumundan sonra
başkan ve üyelerine tebligat yapılması gerekmesi gibi işlemler nazara alınarak
gümrük kapısı ilçe seçim kurullarının o yerlerdeki il ve ilçe seçim
kurullarının oluşumu dışında kalan en yüksek dereceli hakimin
başkanlığında dört üyeden oluşturulması, bunlardan iki asıl üyenin Devlet
Memurlarından, diğer iki üyenin ise 298 sayılı Yasanın 94. maddesinin II-d
bendinin verdiği yetkiye dayanılarak belirlenmesi ve 15.09.2002 Pazar günü
saat: 17.00’ye kadar kurulması gerekli görülmüştür. Bakırköy, Çubuk, Gaziemir,
Seyhan, Edirne Merkez,
Antalya Merkez İlçe Seçim Kurulları kendilerine bağlı olarak üçer adet
sandık kurulu oluşturur. Her seçim kurulu lüzum gördüğü
takdirde sandık kurulu adedini artırmaya veya azaltmaya yetkilidir. Yeni
kurulan ilçe seçim kurullarının
görevleri XXII. Dönem Milletvekili Genel Seçimi sonucunun Yüksek Seçim
Kurulunca ilanı üzerine sona erer.
D) Gümrük Kapılarında Görev
Alacak Sandık Kurullarının Oluşumu:
Gümrük kapılarında
yapılacak oy verme işlemleri nedeniyle bu kapılarda görev yapacak olan sandık
kurullarına düşecek görevlerin, oy vermeyi sağlama ve verilecek oyları ilgili
gümrük kapısı ilçe seçim kurullarına zarfları açmadan ve sayım döküm
işlemlerine tabi tutmadan teslim etmekten ibaret bulunması karşısında; bu
kurulların yapısındaki siyasi partiler temsilcilerinin katılımı da sağlanarak,
kurulların sayısal oluşumu; eleman sağlanmasındaki güçlük ve tasarruf ilkeleri
de dikkate alınarak 298 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin II. d bendinin
öngördüğü yetkiye dayanılarak belirlenmiştir.
Bu görüş altında gümrük kapılarında oluşturulacak
olan sandık kurullarının;
1- Bir başkan ile dört üyeden
oluşturulması,
2- Bu sandık kurulları
başkanlarının Devlet memurları arasından, üyelerinin ise, ikisinin Devlet
memurlarından, ya da o çevrede bulunan sandık kurullarında görev verilmesinde
sakınca bulunmayan kimselerden belirlenmesi, kurul üyelerinin aynı usullerle
birer yedeklerinin de bulunması kabul edilmiştir. Böyle olunca, bu kurullarda
da 298 sayılı Kanunun kabul ettiği gibi siyasi partili üyelere yer verilmesi
fakat sayısal olarak Kanunun öngördüğü usule uyulmasına yasal zorunluluk
bulunduğu sonucuna varılmıştır.
XXII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde gümrük
kapılarında görev alacak her sandık kurulu için; siyasi parti üyelerinin bu
seçime katılan ve 298 sayılı Kanunun 23. Maddesindeki şartları taşıyan siyasi
partilerden o ilçede teşkilatı bulunmak koşulu ile ad istenir. Partilerin
bildireceği isimlerden kur’a çekilerek iki asıl iki yedek üyenin belirlenmesi
suretiyle sandık kurulu oluşturulur.
Sandık kurullarının Kurulumuzca tespit ve ilan
edilecek tarihte kurulması 298 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin amir hükmü
gereğidir. Sandık kurullarının başkan ve üyelerinin tespit edilerek tebligat
yapılması, kurs ve malzeme teslimi için gerekli süreler nazara alınarak sandık
kurullarının kuruluşlarının en geç 17.09.2002 Salı günü saat: 17.00’ye kadar
tamamlanması gerekir. Bu sebeple özel biçimde oluşturulacak olan sandık
kurullarının; görev ve yetkilerine ait açıklamanın kararın eki olan Örnek:
145/I sayılı genelgede ayrıntılı bir şekilde gösterilmesi kabul edilmiştir.
E) XXII.
Dönem Milletvekili Genel Seçiminde gümrük kapılarında 02.10.2002 Çarşamba
gününde başlayacak oy verme işleminde, Yüksek Seçim Kurulunca hazırlanan
filigranlı sarı renkteki zarflar ile “Evet” veya “Tercih” mührünün
kullanılmasına karar verilmiştir.
