YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No:
276
- K A R A R -
Başkanlık Makamınca Kurulumuza sunulan 07/11/2008 tarih, C.05.0.İMİ.0.88
sayılı yazıda, aynen; “2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları
ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun’un değişik 8. maddesinin birinci
fıkrasında yer alan; “Mahalli idareler seçimleri beş yılda bir yapılır. Her
seçim döneminin beşinci yılındaki 1 Ocak günü seçimin başlangıç tarihidir. Aynı
yılın Mart ayının son Pazar günü oy verme günüdür.” hükme istinaden, mahalli
idareler seçimleri 29 Mart 2009 Pazar günü yapılacaktır.
Bazı siyasi partiler genel
başkanlıkları ile aday adayı olacak kamu görevlileri ve siyasi parti
yöneticileri, genel seçimler için adaylık başvurularının başlama ve bitiş
tarihleri hakkında Kurulumuzdan yazılı ve şifahi bilgiler istemektedirler.
Bu nedenle, yapılacak mahalli
idareler seçimleri için;
a) Kamu görevlileri ile Türk
Silahlı Kuvvetleri mensuplarının aday olabilmek için görevlerinden ayrılma
isteklerinin son tarihinin,
b) Siyasi partilerin, mahalli
teşkilatları yönetim kurulu başkan ve üyelerinden aday adayı olmak isteyenlerin
görevlerinden istifalarının gerekip gerekmediği hakkındaki usul ve esasların,
c) Bu konularda, ilgili kanun hükümleriyle getirilen
başkaca hususların,
belirlenmesi, bu belirlemelerde; 2972 sayılı
Kanun’un 36. maddesi ile yollama yapılan 298, 2820 ve 2839 sayılı Kanunların
esas alınmak suretiyle, gerektiğinde komisyon çalışması yapılarak sonrasında
bir karar verilmesini takdirlerinize arz ederim.” denilmiş ve Kurulumuzun
08/11/2008 tarih, 2008/268 sayılı kararı ile Kurulumuz Başkanvekili Ahmet
BAŞPINAR Başkanlığında, Üyeler Bahadır DOĞUSOY ve Ali EM’den
oluşturulan Komisyon çalışmasını tamamlayarak konu hakkında düzenlediği raporu
ve karar taslağını Kurulumuza sunmuş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Kurulumuzun 08/11/2008 tarihli ve
268 sayılı kararı ile Yüksek Seçim Kurulu Başkanvekili Ahmet BAŞPINAR
Başkanlığında, Üyeler Bahadır DOĞUSOY ve Ali EM’den
oluşturulan komisyon çalışmasını tamamlayarak sonrasında rapor ve karar taslağı
düzenlemiştir.
Türkiye Cumhuriyeti
Anayasası’nın 76. maddesinde; Hakimler ve Savcılar,
yüksek yargı organları mensupları, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim
elemanları, Yükseköğretim Kurulu Üyeleri, kamu kurum ve kuruluşlarının memur
statüsündeki görevlileri ile, yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği
taşımayan diğer kamu görevlileri ve Silahlı Kuvvetler mensuplarının
görevlerinden çekilmedikçe aday olamayacakları ve milletvekili
seçilemeyecekleri belirtilmiştir.
2972
sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi
Hakkında Kanun’un 17. maddesinde; milletvekilleri, belediye başkanları, il
genel meclisi ve belediye meclisi üyeleri ile muhtarların mahalli idareler
seçimlerinde adaylıklarını koyabilmeleri veya aday gösterilebilmeleri için
görevlerinden istifa etmek zorunda olmadıkları belirtilmiş, ancak kamu
görevlileri, siyasi parti yöneticileri ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının
adaylığı konusunda bir hükme yer verilmemiştir. Bu durumda kamu
görevlilerinin, siyasi parti yöneticileri ile Türk Silahlı Kuvvetleri
mensuplarının adaylığı konusunda 2972 sayılı Kanun’un 36. maddesi ile atıf
yapılan 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nun 18.,
19. ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 40. maddelerinin uygulanması
gerekmektedir.
