T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 2572
İtiraz No :
- K A R A R -
Eldivan İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca Kurulumuza
gönderilen 16.04.2004 günlü, 2004/110 sayılı yazıda; İlçeleri Hisarcıkkayı Köyü muhtarlığına seçilen Satılmış ERDOĞAN’ın adli sicil kaydının araştırılması ve uzun
zamandan beri köyde oturmadığı hakkında, Yunus KARAKAŞ tarafından
Başkanlıklarına yapılan itiraz 07.04.2004 günü yapıldığından, tutanaklar
kesinleştikten sonra tutanakların iptaline karar verme yetkisi Yüksek Seçim
Kurulu’nda olduğundan, gereğinin yapılması istenilmiş ve Kurulumuzun 23.04.2004
günlü, 1641 sayılı ara kararı ile istenen bilgi ve belgeler gelmiş olmakla,
konu incelenerek;
GEREĞİ
GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
2972 sayılı Kanunda yer alan seçilme yeterliğine
ilişkin hükümlerin bir kısmı, T.C. Anayasasının 76 ncı
maddesindeki amir hükme dayandığından, seçilenin Türk olmadığı, yaşının kanunda
gösterilenden küçük olduğu, okur-yazar olmadığı ve seçilme yeterliliğini
kaybettiren bir mahkumiyeti bulunduğu ile ilgili iddia
ve itirazların, süresine bakılmaksızın ve seçim sonuçlarının kesinleşmesinden
sonra dahi T.C. Anayasasının 79 uncu maddesinin verdiği görev ve tam
kanunsuzluk hali sebebiyle, Yüksek Seçim Kurulunca her zaman ele alınıp karara
bağlanabileceği Kurulumuzca kabul edilmektedir.
Öte yandan, 2972 sayılı Mahalli İdareler İle Mahalle
Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun muhtar ve ihtiyar
meclisi ile ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerini düzenleyen 31 inci maddesinde;
“en az altı aydan beri o mahalle veya köyde oturmak şartıyla 25 yaşını dolduran
her Türk Vatandaşının bu Kanunda ve bu Kanunun atıf yaptığı diğer Kanunlarda
öngörülen hükümlerce seçilmeye mani hali olmamak kaydıyla muhtar, ihtiyar
meclisi ve ihtiyar heyeti üyesi seçilebileceği” hükmü yer almaktadır.
İstek,
28 Mart 2004 tarihinde yapılan seçimde Çankırı İli Eldivan İlçesi Hisarcıkkayı Köyü muhtarlığına seçilen Satılmış ERDOĞAN’ın seçilmeye engel mahkumiyeti
bulunduğuna ve köyde oturmadığına ilişkindir. Bu yönüyle istemin yasal dayanağı
2972 sayılı Kanunun 31. maddesi ile 36 ncı maddesinin
yollamada bulunduğu 2839 sayılı Kanunun 11 inci maddesidir. Her iki halde
Kurulumuzca tam kanunsuzluk olarak kabul edilip Resen inceleme konusu
yapılmaktadır
Seçilenin engel mahkumiyetine
ilişkin olarak verilen ara Kararımıza cevaben Çankırı Merkez İlçe Seçim Kurulu
Başkanlığından alınan 18.05.2004 günlü, 2004/113 ve 10.09.2004 günlü, 2004/289
sayılı yazılar ve eki belgelerin incelenmesinde; Çankırı İli Eldivan İlçesi Hisarcıkkayı Köyü muhtarlığına seçilen Satılmış ERDOĞAN’ın Altındağ 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 13.02.1961
günlü, Esas: 960/642, Karar: 961/85 sayılı ilamıyla Hırsızlık suçundan T.C.K.’nun 491/3, 522, 55/3, 40. maddeleri gereğince 4 Ay Hapis
ile cezalandırıldığı ve bu hapis cezasının 09.12.1961 tarihinde yerine
getirildiği görülmüştür. Aynı Mahkemenin 13.09.1969 tarihli kararı ile de
sonradan çıkan 780 sayılı Af Kanunu’nun 9. maddesi gereğince adı geçenin 18
yaşını bitirmemiş olduğundan cezasının Af Kanunu şumuline
girdiği ve bütün neticeleri ile ortadan kalktığı, ancak af kapsamına giren
SABIKASININ SİLİNMESİNE imkan bulunmadığı yolundaki
kararı Satılmış ERDOĞAN’ın sabıkasının halen mevcut
bulunması, Memnu Hakların İadesi kararı alınmamış olması, adıgeçenin
müteaddit af yasaları ile sabıkasının ortadan kaldırılmış olmasına rağmen
seçime girdiği tarihteki Anayasa ve yasalardaki “affa uğramış olsalar dahi”
şeklindeki kayıt karşısında seçilme yeterliliğini sağlamaktan uzak bulunmuştur.
Seçim tarihinde ve halen mevcut hukuki düzenlemelere göre; mahkumiyete
ilişkin seçilme engellerinin suç ve cezanın af nedeniyle ortadan kalkması
halinde dahi devam edeceği açık olarak görülmektedir.
İkamet ile ilgili tahkikatta, Eldivan İlçe Jandarma
Komutanlığınca tutulan 11.04.2004 ve 18.05.2004 tarihli tutanaklarda; Satılmış
ERDOĞAN’ın köyde evinin bulunduğu, yaklaşık iki senedir yaz ayları köyde, kış
ayları ise Ankara’da ikamet ettiği, Konutta Kalanlara Ait Kimlik Bildirme
Belgesi (Form – 5)’nin bulunmadığının tespit
edildiğinin belirtildiği, diğer delillerden de Satılmış ERDOĞAN’ın
oy verme gününden 6 ay evvelden beri köyde ikamet ettiğinin kanıtlanmadığı, bu
nedenle de mazbatasının iptali gerektiği anlaşılmıştır.
Hal böyle olunca, Hisarcıkkayı Köyü muhtarlığına seçilen Satılmış ERDOĞAN’ın seçimin yapıldığı tarih itibariyle 2972 sayılı
Kanunun 31. maddesi ile 36. maddesinin yollamada bulunduğu 2839 sayılı Kanunun
11 inci maddesinin (f) bendinin öngördüğü koşullara sahip olmadığı gibi, 2972
sayılı Kanunun 31. maddesi uyarınca tam kanunsuzluk hali kapsamında
değerlendirilen oy vermeden 6 ay evvelden beri köyde ikamet şartını dahi yerine
getirmediği anlaşıldığından, mazbatasının iptal edilmesine ve boşalan muhtarlık
seçiminin 2972 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinin 2 nci
fıkrası uyarınca 05 Haziran 2005 Pazar günü yapılmasına karar verilmelidir.
S O N U Ç:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- İtirazın kabulü ile Çankırı İli Eldivan İlçesi Hisarcıkkayı Köyü muhtarlığına seçilen Satılmış ERDOĞAN’ın seçimin yapıldığı tarih itibariyle 6 ay
öncesinden itibaren köyde ikamet şartını yerine getirmediğinden ve seçilmeye
engel mahkumiyeti bulunduğu anlaşıldığından
tutanağının iptaline,
2- Boşalan muhtarlık seçiminin 2972 sayılı Kanunun 33
üncü maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca 05 Haziran
2005 Pazar günü yapılmasına,
3- Karar örneğinin gereği için Çankırı Merkez İlçe
Seçim Kurulu Başkanlığı ile itirazda bulunan Yunus KARAKAŞ’a
ve tutanağı iptal edilen Satılmış ERDOĞAN’a
gönderilmesine,
16.09.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.