S O N U Ç:
Yukarıda açıklanan sebeplerle;
1- Gümrük kapılarında,
Türkiye Cumhuriyeti pasaportuna sahip ve yalnızca bu pasaport ile oy kullanacak
Yurt dışındaki vatandaşların oy verme işlemlerinin 02.10.2002 Çarşamba günü
Yüksek Seçim Kurulunun o çevre için belirleyeceği saatte başlatılmasına ve
03.11.2002 Pazar günü
Yüksek Seçim Kurulunun o çevre için tespit edeceği seçimin bitiş
saatine kadar devam etmesine,
2- Atatürk Hava Limanı,
Kapıkule Karayolu, Esenboğa Hava Limanı, Adnan Menderes Hava Limanı, Antalya
Hava Limanı ve Şakirpaşa Hava Limanı gümrük
kapılarında oy kullanabilmelerine, diğer gümrük kapılarından giriş çıkış yapan
Türkiye Cumhuriyeti pasaportuna sahip vatandaşların da kendilerine uygun gelen
bu gümrük kapılarında oylarını kullanmalarının mümkün olduğuna,
3- Kapıkule Karayolu,
Atatürk, Antalya, Esenboğa, Adnan Menderes ve Şakirpaşa
Hava Limanları Gümrük Kapılarında tatil günleri dahil
24 saat süre ile oy kullanılabileceğine,
4- Oy verme işlemlerinde görev almak üzere; Bakırköy İlçesinde
Üç, Edirne Merkez İlçede Bir, Çubuk İlçesinde İki ve Gaziemir İlçesinde Bir,
Antalya Merkez İlçesinde Bir, Seyhan İlçesinde Bir adet gümrük kapısı ilçe
seçim kurulu oluşturulmasına, oy verme süresince oy kullanacak seçmen sayısına
göre sayım ve döküm işlemlerini kolaylaştırmak üzere gerektiğinde bu kapılarda
Yüksek Seçim Kurulu kararı ile yeni gümrük kapısı ilçe seçim kurullarının
oluşturulabileceğine,
5- Kurulan her gümrük kapısı
ilçe seçim kuruluna bağlı olarak yeteri kadar sandık kurulu oluşturulması
gerektiğine, ilçe seçim kurullarının ihtiyaca göre sandık kurulu sayılarını
eksiltip arttırmaya yetkili olduklarına,
6- Gümrük kapısı ilçe seçim
kurulları ile sandık kurullarının yukarıda gerekçe bölümünün (C) ve (D)
bentlerinde açıklanan esaslara göre oluşturulmasına,
7- Gümrük kapılarındaki oy
vermede, “Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu” filigranlı sarı renkli oy
zarflarının ve “Evet” veya “Tercih” mührünün kullanılması gerektiğine,
8- Gümrük kapısı ilçe seçim
kurullarının 15.09.2002 Pazar günü saat: 17.00’ye, sandık kurullarının da
17.09.2002 Salı günü saat: 17.00’ye kadar kurulması gerektiğine,
9- Yukarıda belirtilen esas
ve ilkelerde dikkate alınmak suretiyle hazırlanan ilişik “XXII. Dönem
Milletvekili Genel Seçiminde Gümrük Kapılarında Yapılacak Oy Verme İşlemleri
ile Gümrük Kapısı İlçe Seçim ve Sandık Kurullarının Görev ve Yetkilerini
Gösterir Genelgenin” Örnek:145/I numarası ile kabulüne,
10-
Oy kullanılacak gümrük kapılarının ve oy verme zamanının uygun aralıklarla TRT
aracılığı ile kamu oyuna duyurulmasına,
11- Kararın Resmi Gazetede
yayımlanmasına,
12- Karar ile eki genelgenin
birer örneğinin ilgili il ve ilçe seçim kurulu başkanlıkları ile seçime
katılacak siyasi partiler genel başkanlıklarına ve Kurulumuz İdari ve Mali
İşler Dairesi Başkanlığına gönderilmesine,
28.08. 2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan Başkanvekili Üye Üye
Tufan ALGAN Ahmet Hamdi ÜNLÜ Ziya SAĞDUR Şükrü Kaya EROL
Üye Üye Üye
Kenan ATASOY Seydi
YETKİN Yücel
IRMAK
(Örnek: 145/I)
XXII. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİNDE
GÜMRÜK KAPILARINDA YAPILACAK OY VERME İŞLEMLERİ İLE
İLÇE SEÇİM VE SANDIK KURULLARININ GÖREV VE
YETKİLERİNİ
GÖSTERİR GENELGE
AMAÇ VE KAPSAM VE TANIM
MADDE 1- Bu
genelge; 298 sayılı Kanunun 94 üncü maddesine göre Milletvekili Genel Seçiminde
gümrük kapılarındaki oy verme işlemleriyle ilçe seçim ve sandık kurullarının
görev ve yetkilerini belirlemek amacı ile hazırlanmıştır.
Bu genelgede geçen “gümrük kapısı ilçe seçim kurulu“
yerine ilçe seçim kurulu, “gümrük kapısı sandık kurulu” yerine sandık kurulu
sözcükleri anlaşılacaktır.
OYLAMANIN BAŞLAYACAĞI GÜN VE OY VERME SÜRESİ
MADDE 2-
Gümrük kapılarında oy verme 02.10.2002 Çarşamba günü Yüksek Seçim Kurulunun o
seçim çevresi için belirleyeceği saatte başlar, 03.11.2002 Pazar günü Yüksek
Seçim Kurulunun o çevre için belirleyeceği seçimin bitiş saatine kadar devam
eder.
