2004 YILI KARAR ÖZETLERİ

Karar Sıra Sayısı

Tarafsızlık, gerçeklik, doğruluk ilkelerine uygun davranmakla yükümlü radyo ve televizyon kuruluşları tek yönlü taraflı, yalnızca tek bir siyasi partinin propagandasına yönelik yayın yapamazlar. Bu kuruluşlar yayınlarında kamunun siyasal beklentilerini dikkate alarak, siyasi partiler arasında fırsat eşitliği sağlamak zorundadırlar. Siyasi partiler propagandalarında Türkçeden başka dil kullanılamaz. Radyo ve televizyon kuruluşları, ırk, cinsiyet, sosyal sınıf veya dini inançları esas alarak yayın yapamazlar. Radyo ve televizyon yayınlarında siyasi parti ve adayların reklamlarına yer verilemez. Her türlü kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler, tarafsızlık, gerçeklik, doğruluk ilkelerine uyulmak koşuluyla oy verme gününden önceki yirmidört saat dışında radyo ve televizyonlarda yayınlanabilir. Kamuoyu araştırmaları ve anketler yayınlanmadan önce araştırmanın hangi kuruluş tarafından yapıldığının, denek sayısının, araştırmanın kimin tarafından finanse edildiğinin açıklanması zorunludur.

1

Bolu İli Merkez İlçesi Karaköy hudutları içerisinde bulunan İzzet Baysal Üniversitesi ve Kampüsünün belediye mücavir alan içerisinde kaldığından bu yer öğretim üyesi ve öğrencilerinin 28 Mart 2004 tarihinde yapılacak olan Mahalli İdareler Seçimlerinde ancak Karaköy’e ilişkin olarak muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliği seçiminde oy kullanabilmeleri mümkün olabilecektir.

2

T.M.M.O.B. Orman Mühendisleri Odası organ seçimine ilişkin İlçe Seçim Kurulu Başkanınca verilen karar, 6235 sayılı Türkiye Mühendis ve Mimarlar Odası Birliği Kanununun EK-2 maddesi gereği kesindir. Bu konuda  ilçe seçim kurulu başkanınca  verilen karara karşı yapılan itirazın incelenmesi mümkün olmadığından, yapılan itirazın incelenmeksizin reddi gerekir.

3

298 sayılı Kanunun 122. maddesi uyarınca sandık seçmen listelerinin güncelleştirilmesi ile ilgili tüm şikayet ve itirazları incelemek ve kesin olarak karara bağlamak ilçe seçim kurulu başkanına verilmiş bir görev olduğundan, yönetimine  uygun olarak yapılacak bir itiraz, olayın niteliğine göre ilgili seçim kurulu başkanı tarafından incelenip kesin olarak karara bağlanması gerektiğinden, kesinleşen seçmen kütüklerine karşı Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın yetkisizlik ve kesinlik nedeniyle reddi gerekmektedir.

4

Belediye başkanlıklarınca belediyelerin icraatlarına yönelik olarak hazırlanmış afişlerin propaganda kapsamında değerlendirilmesi gerekir.Güneş battıktan doğuncaya kadar hoparlörle propaganda yapılamaz. Hoparlörle propaganda da halkı rahatsız etmemek şarttır.  Afiş ve duvar ilanı ile propaganda da son 20 günlük süre dışında bunlar asılamaz. Asılanlarla ilgili olarak mülki idare amirleri yetkili ve görevlidirler. 20 günlük süre içerisinde ilçe seçim kurullarınca gösterilen yerlerden başka yerlere afiş ve duvar ilanı asılamayacağından, asılanların ilçe seçim kurulu kararı ile kaldırılması gerekir.

5

298 sayılı Kanunun 122. maddesinde muhtarlık bölgesi askı listelerine siyasi partilerin 112. maddesinde belirtilen ilçe yetkilileri, genel merkez yetkilileri ve kendileri ile ilgili olmak kaydıyla seçmen niteliğini taşıyan vatandaşlar itiraz edebilirler hükmü karşısında,  itirazcı muhtarın genel olarak kesin olmayan kararlara karşı itiraz hakkı bulunmakta ise de, 298 sayılı Kanunun 122. maddesinde yazılı kişilerden olmadığından ve bahsedilen listelere bakmak ve kesin olarak karara bağlamak yetkisi ilçe seçim kurulu başkanına ait olduğundan itirazın reddi gerekir.

