T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 197
İtiraz
No :
- K A R A R -
Başkanlık Makamınca Kurulumuza sunulan 25/04/2008 tarihli yazıda, aynen; “Eğitim ve Bilim
Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen) Konya Şubesinden alınan yazı ve eki belgeler
ilişikte sunulmuştur.
Söz konusu yazıda, yargı
gözetimi altında yapılan organ seçiminde görev alanlara ödenen ücret konusunda
değişik uygulamalar olduğu ileri sürülerek, Eğitim - Sen Konya Şubesinin
yapılan organ seçimi ile ilgili olarak alınan sarf kararına itirazda
bulunulduğundan, hem sarf kararının değerlendirilmesi hem de bu konudaki uygulama birliğinin sağlanması,
yanlış değerlendirme ve yaklaşımların önlenmesi bakımından, her türlü organ seçimlerinde
görev alacak seçim kurulu başkanları ile personele ve diğer görevlilere
ödenecek ücret miktarının ve kriterlerinin belirlenmesi hususunda gerekli kurul
kararının alınmasını takdirlerinize arz ederim.” denilmiş ve 26/04/2008
tarihli, 168 sayılı Kurulumuz Kararı ile Yüksek Seçim Kurulu Başkanvekili Ahmet
BAŞPINAR Başkanlığında, Üyeler Necati SÖZ ve Kırdar ÖZSOYLU’dan
oluşturulan komisyon bu konudaki çalışmasını tamamlamış olmakla, konu ve
komisyonca hazırlanan rapor incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Kurulumuzun 26/04/2008
tarihli ve 168 sayılı kararı ile Yüksek Seçim Kurulu Başkanvekili Ahmet
BAŞPINAR Başkanlığında, Üyeler Necati SÖZ ve Kırdar ÖZSOYLU’dan
oluşturulan komisyon çalışmasını tamamlayarak sonrasında bir rapor düzenlemiştir.
Düzenlenen ve Kurulumuza sunulan 29/05/2008
tarihli, 2008/8 sayılı “Komisyon Raporu”nda, aynen;
“T.C. Anayasasının 79 uncu maddesi ile 298 ve 2820 sayılı
Yasalarda; Siyasi Partilerin; kendi yasa ve tüzüklerinde de bir kısım
kuruluşların organ seçimlerinin, yargı organlarının genel yönetim ve denetimi
altında yapılacağı öngörülmüş bulunmaktadır.
2820 sayılı Siyasi Partiler
Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası, siyasi partilerin il ve ilçe
organları seçimleri ile il kongresi ve büyük kongre delegelerinin seçimlerinin
yargı gözetimi altında yapılacağı hükmünü içermektedir.
Aynı
maddenin ikinci fıkrasında ise, ilçede birden fazla ilçe seçim kurulunun
bulunması halinde görevin birinci ilçe seçim kurulunca yerine getirileceği
öngörülmüştür. Yasanın bu emredici hükmüne uyulması zorunludur. Kanunun sözü
edilen maddesinde bir ilçede birden ziyade ilçe seçim kurulunun varlığı halinde
görevin birinci ilçe seçim kuruluna ait olduğu vurgulandığına göre siyasi parti
organ ve delege seçimlerinin birinci ilçe seçim kurulu başkanının gözetimi ve denetimi
altında yapılması gerekeceği açıktır.
Anayasanın 135 inci
maddesinde sözü edilen, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile
benzeri kuruluşların organ seçimlerinin de yargı gözetimi altında yapılacağı
öngörülmüş ve bu seçimlerin hangi ilçe seçim kurulu başkanının denetimi altında
yapılması gerektiği ilgili yasalarında belirtilmiştir. Nitekim,
yargı gözetimi altında yapılan meslek kuruluşları ile benzeri kuruluşların
organ seçimlerine ilişkin ilgili yasalarda, bir yerde birden fazla ilçe seçim
kurulunun bulunması halinde görevli hakimin Yüksek Seçim Kurulunca
belirleneceği öngörülmektedir.