OYLAMAYA KATILACAK OLANLAR
MADDE 3- Gümrük kapılarında;
a)
Seçmen kütüğüne yazılı olmayan,
b)
Yurt dışında 6 aydan fazla ikamet eden,
c)
Oy verme günü olan 03.11.2002 tarihinde 18 yaşını doldurmuş
olanlar, (03.11.1984 günü ve bu tarihten önce doğanlar),
d)
Oy vereceği günde Yurda giriş veya çıkış yapan,
Türk
Vatandaşları oy kullanabilirler.
OYLAMAYA KATILAMAYACAK OLANLAR
MADDE 4-
a)
Yukarıdaki madde kapsamı dışında kalanlar,
b)
Kısıtlı olanlar,
c)
Kamu hizmetinden yasaklı olanlar,
KULLANILACAK OY PUSULALARI, ZARFLAR VE MÜHÜR
MADDE 5- XXII. Dönem Milletvekili
Genel Seçiminde Yüksek Seçim Kurulunca hazırlanan filigranlı sarı renkteki
zarflar ile seçime katılan siyasi partilerin yer aldığı birleşik oy pusulaları
ve “Evet” veya “Tercih” mühürü kullanılır.
GÖREVLİ İLÇE SEÇİM KURULU
MADDE 6- Gümrük kapılarında
yapılacak oy verme işlemleri Yüksek Seçim Kurulunun 28.08.2002 gün ve 481
sayılı kararı ile görevlendirilen kurullarca yürütülecektir.
İLÇE SEÇİM KURULLARININ GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 7- İlçe seçim kurullarının
görev ve yetkileri şunlardır;
a) Gümrük kapılarında Yüksek Seçim Kurulunca
belirlenen sayı ve esaslara uygun surette, görev yapacak sandık kurullarını
oluşturmak,
b) Oy vermenin düzenli yürütülmesini sağlamak için
gerekli bütün önlemleri almak ve oy verme işlemlerini denetlemek,
c) Sandık kurullarının oluşumuna, işlemlerine ve
kararlarına karşı yapılan itirazları inceleyip karara bağlamak,
d) Sandık kurulu
başkanlarının, oy verme işlemleri ile ilgili olarak soracağı hususlara cevap
vermek, sandık kurulu başkan ve üyelerinin eğitimini sağlamak,
e) Sandık kurulu
başkanlarınca getirilen ve içinde oy zarfları ile tutanakların bulunduğu
mühürlü torbaları teslim almak ve bunları sayım dökümün yapılacağı güne kadar
muhafaza etmek,
f) 03.11.2002 Pazar günü seçimin bitiş saatinden
itibaren torbaları açarak süratle ve ara vermeksizin sayım ve dökümünü yapmak,
buna ilişkin tutanakları düzenlemek ve sonucu en seri vasıta (telefon ve faks
gibi ...) ile Yüksek Seçim Kuruluna bildirmek,
SANDIK KURULLARI
MADDE 8-
1-a) Gümrük kapısındaki oy verme işlemlerinde görev
yapacak sandık kurullarının adedi ve bağlı olacakları ilçe seçim kurulları
hakkında Yüksek Seçim Kurulunun ...08.2002 gün ve ... sayılı kararı uygulanacaktır.
b) Her ilçe
seçim kurulunun görev vereceği sandık kuruluna, ilçe seçim kurulunun numarası
yanında sandıkların (1) den başlayarak (2), (3) ... gibi
sıra numarası verilir.
2- Sandık kurulları bir başkan ile dört asıl ve dört
yedek üyeden oluşturulur.
a) Başkan, Gümrük kapıları ile pasaport işlemleri
hakkında bilgisi olanlar tercih edilmek suretiyle, devlet memurları veya görev
verilmesinde sakınca bulunmayan o bölgedeki seçmenler arasından seçilir.
b) İki asıl ve iki yedek üye, adları Yüksek Seçim
Kurulunca seçime gireceği tesbit ve ilan olunan ve o
ilçede teşkilatı bulunan siyasi partilerce bildirilecek isimler arasından ad
çekme suretiyle belirlenir.
c) İki asıl ve iki yedek üye ise, devlet ve kamu
iktisadi teşebbüslerinde çalışanlarla, gümrük kapısının civarındaki köy veya
mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu üyeleri veya görev verilmesinde sakınca
bulunmayan o bölgedeki seçmenler arasından seçilir.
d) Siyasi partilerce isim bildirilmemesi veya
bildirilen isimlerin yedeklerinin de çağrılmasına rağmen tüm sandıkların
oluşumuna yeterli olmaması halinde eksiklik, görev verilmesinde sakınca
bulunmayan o bölgedeki seçmenler arasından seçilecek kişilerle tamamlanabilir.
Yüksek Seçim Kurulunca oy kullanılacağı belirtilen
gümrük kapılarında oy verme işleminin özelliği gereği sandık kurulunun görevi
oy verme süresince günün 24 saati kesintisiz devam eder. Kuşkusuz, bu sürede
aynı kişilerden oluşan kurulun sürekli görev yapması düşünülemez. Bu süreklilik
aşağıdaki yöntem ile sağlanır.
Bir gün
3- Yüksek Seçim Kurulunca birden çok ilçe seçim
kurulları oluşturulduğundan, her ilçe seçim kuruluna bağlı (2), (3) ..... numaralı sandık kurulları
hakkında da yukarıda belirtilen ilkeler ayrı ayrı
uygulanır.