2839 sayılı Kanun’un 18. maddesinde; “Hakimler ve Savcılar, yüksek yargı
organları mensupları, yüksek öğretim kurumlarındaki öğretim elemanları,
Yükseköğretim Kurulu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Üyeleri, kamu kurumu ve
kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi
niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri, aday olmak isteyen belediye
başkanları ve subaylar ile astsubaylar, aday olmak isteyen siyasi partilerin il
ve ilçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile
belediye meclisi üyeleri, il genel meclisi üyeleri, genel ve ara seçimlerin başlangıcından bir ay önce, seçimin yenilenmesine
karar verilmesi halinde yenileme kararının ilanından başlayarak yedi gün içinde
görevlerinden ayrılma isteğinde bulunmadıkça adaylıklarını koyamazlar ve aday
gösterilemezler.” hükmüne yer verilmiş olup, bu hüküm uyarınca 29 Mart 2009
tarihinde yapılacak mahalli idareler seçimlerinde aday olabilmek için kamu
görevlileri, siyasi parti yöneticileri ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının
seçimin başlangıç tarihinden bir ay önce görevlerinden ayrılma isteğinde
bulunmaları gerektiği sonucuna varılmıştır.
2839 sayılı Yasanın 18. maddesinde,
görevden ayrılması gerekenler ile ilgili genel kurala yer verilmiş olup,
mahalli idareler seçimlerine katılacaklar açısından istisnalar 2972 sayılı Kanun’un
17. maddesinde sayılmıştır. İstisna hükmünde kendilerine yer verilmediğinden
görev yaptıkları yerden aday adayı olmak isteyen siyasi partilerin il, ilçe ve
belde teşkilatlarının yönetim kurulu başkan ve üyelerinin de istifa etmeleri
gerekmektedir.
Öte
yandan; 2839 sayılı Yasanın 18. maddesinde; aday adayı olabilmek için belirli
bir tarihte “görevden ayrılma isteğinde bulunma” koşulu getirilmiş, bu koşulun
istifa şeklinde ayrılma ile sınırlı olduğu, emeklilik suretiyle daha sonra vaki
olacak ayrılmalarda bu tarihin aranamayacağı yolunda bir hükme yer
verilmemiştir. Başka bir anlatımla, istifa veya emeklilik suretiyle ayrılma
arasında fark aranmadan, “görevden ayrılma” biçiminde kapsayıcı bir ifade
kullanılmıştır.
Bu
nedenle; 2839 sayılı Yasanın 18. maddesi kapsamına giren kamu görevlilerinin,
29 Mart 2009 tarihinde yapılacak mahalli idareler seçimlerinde aday
olabilmeleri için, istifa veya emeklilik yoluyla ayrılanlar arasında ayrım
yapılmaksızın istifa veya emeklilik dilekçelerini yukarıda öngörülen sürede
vermiş olmaları gerekir. Aksi halde, öngörülen tarihten sonra emeklilik veya
istifa isteminde bulunanların 29 Mart 2009 tarihinde yapılacak seçimde aday
olmalarına yasal imkan bulunmamaktadır.
S O N U Ç:
Açıklanan nedenlerle;
1- Kamu
görevlileri ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının en geç 01 Aralık 2008 Pazartesi günü saat:
17.00’ye kadar 2839 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca görevlerinden ayrılma
isteğinde bulunmaları gerektiğine ve ayrıca bunlar için aynı Kanunun 19.
maddesinde yer alan görevden ayrılmaya ilişkin hükümlerin uygulanmasına,
2- Kamu
görevlilerinden emeklilik suretiyle aday olacakların en geç 01 Aralık 2008 tarihinden geçerli olmak
üzere emeklilik isteğini belirten dilekçelerini en geç 01 Aralık 2008 Pazartesi günü saat: 17.00’ye kadar vermeleri
gerektiğine,
3- Görev
yaptıkları yerden aday olmak isteyen siyasi partilerin il, ilçe ve belde
yönetim kurulu başkan ve üyelerinin de en geç 01 Aralık 2008 Pazartesi günü saat: 17.00’ye kadar istifa etmeleri
gerektiğine ve istifa etmelerine ilişkin esas ve usullerin 2820 sayılı Siyasi
Partiler Kanunu’nun 40. maddesi uyarınca belirlenmesine,
4- Karar örneğinin;
a)
Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
b)
Siyasi parti genel başkanlıklarına gönderilmesine,
c)
Karar özetinin duyuru halinde Türkiye Radyo ve Televizyon
Kurumu’nda ilanına,
15/11/2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Muammer AYDIN Ahmet BAŞPINAR Hasan ERBİL
Necati SÖZ
Üye Üye Üye
Hüseyin EKEN
Bahadır DOĞUSOY Mehmet KILIÇ
Üye Üye
Ali EM Sadri BOZKURT