6

Sandık başında görevli partili kurul üyeleri rozet, amblem veya partisini belirtir herhangi bir işaret taşıyamayacağına göre, müşahitlerinde bu çeşit işaret taşımaları mümkün değildir. Sözkonusu gözlemcilerin sadece hangi siyasi partinin gözlemcisi olduklarını yazılı bir belge ile kanıtlamak zorundadırlar.

7

 İl - İlçe ve  Geçici İlçe Seçim Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir Örnek: 139 sayılı Genelge ve 2972 sayılı Kanunun değişik Ek: 2. maddesi  gözetilmek suretiyle  mezralarda sandık kurulu kurulması mümkün olup, bu işlem ilçe seçim kurulu başkanının takdirindedir.

8

Siyasi parti kongrelerinin ne zaman ve nasıl yapılacağı 2820 sayılı Kanunun 21. maddesinde ve parti tüzüklerinde belirtilmiş olup, siyasi parti kongreleri izne tabi kılınmamıştır. Bu nedenle, kongreye izin verilmeyeceği ilçe seçim kurulu başkanının görev ve yetkisinde değildir. Kaldı ki, bu konuda çıkacak ihtilaflar yasa ve tüzük hükümlerine göre genel yargı yolu ile denetlenir.

9

298 sayılı Kanunun 14/11. ve 2820 sayılı Kanunun 36. maddelerine göre bir siyasi partinin seçime katılabilmesi için; illerin en az yarısında oy verme gününden en az 6 ay öncesi teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış olmaları veya T.B.M.M. guruplarının bulunması şart koşulmuştur. Siyasi partinin T.B.M.M.’de gurubu bulunmadığından ve oy verme gününden 6 ay öncesinde illerin yarısında teşkilat kurmuş ancak büyük kongresini yapmamış olduğundan seçime katılma talebinin reddi gerekir.

10

Yüksek Seçim Kurulu kararı ile baro başkanlığı seçiminin iptali sonucunda yapılacak yeni seçimin önceki seçimde kullanılan eski listeler dikkate alınmayarak, yeniden baroya kaydı yapılmış üyelere ait olarak verilen ilaveli  listelere itibar edilmesi ve seçimin bu ilaveli listelerle yapılması gerekir.

11

Karı-koca durumunda olan hakimler seçim kurullarında birlikte görev yapamayacağından, Merkez İlçe Seçim Kurulu Başkanı  Hakimin eşi  İl Seçim Kurulu asıl  üyesi olarak görev alamaz.

12

34 kişinin yaşadığı bildirilen köyün seçmen listesinde olmaması ve  seçmen listelerinin kesinleşmiş olması nedeniyle, yeniden seçmen yazımı  ve buna bağlı  olarak  muhtarlık seçimi yapılamaz. Söz konusu seçmenler en son yapılan  seçimde  nerede kayıtlı iseler  o yer seçim  çevresinde oylarını  kullanmaları gerekir.

13

Çakıroğlu bağlısının bağımsız mahalle olması ile ilgili idari işlemler sonuçlanmadığından, mahalle muhtarlığı ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde oy kullanmalarına imkan bulunmamaktadır. Ancak, il genel meclisi üyeleri ile belediye başkanı ve belediye meclisi üyeleri seçimleri için oy kullanmaları mümkündür.

14

 Vergi dairelerinin, mahkemelerin ve Cumhuriyet Savcılıklarının bilgi ve belge talepleri ile sınırlı olarak, ilçe seçim kurullarınca Yüksek Seçim Kurulundan izin alınmasına gerek olmayıp, vergi dairelerince doğrudan Kurulumuza başvurulduğu durumlarda istenen bilgi ve belgelerin Başkanlık havalesi üzerine Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce yerine getirilmesi ve diğer devlet kuruluşlarının talepleri konusunda yine Kurulumuzdan izin alınması gerekir.

15

 Sandık seçmen listelerinin askı süresi içerisinde, bir kısım seçmenin farklı yerlerde oturdukları halde başka bir mahalleye kaydolmak üzere başvuruda bulundukları ve bunların listeye kayıt olduklarından, bu konuda  askı döneminde yeni kayıt olan  seçmenlere itiraz hakkı olmaması gerekçesiyle yapılan itiraz İlçe Seçim Kurulu Başkanınca reddedilmiş ise de; itiraza ekli olarak ibraz edilen belgeler ve muhtarlık kayıtları esas alınarak İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca yeniden ve esastan  incelenmesi gerekeceğinden, aksi yönde verilen İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı kararının  kaldırılması gerekir.