4- İlçe seçim kurulları, gümrük kapılarında bekleyen
veya ilgililerle yaptıkları temas sonucu buralara topluca gelmesi muhtemel
yurttaşların sayısını dikkate alarak, ...08.2002 gün,
... sayılı Yüksek Seçim Kurulu kararında belirtilen
yetkisini kullanarak yeni sandık kurulları oluşturabilir. (4,5,6
numaralı kurullar gibi)
Bu şekilde göreve başlayan yeni sandık kurulunun
görev süresi, o gümrük kapısında mevcut sandık kurulunun görev süresi ile
sınırlı olacaktır.
İlçe seçim kurulları, gümrük kapısında oy verme
işlerinin normale döndüğünü tespit etmeleri halinde, yeni oluşturulan sandık
kurullarını görevden çekerek yedeğe alabileceklerdir.
5- İlçe seçim kurulu başkanlıkları, oy verme
süresince, sandık kurullarının görevlerini yukarıdaki fıkralarda belirtilen
ilkeler doğrultusunda, aksamadan yerine getirmelerini sağlayacak gerekli her
türlü önlemleri almak ve aksama olup olmadığını sürekli denetlemekle
yükümlüdürler.
İlçe seçim kurulları ile sandık kurullarının
bulunduğu gümrük kapısı arasındaki ulaşımı sağlamak üzere gerekli sayıda taşıt
tahsis olunacaktır.
SANDIK KURULLARININ GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 9- Sandık kurullarının görev
ve yetkileri şunlardır;
a) Görevli oldukları gümrük kapılarında yurt dışından
giriş veya çıkış yapan ve oy verme yeterliği bulunan yurttaşların serbestçe ve
kolayca oy kullanabilmelerini ve oy verme işleminin düzenle yürütülmesini
sağlayacak gerekli bütün önlemleri almak.
b) Gümrük kapısında sandığın konulacağı yeri belirlemek
ve oy vereceklerin bu yeri kolayca bulmalarını sağlayacak işaretler koymak.
c) Oy verme işlemleri hakkında ileri sürülecek itiraz
ve şikayetleri inceleyerek karara bağlamak ve
kararlarını tutanak defterine geçirip altını imzalamak.
d) Kararlarına karşı yapılan itirazları derhal ilçe
seçim kuruluna ulaştırmak.
e) Sandığın bulunduğu yerde bir suç işlenmesi
halinde, durumu tutanağa geçirip gerekli önlemlerin alınması için güvenlik
görevlilerini haberdar etmek.
f) Kendisine ayrılan görev süresinin bitiminde, bu
genelgede açıklandığı üzere, sandığı açarak çıkan oy zarflarının adedi ile oy
kullanan seçmen miktarı ve bunların birbirine uygunluğunu bir tutanakla tespit
etmek.
SANDIK KURULU BAŞKANINA AİT YETKİLER
MADDE 10- Sandığın konulduğu yerde,
seçmenin oyunu tam bir serbestlikle ve gizli şekilde kullanmasına veya sandık
kurulunun görevini yapmasına engel olmaya kalkışanları, oy verme işinin yolunda
gitmesini aksatanları, sandık başı işlemlerinin düzenini bozmaya yeltenenleri
başkan uyarır. Bu uyarıyı dinlemeyenleri sandığın bulunduğu yerden
uzaklaştırır. Bu kimse sandık kurulu üyesi ise, ancak kurul kararı ile
uzaklaştırılabilir.
Bu işlerde güvenlik görevlileri, başkanın emrine göre
hareket etmek zorundadır.
Sandığın konulduğu yerde ancak sandık kurulu
başkanının gerektiğinde çağıracağı güvenlik görevlileri bulunur. Alınacak
güvenlik önlemleri, oy verme işlemlerinin izlenmesini engelleyecek nitelikte
olamaz.
Sandık kurulu başkanı, oy vereceklerin sandığın
bulunduğu yere serbestçe girmesini güçleştiren engellerin kaldırılması için
gerekli önlemleri alır.
OY VERME ARAÇLARI VE TESLİMİ
MADDE 11-
A) Genelgenin 8 inci maddesinde açıklandığı üzere oy
verme süresince kesintisiz ve sıra ile dönüşümlü olarak görev yapacak sandık
kurulları;
02.10.2002 Çarşamba günü Yüksek Seçim Kurulunun o
çevre için belirleyeceği saatte göreve başlayacak sandık kurulu başkanı
belirtilen günden en az 48 saat önce ilçe seçim kurulu başkanından aşağıda
yazılı oy verme araçlarını tutanakla teslim alarak zamanında görevli olduğu
gümrük kapısındaki oy verme yerinde bulundurur.