Kurulumuzun bugüne kadarki
yerleşik uygulamalarına göre;
2820 sayılı Siyasi Partiler
Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrasına göre, siyasi partilerin il ve
ilçe organları seçimleri ile il kongresi ve büyük kongre delegelerinin
seçimlerinin, ilçede birden ziyade ilçe seçim kurulu bulunduğu takdirde birinci
ilçe seçim kurulu başkanının gözetimi ve denetimi altında yapılması,
İlçede birden ziyade ilçe
seçim kurulu varsa, meslek kuruluşları ile benzeri kuruluşların organ
seçimlerinde görevin meslek kuruluşunun iş merkezinin bulunduğu yer ilçe seçim kurulu
başkanına ait olması gerektiği,
yönünde seçim kurullarına görüş
bildirilmiştir.
2820 sayılı Siyasi Partiler
Kanununun 21 inci maddesinde, ilçe seçim kurulu başkanı ve seçim sandık kurulu
başkan ve üyelerine 298 sayılı Kanunda belirtilen esaslara göre ücret ödeneceği
belirtilmiştir. Kurulumuz 298 sayılı Yasanın değişik 182 inci maddesi
gereğince; seçimlerde görevlendirileceklere ve bu işlerde mesai içinde ve
dışında çalıştırılacak memur ve hizmetlilere yapılacak ödeme esaslarını ve
ücret miktarlarını saptayıp ilgili yerlere bildirmekte ve yapılan harcamalar
kontrol edilmektedir.
Bu
uygulama siyasi partilerle birlikte yargı denetim ve gözetimi altında yapılan
tüm meslek kuruluşlarının organ seçimleri içinde geçerli bulunmaktadır.
Bu çerçevede;
2820 sayılı Siyasi Partiler
Kanunu’nun 21 inci maddesinin ilgili fıkraları ile T.C. Anayasasının 135.
maddesinde sözü edilen ve yargı gözetimi altında yapılan kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşları ile benzeri kuruluşların organ seçimlerinin
yapılmasına ilişkin ilgili kanun hükümlerine göre;
1- Siyasi
parti organ seçimleri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve
benzeri kuruluşların organ seçimlerinde sandık kurulu bir başkan ve iki üyeden
oluşur. Üyelerin 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 21 inci maddesi ile
meslek kuruluşlarının tabi olduğu özel Kanunlarında belirtilen ilkelere göre
belirlenmesi esastır.
2- Siyasi
parti organ seçimlerinde ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile
benzeri kuruluşların organ seçimlerinde, ilgili Kanunlarında özel olarak
düzenlenen; bir sandıkta oy kullanacak seçmen sayıları esas alınarak bir sandık
teşekkül ettirildiğinde, (Örneğin; 5362
sayılı Kanunun 49/2. maddesi gereği bir sandıkta oy kullanacak seçmen sayısı:
1000 kişi; 3568 sayılı Kanunun 40. maddesi gereği bir sandıkta oy kullanacak
seçmen sayısı: 400 kişi olacak şekilde)
ilçe seçim kurulu başkanına mesai saati içerisinde veya hafta sonu çalışmalarında bir sandık
için en çok iki (2) gündelik, sandık adedi biri aştığı takdirde artan her
sandık için bir (1)’er gündelik ilave edilerek ödeme yapılacaktır. Ancak,
ödenecek gündelik sayısı sekiz (8)’i aşmayacaktır.
3- Büro
personeline, mesai saati içerisinde yapılan siyasi parti kongre ve meslek
kuruluşlarının organ seçimleri çalışmalarında gündelik ödenmeyecektir. Ancak
normal mesai dışına taşan siyasi parti kongre ve meslek kuruluşlarının organ
seçimleri için büro personeline 07/10/2004 gün ve 8561
sayılı genel yazımızda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde fazla çalışma
ücreti ödenebilecektir.
a) Siyasi
parti organ seçimlerinde, büro personelinin, resmi tatil günlerinde değişimli olarak görev yapmaları
esas olmakla birlikte, görev alan büro personeline sadece resmi tatil
günlerinde yapacakları çalışmalardan dolayı gündelik ödenilecektir.
b) Aynı
hafta sonu (Cumartesi ve Pazar) yapılan iki siyasi parti kongre veya meslek
kuruluşu organ seçimi ile daha fazla siyasi parti kongre veya meslek kuruluşu
organ seçimi için büro personeline Cumartesi bir (1), Pazar bir (1)’er gündelik
ödenecektir.
c) Ancak,
(a) ve (b) bentlerinde belirtilen çalışmaların gece saat: 24.00’dan sonraya
kalması durumunda ise, ilçe seçim kurulu başkanının takdirinde olmak üzere bir
(1) gündelik daha ödenebilmesi mümkün olabilecektir.