16

Yüksek Seçim Kuruluna, yurttaşların veya siyasi partiler gibi yurttaş topluluklarının veya herhangi bir resmi kuruluşun seçime, seçilmeye veya seçilmişliğe ilişkin belli bir konu üzerinde yönelteceği soruya karşılık verme yetkisi tanınmamış veya böyle bir görev yükletilmiş olmadığından görüş bildirilmez.

17

442 sayılı Köy Kanununa göre kaymakamlık kararıyla görevden uzaklaştırılan köy muhtarının görevine döndürülüp döndürülemeyeceği konusu, seçim hukukuyla doğrudan ilgili değildir. Bu konuda ilçe seçim kurulunca görüş bildirilemez.

18

Tüzüğünde yer almaması nedeniyle Saadet Partisinin kısa adına birleşik oy pusulasında yer verilemez.

19

Siyasi partilerin kültürel faaliyeti kapsamında (Nevruz Kutlaması) kutlama veya toplantı yapmak için izin verilmesi konusunda Kurulumuza başvurulamaz. Siyasi partilerin propaganda döneminde açık toplantı yapmaları 298 sayılı Kanunun 50 nci maddesine göre düzenlenen yer, gün ve zaman ile bağlı olup, bu konudaki yetkiler ilçe seçim kurulu başkanına aittir.

20

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde en fazla oy alan 5 siyasi partiden herhangi birinin  o seçim çevresinde seçime katılmaması halinde ilçe seçim kurullarındaki üyelikleri sona erer ve  seçime katılacak diğer partilerin üyelerinin görevleri ise devam eder. Bu siyasi partilerden boşalacak asıl ve yedek üyelikler, o seçim çevresinde seçime katılan ve o yerde teşkilatı bulunan siyasi partilerden birer asıl ve birer yedek üye alınmak suretiyle ilçe seçim kurulları oluşturulur.

21

Adayların postaya açıktan, ambalajsız olarak verecekleri el ilanı, broşür gibi basılmış kağıtların belli bir adres ihtiva etmesi şartı ile, PTT Genel Müdürlüğü Posta Telgraf Dairesi Başkanlığı tarafından oy verme gününden önceki günün saat: 18.00’a kadar dağıtımında yasal sakınca yoktur. Ancak, son 24 saat içinde bu tür gönderilerin dağıtımı yasaktır.

22

Mahalli idareler seçimlerinde birleşik oy pusulalarına bağımsız adaylar herhangi bir özel işaret (amblem) koyamazlar.

23

İlçe, İl Seçim Kurullarına  ve Yüksek Seçim Kuruluna  yapılacak itirazların süresi  298 sayılı Kanunun 128, 129 ve 130.  maddelerinde belirtilmiştir. İtirazın söz konusu maddelerde öngörülen sürelerde yetkili ilçe seçim kuruluna yapılması gerekirken mercii atlamak suretiyle ve yasal süreler geçtikten sonra doğrudan Yüksek Seçim Kuruluna yapılmasında anılan yasa hükümlerine uyarlık yoktur. Öte yandan, somut delil ve gerekçe gösteremeyenlerin itirazlarının incelenmesine yasal imkan bulunmamaktadır.

24

3984 sayılı Kanunun değişik 4/n maddesi ve Kurulumuzun 21 sayılı ilke kararının sonuç bölümünün 1 ve 4. maddelerine aykırı davranan yayın kuruluşunun 298 sayılı Kanunun 149/A maddesine göre uyarılması, aynı tür yayınların devamı halinde yasada yer alan müteakip cezaların uygulanması gerekir.

25

Seçim çevresinde teşkilatı bulunmayan siyasi partilere ait aday bildirimleri ile eksikliklerin tamamlattırılmasına ilişkin her türlü yazışmanın doğrudan bu partilerin genel başkanlıkları ile yapılması gerekir.

26

Yolların mevsim koşulları nedeniyle kapalı olması durumu, ilgili partiler tarafından merciiden alınacak resmi belge ile kanıtlandığı takdirde, aday listeleri İl Seçim Kurulu Başkanlıklarınca alınabilir.

27

Bankalar Birliği Kanununun 19 uncu maddesi hükmüne göre, Türkiye Bankalar Birliği Organ Seçimlerinin, seçim işlerinin Yüksek Seçim Kurulunun görevlendireceği seçim kurulu (Şişli 1. İlçe Seçim Kurulu) başkanı hakim tarafından yürütülmesi gerekir.