1-
En az iki adet olmak üzere oy sandığı,
2-
Ağzı mühürlü bir kese içinde ve üzerinde sandık kurulu
numarası bulunan sandık kurulu mühürü ile (mühür
numarası tutanakla belirtilir) oy vereceklerin birleşik oy pusulalarında tercih
ettikleri bölüme basacakları üzerinde “Evet” veya “Tercih” ibaresi yazılı iki
adet mühür,
3-
Oy kullananların pasaportlarına basılacak ve üzerine (oyunu
kullanmıştır) yazılı lastik damga,
4-
Her birinin üzeri ilçe seçim kurulu mühürü ile
mühürlenmiş ve birleşik oy pusulalarının konulmasına mahsus sarı renkli
filigranlı yeteri kadar oy zarfı paketi (zarf sayısı tutanakta belirtilir),
5-
Her biri 200 adet olmak üzere üzeri Yüksek Seçim Kurulu mühürü ile mühürlenmiş yeteri kadar birleşik oy pusulası
paketi (paket sayısı tutanakta belirtilir),
6- Onaylı tutanak defteri,
7- Kapalı oy verme yerine asılacak (Örnek:19)
numaralı açıklama levhası,
8-
Oy kullanacakların yazılacağı (Örnek:145/B) sayılı
cetveller,
9-
Örneklerine uygun basılı tutanak kağıtları,
10-
Istampa ve mürekkebi,
11-
Uygun sayıda kalem, yeteri kadar beyaz boş kağıt ile
ip, kırmızı mühür mumu, vesaire,
12-
Gerektiği takdirde kapalı oy verme yeri yapımı için malzeme,
13-
Bu malzemelerin içerisine konulduğu torba ve yeteri kadar boş torba.
B) Gümrük kapısında oy
verme yerinde devamlı bulunması zorunlu olan; oy sandığı, sandık mühürü, Evet mühürleri, lastik damga gibi oy verme
araçlarıyla kullanılmayan birleşik oy pusulaları, oy zarfları, basılı cetvel ve
tutanaklar, tutanak defterleri ve diğer oy verme araçları bir öncekinden görevi
devir alıp sürdürecek olan sandık kurulu ekiplerince birbirlerine devir ve
teslim edilecektir.
SANDIĞIN KONULACAĞI YERİN TESPİTİ
MADDE 12- Sandığın konulacağı yeri,
oy verme işinin düzenli yürütülmesini sağlayacak biçimde, sandık kurulu tespit
eder. Sandığın konulacağı yerin tespitinde, oy vereceklerin oylarını
kolaylıkla, serbestçe ve gizli şekilde verebilmeleri gözönünde
tutulur.
Gümrük kapılarında oy vermenin özelliği ve bu
özelliğin oluşturduğu koşullar gözönünde
bulundurulmalıdır. Yurda giriş ve çıkış yapacak vatandaşlar gümrük ve pasaport
işlemlerinden geçmek zorunda olduklarından oy vereceklerin oylarını kolaylıkla
kullanabilmeleri bakımından, sandığın bu işlemlerin yapıldığı yere yakın uygun
bir yere konulmasında yarar vardır.
İlçe seçim kurulu başkanları, bizzat hazır bulunmak
suretiyle sandığın konulacağı yerin yukarıdaki ilkelere uygun biçimde
tespitinde, sandık kurullarına nezaret edecekler ve yardımcı olacaklardır.
Sandığın konulduğu yer, oy verme süresince, çok
önemli bir sebep olmadıkça değiştirilmeyecektir.
KAPALI OY VERME YERİ VE NİTELİKLERİ
MADDE 13- Sandık kurulları, oy
serbestliğini ve gizliliğini sağlayacak şekilde, kapalı oy verme yeri
hazırlarlar.
Kapalı oy verme yeri, içerisi dışarıdan görülemeyecek
ve oy veren kişinin birleşik oy pusulasını inceleyip tercihini kullandıktan
sonra zarfın içine koyabileceği şekil ve nitelikte olmalıdır. Kapalı oy verme
yerinde masa veya benzeri bir şey bulundurulur.
Yüksek Seçim Kurulunca hazırlanıp gönderilen ve oy
verme serbestliğine ve gizliliğine dair hükümleri kapsayan (Örnek:19) sayılı
levha kapalı oy verme yerine asılır.
SANDIK BAŞI İŞLERİ
MADDE 14- Sandık kurulu başkan ve
üyeleri oy verme günü göreve başlamadan önce, ilk iş olarak, sandık başında,
hazır bulunanlar önünde birer birer şöyle and içerler;
(Hiçbir tesir altında kalmaksızın, hiç kimseden
korkmadan, seçim sonuçlarının tam ve doğru olarak belirmesi için, görevimi
kanuna göre, dosdoğru yapacağıma, namusum ve vicdanım ve bütün mukaddesatım
üzerine and içerim).
Sandık kurulu başkanı, oy verme işlerine başlamadan
önce, sandığın boş olduğunu sandık kurulu üyeleri ile hazır bulunanlar önünde
tespit ederek sandığı kapatır, mühür bozulmadan açılmayacak şekilde sandık
kurulu mühürü ile mühürlenir.