4- Siyasi
parti kongreleri ile meslek kuruluşları ve benzeri kuruluşların organ
seçimlerinde çoğunluk sağlanamayıp kongrenin veya meslek kuruluşunun organ
seçiminin bir başka tarihe ertelenmesi halinde; ilçe seçim kurulu başkanına,
büro personeline, sandık kurulu başkanı ve üyelerine ertelemeden dolayı bir
(1)‘er gündelik ödenir. Hafta içi, aynı gün mesai saati içerisinde yapılan
ertelemeler ile aynı hafta sonuna yapılan ertelemeler için büro personeline
gündelik ödenmez.
Hafta sonu yapılması gerekirken
başka bir hafta sonuna ertelenen siyasi parti
kongre veya meslek kuruluşu organ seçimi için, ertelemenin yapıldığı ilk
hafta sonu için bir (1), ertelenen ikinci haftadaki çalışmalar için iki (2)
olmak üzere toplam üç (3) gündelik ödenir.
5- Siyasi
partilerin, 2820 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde tanımlanan her türlü organ
seçimleri ile T.C. Anayasası’nın 135 inci maddesinde sözü edilen kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşları ve benzeri kuruluşların organ seçimlerinde,
sandık kurulu başkanına en çok iki (2)’şer, üyelere bir (1)’er gündelik ödenecektir.
Ancak, meslek kuruluşları ile
benzeri kuruluşların yargı gözetimi altında yapılan organ seçimlerinde, özel
kanunları gereği ilgili oda ve sendikalar tarafından sandık kuruluna yeterli
miktarda üye verilmesi zorunlu olduğundan, bu düzenlemeye mutlak suretle
uyulması, meslek kuruluşuna ait oda veya sendikaların özel kanunları gereği
sandık kuruluna verecekleri üyelerinin ücret ödemesinin seçim kurullarınca
değil meslek kuruluşuna ait oda veya sendikalarca karşılanması gerekmektedir.
6- Yargı gözetimi
altında yapılan meslek kuruluşları ve benzeri kuruluşların organ seçimleri ile
siyasi parti kongre seçimleri nedeniyle, il seçim kurulu başkanlıklarına
yapılan itirazları incelemek üzere toplanan il seçim kurulu başkanı ve fiilen
görev yapan il seçim kurulu üyelerine, yapılan işlerin günlük ücret
gerektirecek nitelikte ve yoğunlukta olması halinde yaptıkları çalışmalardan
dolayı genel bütçeden (seçim ödeneğinden) en fazla iki (2) gündelik
ödenecektir.
7- Sandık
kurullarının; 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 21 inci maddesine ve
meslek kuruluşları ile benzeri kuruluşların özel kanunlarında yer alan
hükümlere göre ilçe seçim kurulu başkanınca oluşturulduğuna, itirazların iki
(2) gün içinde ilçe seçim kurulu başkanınca incelenip karara bağlandığına,
seçimin iptaline ilçe seçim kurlu başkanınca karar verildiğine ve sair
işlerinde resen ilçe seçim kurulu başkanınca yapıldığına göre, bu işlerde
görevi olmayan ilçe seçim kurulu üyelerine gündelik ödenmeyecektir.
8- Siyasi
parti kongrelerinde askıya çıkarılan parti delege listeleri ile meslek
kuruluşları ve benzeri kuruluşların organ seçimlerine ilişkin hazurun listeleri için askı yeri görevlisi
görevlendirileceğine ilişkin ilgili yasalarda bir hüküm yer almadığından, bu
organ seçimlerinde askı yeri için görevli belirlenmeyecektir. Bu işler büro
personeli tarafından asli görev olarak yerine getirilecektir.
9- Siyasi
parti kongrelerinde ve meslek kuruluşları ile benzeri kuruluşların organ
seçimlerinde büro personeline, sandık kurulu ve büro görevlisi olarak, her iki
görevden ayrı ayrı ücret tahakkuk
ettirilmeyecektir.