28

 İlçe seçim kurullarında siyasi parti temsilcisi olup ta, aday olan kişilerin ilçe seçim kurulundaki üyelikleri sona erer. İlgili partiden yeni isim istenilmesi gerekir.

29

12 ay hapis cezası 360 gün olup, yıla yani 365 güne tekabül etmediğinden bu durumda olan kişinin seçilme yeterliliğine sahip olduğuna karar verilmelidir.

30

Eksikliklerin giderilmesi için ilçe seçim kurulunca 2972 sayılı Kanunun 15. maddesi gereğince yapılan bildirime uymayan ve eksiklikleri gidermeyen bağımsız adaylar o yerde seçime katılamazlar. Siyasi partiler ise seçime eksik liste ile katılırlar.

31

Seçim takviminde öngörülen tarihte saat 17.00’a kadar ilgili il veya ilçe seçim kurullarına bizzat vermeyerek posta ile gönderilen aday listelerinin kabul edilmesine yasal olanak yoktur. Bu durumda, aday listesini usulüne uygun olarak vermeyen siyasi parti belirtilen yerde seçime katılamaz.

32

Sandık seçmen listelerinin birer nüshasının seçime katılan ve o ilçede teşkilatı olup talep eden siyasi partilerin ilçe başkanlıklarına ücretsiz olarak (daha önce bu şekilde verilmişse) tekrar istenmesi halinde ücretli olarak verilmesi gerekir. İlçede teşkilatı olmayan veya seçime katılmayan siyasi partilere seçmen listeleri verilemez.  En son yapılan 5 partiden birinin seçime katılmaması halinde, ilçe seçim ve sandık kurullarındaki partili üyenin çıkartılarak, boşluğun 298 sayılı Kanunun 19. ve 23. maddelerine göre doldurulması gerekir.

33

Aday listelerinin faks ile yapılabileceğine dair  ne kanunlarda ne de Yüksek Seçim Kurulu Genelgelerinde  her hangi bir  yasal düzenleme  bulunmamaktadır. Bu nedenle, faks ile yapılan başvurular kabul edilemez. Ancak, noter aracılığı ile çekilen faksların kabul edilmesi icap eder.

34

Siyasi partilerin aday listelerini o yer ilçe seçim kuruluna seçim takviminde öngörülen tarihte saat: 17.00’ye kadar teslim etmeleri gerekirken, bu süreyi geçirerek aynı gün saat: 17.10’da aday listelerini verdiği anlaşılan Cumhuriyet Halk Partisine ait aday listeleri kabul edilemez.

35

Her türlü güvenlik önleminin ilçe seçim kurulu başkanı ile sandık kurulu başkanlarınca belirtilen genelge ve ilkeler doğrultusunda alınması, seçmenin sandık alanına serbestçe girmesini engelleyici ve güçleştirici mahiyette olmamak şartıyla güvenlik kuvvetlerince sandık alanı dışında gerekli önlemlerin alınabilmesi mümkün olup, buna bağlı olarak seçmen listesinin emniyet müdürlüğüne verilmesi mümkün değildir. 

36

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Orman Mühendisleri Odasının 6235 sayılı Yasanın Ek 2 nci maddesine göre yargı gözetimi altında yapılan organ seçimlerine ilişkin Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın incelenmeksizin reddi gerekir. İtiraz üzerine ilçe seçim kurulu başkanı olan hakimin vermiş olduğu karar kesindir.

37

Adaylıkları eksik belge (Adli sicil kaydı, nüfus cüzdanı örneği ve öğrenim belgesi) nedeniyle reddedilen ve bu nedenle ilgili siyasi partiye yeni aday listesi verilmesi için tanınan sürede siyasi parti tarafından aynı adayın belge eksikliğinin tamamlanması durumunda yeniden aynı sıradan aday gösterilebilmeleri mümkündür. Buna karşın siyasi parti adaylarının belgelerinin tamamlanmaması durumunda ise bu partinin eksik liste ile seçime katılması gerekir.

38

Adli sicilden sabıka kaydının silinmesine karar verilmiş olması, seçilmeye engel mahkumiyet yasaklamalarını ortadan kaldırmaz. Sabıka kaydının silinmesi kararı, “memnu hakların iadesi” kararı niteliğinde değildir.Adayın memnu hakların iadesi veya eylemin suç olmaktan çıkarıldığına dair kararları sunması durumunda seçilmesine bir engel bulunmadığına, aksi takdirde talebin reddine karar vermek gerekir.