Sandık kurulu, and içme,
sandığı yerleştirme, kapalı oy verme yerini düzenleme işlerini bitirdikten
sonra, hazır bulunanlar önünde birleşik oy pusulaları paketini açarak oy
pusulalarını sayar, her birinin arka beyaz tarafına sandık kurulu mühürünü basar. Aynı şekilde, ilçe seçim kurulu başkanından
teslim alınan ve ilçe seçim kurulu başkanlığı mühürü
taşıyan oy zarfları paketini açar, zarfları sayar, her birinin üzerine sandık
kurulu mühürünü basar. Böylece üzerinde biri ilçe
seçim kurulunun, diğeri sandık kurulunun mühürleri bulunan çift mühürlü oy
zarflarının sayısını tespit eder.
Sandık kurulu, bu madde gereğince yaptığı işlemleri
tutanak defterine geçirir ve imzalar.
Gümrük kapılarında oy verme işinin özelliği gereği, and içerek göreve başlayan sandık kurullarının, oy verme
süresindeki görevlerinde yeniden and içmelerine gerek
yoktur. Ancak, değişiklik halinde kurula yeni katılan üye yukarıda belirtilen
ilke uyarınca and içerek görevine başlar.
SANDIK KURULUNDA ÇOĞUNLUĞUN SAĞLANMASI
MADDE 15- Sandık başında, oy verme
işlemi başlamadan önce veya oy verme sırasında, sandık kurulu üyelerinden biri
veya birkaçı görevini yapmazsa, ceza hükümleri saklı kalmak üzere, yerine
kuruluştaki usule göre, yedek üye getirilir. Bu mümkün olmazsa ve kurul üyeleri
ikiden aşağı düşerse, tutanağa geçirilir ve eksikler, o sandık alanında oy
verme yeterliğini taşıyan ve okur-yazar olanlar arasından, başkanın seçeceği
kimselerle doldurulur.
OY VERME YERİ VE ZAMANI
MADDE 16- Yüksek Seçim Kurulunca
tespit ve ilan edilen gümrük kapılarında, yine anılan kurulca ilan edilen
sürelerde, bu genelge hükümleri uyarınca oylamaya katılabilecek yeterliğe sahip
olan Türk Vatandaşları, gümrükten çıkış veya giriş yaparken oylarını
kullanabilirler.
Oy verme isteminde bulunacaklar, pasaportlarını
sandık kurulu başkanına göstermek zorundadırlar. Pasaporttan başka bir belgeyle
oy kullanmak mümkün değildir.
OY VERME YETERLİĞİNİN TESPİTİ
MADDE 17- Oy verebileceklerin
tespitinde, gösterilen pasaportta yazılı bilgilerle yetinilir. Ancak sandık
kurulu başkanı, oy verme sırasında oy verme yeterliği olmadığını bildiği halde
oy vermenin suç olduğunu, ilgililere hatırlatır.
Oy kullanmak isteyenin yurt dışında altı aydan fazla
ikamet edip etmediği pasaportundaki çıkış ve giriş damgaları yabancı ülke
yetkili makamlarınca verilen oturma iznini içeren özel açıklama veya bu konuda
düzenlenmiş başka bir belge varsa incelenerek tespit edilir. Sandık kurulu, bu
konuda tereddüt ederse gümrük kapılarındaki görevlilerin bilgisine
başvurabilir.
Yurda girişten altı aydan önce yabancı ülkeden
verilmiş veya hangi tarihte olursa olsun yenilenmiş ve oy kullanıldığı tarihte
geçerli olan oturma iznine sahip olan seçmenler, yurda giriş ve çıkış tarihleri arasındaki süreye
bakılmaksızın yurt dışında altı aydan fazla ikamet etmiş sayılırlar.
Yabancı ülkede altı aydan fazla ikamet etmiş olup
ikamet izin süresi sona ermiş olanlar da bu izin süresinin bitim tarihinden
sonraki yurda ilk defa girişlerinde oy kullanabilirler.
OY VERMEDEN ÖNCEKİ İŞLER
MADDE 18- Sandık başkanı, sandık
başına gelen seçmenin pasaportunu alıp oy verme yeterliğine sahip olduğunu
yukarıdaki madde uyarınca tespit ettikten sonra adını, soyadını, baba adını,
doğum yılı ve yeri ile pasaportunun (TR- sayısı da dahil)
numarasını Örnek: 145/B sayılı cetvele yazar ve kendisine üzerinde çift mühür
bulunan sarı zarf ile arkası sandık kurulu mühürü ile
mühürlenmiş birleşik oy pusulasını, “Evet” veya “Tercih” mühürü
ile birlikte verdikten sonra kendisine bu mühürü
birleşik oy pusulasında tercih ettiği partiye ayrılan kısmın üzerine konan
çizgilerinden taşırmamak suretiyle basmasını ve birleşik oy pusulasını katlayıp
zarfa koyarak ağzını yapıştırmasını, zarf içine birleşik oy pusulasından başka
hiçbir şey koymamasını, birleşik oy pusulasının herhangi bir yerine başkaca bir
işaret koyması halinde oyunun geçersiz olacağını hatırlatır ve kapalı oy verme
yerine girmesini söyler.
Sandıkta oy kullananların kimliklerini içeren
Örnek:145/B sayılı cetvel iki nüsha olarak düzenlenir.