10- Yapılan
siyasi parti kongresi hangi partiye ait ise, parti adı ile seçimin yapıldığı
tarih gün – ay – yıl olarak mutlaka 104 nolu harcama
çizelgesinde belirtilecektir.
11- Siyasi
parti organ seçimleri dışında oda gibi meslek kuruluşları ile benzeri
kuruluşların organ seçimlerinin giderleri kuruluş veya özel kanunları gereğince
kendi bütçelerinden karşılanacağından, genel bütçeden (seçim ödeneğinden)
kesinlikle harcama yapılmayacaktır.
12- Oda ve
kongre organ seçimleri sonuçlarına yapılacak itirazlar hakim tarafından aynı
gün incelenip kesin karara bağlandığından, büro personeline itirazlarla ilgili
olarak herhangi bir gündelik
ödenmeyecektir. Ancak, bu yönde yapılan çalışmanın hafta sonuna rastlaması
durumunda, seçmen kütük bürosunun açık tutulup büro personelinin de görevli
olması halinde, sadece görev yapan seçim personeline çalıştığı günler için
gündelik ödenecektir.
13- Adli
teşkilatı kapatılan ilçelerin iş ve işlemleri bağlı oldukları seçmen kütük
bürosu personelleri tarafından yürütüldüğünden, meslek kuruluşları ile benzeri
kuruluşların ve siyasi parti kongre organ seçimleri de aynı şekilde bu büro
personelleri tarafından yerine getirileceğinden, aynı hafta sonuna isabet eden
seçimler ve çalışmalar nedeniyle büro personeline sadece çalıştıkları hafta
sonu için gündelik ödenecek ve ilçelere göre ayrı ayrı
ücret tahakkuk ettirilmeyecektir.
14-
Muhtarlık ve ihtiyar meclisi - heyeti üyeliği seçimi ile halkoylaması
(plebisit) seçim takvimi içerisinde yer alan meslek kuruluşları ile benzeri
kuruluşların organ seçimleri ve siyasi parti kongre seçimlerinde seçmen kütük
bürosu personeline ayrıca ücret ödenmeyecektir.
15- Meslek
kuruluşları ve benzeri kuruluşlar ile siyasi parti organ seçimlerinde, her
türlü kayıt ve defter üzerinde inceleme görevi yapan seçmen kütük bürosu
personeline işin niteliği ve çalışma şartına göre sadece hafta sonuna isabet
eden günler esas alınarak ücret ödenmesi gerekecektir.
16- Oda ve
kongre organ seçimlerinde yapılan tüm ücret ödemeleri; 24/01/2007
tarihli, 26413 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Seçmen Kütük Bürolarının Adalet
Müfettişleri Tarafından Denetlenmesine Dair Yönetmeliğin 6 ıncı
maddesinin 2 nci fıkrası çerçevesinde Adalet
Müfettişlerince denetlenecektir.”
şeklinde görüş bildirilmiştir.
Bu nedenle, komisyon çalışması sonrası düzenlenen 29/05/2008 tarihli, 2008/8 sayılı raporun Kurulumuzca uygun
görüldüğüne ve komisyon raporunun ilke kararı haline dönüştürülerek genelge
olarak tüm teşkilata gönderilmesine karar verilmelidir.
S O N U Ç:
Açıklanan nedenlerle;
1- Komisyon
çalışması sonrası düzenlenen 29/05/2008 tarihli,
2008/8 sayılı raporun Kurulumuzca uygun görüldüğüne ve komisyon raporunun ilke
kararı haline dönüştürülmesine,
2- Karar örneğinin genel tebliğ
niteliğinde olmak üzere Resmi Gazete’de yayımlanmasına,
3- Karar
örneğinin;
a)
Kurulumuz İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı ile tüm il
ve ilçe seçim kurulu başkanlıklarına,
b)
Adalet Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığına,
gönderilmesine,
07/06/2008 tarihinde oybirliği
ile karar verildi.
Muammer AYDIN Ahmet BAŞPINAR Hasan ERBİL Hüseyin EKEN
Üye Üye Üye
Bahadır DOĞUSOY Kırdar
ÖZSOYLU Sadri BOZKURT