39

Cumhuriyet Halk Partisi üyesi olan ve partinin merkez yoklamasına katılan ve aday gösterilmediği gerekçesiyle 24.02.2004 tarihinde partisinden ayrılarak Sosyaldemokrat Halk Partisinden Karşıyaka Belediye Başkanlığına aday gösterilen adayın 2820 sayılı Kanunun 40. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen; “bir kimse bir partiden ön seçime veya merkez adaylığı yoklamasına katıldıktan sonra başka bir partiden merkez adayı gösterilemez ve partisinden istifa etmedikçe bağımsız aday olamaz” hükmü karşısında adaylığının iptali gerekir.

40

Bir ilçede  birden ziyade  İlçe Seçim Kurulu  bulunduğu takdirde, siyasi partilerin  organ ve delege seçimlerinin birinci ilçe seçim kurulu başkanının gözetim ve denetimi altında yapılması gerekir.Keza bir ilçede  birden ziyade ilçe seçim kurulu mevcut ise meslek kuruluşlarının organ seçimlerinde görevin meslek kuruluşunun iş merkezinin bulunduğu yer İlçe Seçim Kurulu  Başkanına aittir.

41

Seçimlerde aday olan veya aday gösterilen kişilerin ilçe seçim kurulundaki asıl ve yedek üyelikleri sona erer ve yerlerinin yedek üyeler tarafından tamamlanması gerekir.

42

Mahkumiyetin seçilmeye engel olabilmesi için mahkumiyet kararının seçimden önce kesinleşmiş olması gerekir. Seçilmeye engel mahkumiyet kararının seçimden sonra kesinleşmiş olması halinde gerekli işlemleri yapma görev ve yetkisi idari makam ve kurullara aittir.

43

Eksik belgelerin kanunda öngörülen sürede tamamlanması için ilgili partiye veya bağımsız adaya süre tanınması, tanınan sürede de tamamlanmadığı takdirde, bağımsız adaylar seçime katılamazlar. Siyasi parti adaylarının belgelerini tamamlamaması durumunda ise parti eksik liste ile seçime katılır, ancak belediye başkanlığı adaylığı için gerekli belgeleri uyarıya rağmen tamamlamayan siyasi parti belediye başkanlığı seçimine katılamaz.

44

21 Mart Dünya Ormancılık Günü münasebetiyle, 22 - 26 Mart 2004 tarihleri arasında kutlanacak Ormancılık Haftası kapsamında Çevre ve Orman  Bakanlığınca yapılması planlanan faaliyetler seçim yasakları kapsamına girdiğinden, yapılmasına müsaade olunamaz.

45

Ceza cinsi ve miktarı itibariyle Türk Ceza Kanunu'nun 95/II. maddesine göre; mahkum olan kimse hüküm tarihinden itibaren beş yıl içinde işlediği diğer bir cürümden dolayı evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya yahut hapis veya ağır hapis cezasına mahkum olmazsa, cezası tecil edilmiş olan mahkumiyet vaki olmamış sayılmasına karşın, söz konusu Beş (5) yıllık süre adayın seçilmesi gereken tarih itibariyle henüz dolmamış olduğundan, siyasi  parti tarafından belediye başkan adayı  gösterilen kişinin aday olamayacağına ilişkin  İl Seçim Kurulunca  verilen karar yerinde olduğundan, bu yönde  yapılan itirazın reddi gerekir.

46

Seçim döneminde ancak yasada belirlenen şekilde siyasi partilerin  ve adayların  kendilerini tanıtım  nitelikte propaganda yapabilmeleri mümkündür. Belediye başkan adayının  propaganda nitelikli ve üzerinde  siyasi içerik taşıyan el çantası dağıtması, 298 sayılı Kanunun 61/3. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi, bu yöndeki keyfiyetin gereğinin takdir  ve ifası için İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi gerekir.

47

Memnu Hakların İadesine ilişkin karar geriye yürümez ve kişinin karar tarihinden önceki hukuki durumunda herhangi bir değişiklik meydana getirmez. Başka bir anlatımla, Memnu Hakların İadesi kararının geriye yürümeyeceği, ancak ilgilinin karar tarihinden sonraki seçimlere seçilme haklarını kazanmış olarak girmesini sağlar. Aday listelerinde meydana gelen eksikliklerin tamamlanması için yeniden bildirilen adayların  dahi  genel aday bildirme  tarihinin  son günü itibariyle  seçilme yeterliliğine  sahip olmaları gerekir.