OY VERME
MADDE 19- Kendisine oy zarfı ve
birleşik oy pusulası ile tercih mühürü verilmiş olan
seçmenin oyunu kullanmadan önce, kapalı oy verme yerinden başka hiçbir yere
gitmesine ve başka bir kimseyle görüşmesine izin verilemez. Kapalı oy verme
yerine gitmeyen veya birleşik oy pusulası ve zarf ile mühürü
alıp oyunu kullanmayan seçmenden bunlar geri alınır ve Örnek:145/B sayılı
cetveldeki (imza veya parmak izi) bölümüne “oy kullanmadı” ibaresi yazılır.
Oyunu kullanan seçmenin, Örnek:145/B sayılı cetvele
yazılan kimliğinin karşısına imzası veya parmak izi alınır. Sandık kurulu
başkanı, seçmene ait pasaportunun giriş veya çıkış yaptığına dair mühürlenen
sayfasına veya yer kalmadığı takdirde uygun sayfasına “oyunu kullanmıştır”
kaşesini basarak tarihi atar ve sandık kurulu mühürü
ile mühürleyip imzaladıktan sonra pasaportu sahibine geri verir.
KURUL ÜYELERİNİN OY KULLANMASI
MADDE 20- XXII. Dönem Milletvekili Genel Seçiminin bütün yurtta
yapılacağı 03.11.2002 Pazar günü Yüksek Seçim Kurulunun o çevre için
belirleyeceği saatten itibaren gümrük kapılarındaki oy sandıklarında görevli
sandık kurulu başkanı ve üyeleri, daha önce kayıtlı oldukları sandıkların bağlı
bulunduğu ilçe seçim kurulu başkanından aldıkları “oy verme belgelerini”
göstermek sureti ile görevli oldukları sandıkta oy verirler. Bunların adları ve
hüviyetleri o günkü sandık seçmen listesinin sonuna yazılarak karşılarına
imzaları alınır ve bu işlemler tutanağa geçirilir.
Yukarıdaki fıkra gereğince oy kullanacaklardan ilçe
seçim kurulu başkanınca verilmiş belgesi bulunmayanların oy kullanmalarına
hiçbir surette izin verilmez.
GÜMRÜK KAPILARINDA SAYIM VE DEVİR İŞLEMLERİ
MADDE 21- Gümrük kapılarında
02.10.2002 Çarşamba günü Yüksek Seçim Kurulunun o çevre için belirleyeceği
saatten başlamak üzere sekiz saatte bir görevi, sırası gelen ekibe devretmesi
gereken oy sandıklarında görevli sandık kurullarınca bu genelgenin 19 ila 24 üncü
maddelerde yeralan hükümler uygulanmakla beraber
aşağıda yazılı esaslarda dikkate alınır.
1- Kurulun görevli olduğu sürenin bitimi kurul başkanınca ilan edilir
edilmez kurulun oy kullandırmaya ilişkin görevi sona ermiş olacağından bu
kurulun seçmen cetvelinde kayıtlı son seçmen oyunu kullandıktan sonra aynı
genelgenin 23. ve 24 üncü maddelerinde belirtilen usuller çerçevesinde sandık
açılır ve zarfların sayımı ile torbalama işlemi yapılır. İlçe seçim kuruluna
teslim edilecek oy zarflarını ve tutanak örneklerini içeren torbaların üzerine
sandık kurulu numarası da yazılır.
Sıradaki seçmenler oylarını görevi devralan sandık
kurulu önünde kullanırlar.
2- Görevi devralan sandık kurulu, görev süresi biten
sandık kurulunun sandığın açılması, oy zarflarının sayılması ve tutanakların
düzenlenmesi işlemlerinin sonucunu beklemeden daha önce oy verme yerinde hazır
bulundurulacak olan oy sandığı ile hazırlığını tamamlar ve oy kullandırma
işlemine başlar.
3- Süresi sonunda görevi yeni sandık kuruluna
devredecek sandık kurulu kullanılmayan birleşik oy pusulaları ve zarfları
tutanağa geçirdikten sonra ilçe seçim kurulunca belirtilecek diğer araç ve
gereçlerle birlikte görevi devralacak sandık kuruluna tutanakla teslim eder. Bu
teslim sırasında kullanılmayan birleşik oy pusulaları ve oy zarflarının
adetleri kesinlikle doğru
tespit edilecek, devralınan bu oy pusulaları ve zarflar bitmeden
yeni paketler açılmayacaktır.
OY VERMENİN BİTİMİ
MADDE 22- Gümrük kapılarında görevli
sandık kurullarının başkanları 03.11.2002 Pazar günü o çevre için Yüksek Seçim
Kurulunun kabul ettiği saatte oy vermenin bittiğini yüksek sesle ilan ederler.
Ancak sırada oy vermeyi bekleyenler varsa bunların sayıları tespit edilir. Oy
verme işlemi bu seçmenler oylarını kullanıncaya kadar devam eder. Oy verme
işleminin bittiğine dair ilandan sonra sandık kurulu başkanı sandığın
açılmasına ve oy zarflarının sayımına geçileceğinden gerekli düzenlemeleri
yapar ve güvenlik önlemlerini alır.
SANDIĞIN AÇILMASINDAN ÖNCEKİ İŞLEMLER
MADDE 23- Sandığın açılması ve
sonraki sayım işlemleri sayım masasında yapılır. Oy verme yerinde bulunanlar
başkanın aldığı tedbirlere uymak koşulu ile sayımı izleyebilirler.
Sandık açılmadan önce sandıkta oy verenlerin sayısı
Örnek:145/B sayılı cetvelden sayılarak tespit edilir ve toplamı tutanağa
geçirilir.
Kullanılmayan birleşik oy pusulaları ile zarflar
sayılır, oy verenlerin sayısına eklenerek kurula teslim edilmiş bulunan
birleşik oy pusulası ve zarflar toplamına uygunluğu denetlenir. Kullanılmayan
oy pusulaları ve zarfları ayrı ayrı paket haline
getirilerek üzerlerine sayıları yazılır ve mühürlenir. Kullanılmayan oy
pusulası ve zarf sayısı tutanağa yazılır.
SANDIĞIN AÇILMASI,
ZARFLARIN SAYIMI
MADDE 24- Yukarıdaki maddede yazılı işlemler
tamamlandıktan sonra oy sandığı oy verme yerinde bulunanların önünde açılarak
çıkan zarflar sayılır ve durum tutanağa geçirilir.
Oy sandığından çıkan zarf sayısı
yukarıdaki maddeye göre saptanan oy verenlerin sayısı ile karşılaştırılır. Bu
zarfların sayısı oy veren seçmen sayısına eşit ise bu uygunluk tespit edilerek
tutanağa geçirilir. Oy kullananların miktarı oy zarflarının sayısına eşit
olmadığı takdirde bu husus varsa nedeni de açıklanarak düzenlenecek tutanağa
yazılır.
Sandık kurulunca düzenlenen bu tutanağın aslı ile
seçmen cetvelinin aslı sandıktan çıkan zarflarla birlikte kurula ait torbaya
konulur ve ağzı kapatılarak mühürlenir. Kullanılmayan birleşik oy pusulaları ve
zarflar diğer araç ve gereçlerle birlikte ilçe seçim kurulu başkanına teslim
edilmek üzere ayrıca paketlenir.
Oy zarflarını ve tutanakları içeren ağzı mühürlü
torba üzerine tarih ve sandık numarası yazıldıktan sonra bir kurul üyesinin
refakatinde sandık kurulu başkanı tarafından en kısa sürede ilçe seçim kurulu
başkanlığına tutanakla teslim edilir. Teslim sırasında torba ile birlikte
tutanak ve Örnek:145/B sayılı cetvelin 2 nci
nüshaları da verilir.
TORBALARIN KORUNMASI, TUTANAKLARIN SAKLANMASI
MADDE 25- Gümrük kapılarının bağlı
olduğu ilçe seçim kurulu başkanları sandık başkanlarının getirecekleri
torbaları teslim almak üzere günün her saatinde bir yetkili bulundurmakla
yükümlüdür.
Bu torbalar, ilçe seçim kurulu başkanının izni
olmadan girilip çıkılamayan, devamlı kilit altında bulundurulan güvenli bir
yerde koruma altında bulundurulur. Bu yerlerin daimi güvenliğinin sağlanması
bakımından mülki idare amir ve güvenlik makamları ile işbirliği yapılarak
gerekli önlemler alınır.
Torbalarla birlikte teslim alınan Örnek:145/B sayılı
cetvel ve tutanak örnekleri ilçe seçim kurulu başkanı tarafından ayrı bir
dosyaya konularak onun sorumluluğunda kilitli bir yerde muhafaza edilir.
OYLARIN SAYIM VE DÖKÜMÜNE İLİŞKİN GENEL ESASLAR
MADDE 26- Gümrük kapılarında oy
vermenin başlangıç tarihinden beri kullanılan ve ilçe seçim kurullarında özel
torbalarda saklanan oyların sayım ve dökümü, oy vermenin bittiği 03.11.2002
Pazar günü Yüksek Seçim Kurulunun o çevre için kabul ettiği seçimin bitiş
saatinden itibaren ilgili ilçe seçim kurulunca yapılır.
İlk önce gümrük kapılarındaki oy sandıklarından gelen
ve içinde kullanılmış oy zarfıyla tutanaklar bulunan mühürlü torbalar, birden
çok sandık varsa sandık sırasına göre ayırıma tabi tutulurlar. Daha sonra her
sandığa ait torbalar tarih sırasına ve bu tarih sırası dikkate alınarak kendi
aralarında A, B, C ve D harfleriyle tanımlanan sandık kurulu sıra numaralarına
göre dizilirler.
İlçe seçim kurulu, gümrük kapılarında kullanılan
oyların sayım ve dökümünde sandık kurulu gibi çalışacağından Kurul Başkanı;
a)
Sayım ve döküm cetvellerini işlemek,
b)
Oy zarflarını torbadan çıkarıp kendisine vermek,
c)
Dökümü yapılmış oy pusulalarını torbaya geri atmak,