48

Adaylığı Yüksek Seçim Kurulunca iptal edilen kişinin yerine Aliağa Demokratik Sol Parti örgütünce başka bir adayın gösterilmiş olması ve aday listelerindeki eksikliklerin giderilmesi için verilen ek sürenin dolmuş olması nedeniyle, başka bir adayın gösterilmesi istemine ilişkin Demokratik Sol Parti Genel Başkanlığı’nın talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

49

Belediye başkanlıklarına ait ilan ve reklam yerlerinin kullanımının kira akdiyle özel kişi ve kuruluşlara verilmiş olması halinde bu yerlerin özel amaçla kullanımı esastır. Ancak, sözkonusu yerlerden siyasi partilerin ve bağımsız adayların da yararlanmak istemeleri ve kiralayanın da bu yerlerin siyasi propaganda yapılması için izin verdiği takdirde, yararlanmak isteyen siyasi partilerin veya bağımsız adayların başvurularını ilçe seçim kurulu başkanlığına yapmaları ve eşit yer ve zaman ayrılarak, eşit ücretle kullandırılmaları sağlanmalıdır.

50

Sandık seçmen listelerinin güncelleştirilmesi ile ilgili tüm şikayet ve itirazları incelemek, kesin olarak karara bağlamak, ilçe seçim kurulu başkanına verilmiş bir görev olduğundan, Yüksek Seçim Kurulunca bu konuda bir karar verilmesi mümkün değildir. Bu durumda, seçmen kütükleri kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından, Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın yetkisizlik ve kesinlik yönünden reddi gerekir.

51

Nevruz kutlamaları ile siyasi parti propagandalarının aynı alanlarda ve aynı anda yapılmasında sakınca bulunmamakla beraber, önceliğin siyasi parti propagandalarına verilerek, gerekli güvenlik önlemlerinin alınabilmesi için Valilikle irtibata geçilmek suretiyle 298 sayılı Kanunun 50/3. maddesi uyarınca  İlçe Seçim Kurulunca gerekli kararın alınması gerekir.

52

Seçmen kütüklerindeki bilgilerden yararlanma konusunda bir istem olduğunda ve istem konusunun açık olarak bildirilmesi durumunda, istemin mahiyeti ve özelliği göz önüne alınarak Yüksek Seçim Kurulunca 2839 sayılı Kanunun 40. maddesi kapsamına göre değerlendirilir ve gerekli karar verilir. Aksi halde, istemin reddi gerekir.

53

Siyasi parti adaylarının ve bağımsız adayların postaya açıktan, ambalajsız olarak verecekleri el ilanları, broşür gibi basılmış kağıtların belirli bir adresi içermesi koşulu ile PTT Genel Müdürlüğü Posta Telgraf Dairesi Başkanlığınca oy verme gününden  önceki günün saat  18:00’e kadar, yani son 24 saat dışında dağıtımında kanunen bir sakınca bulunmamaktadır. Ancak, son 24 saat içinde bütün gönderilerin dağıtımı yasak kapsamındadır.

54

1136 sayılı Avukatlık Kanununun 2. maddesinin 4667 sayılı Kanun ile değişik 3. fıkrası uyarınca, avukatın müvekkili ile ilgili Yüksek Seçim Kurulunun 2004/516 karar sayılı dosyasını incelemesine ve dosyadan örnek alınmasına izin verilebilir.

55

3984 sayılı Kanunun 32. maddesinin değişik 3. fıkrası gereği; Seçimlerde oy verme gününden önceki 24 saat içinde her türlü haber, röportaj gibi programlar veya reklamlar yoluyla kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler, bilgi iletişim telefonları yoluyla mini referandum gibi adlarla siyasi bir partinin veya adayın lehine veya aleyhinde veya vatandaşın oyunu etkileyecek yayınlara izin verilemeyeceği, bu yasaklara uymayanların yayın ilkelerini ihlal etmiş sayılacağı ve 298 sayılı Kanunun 49/2. fıkrası uyarınca da; propagandanın oy verme gününden önceki onuncu günün sabahında başlayacağı ve oy verme gününden önceki günün saat 18:00’da sona ereceği hüküm altına alındığından, bu çerçevede 27.03.2004 tarihinde yapılacağı bildirilen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Rauf DENKTAŞ’ın katılacağı “Anadolum Ses Ver” isimli Açık Hava toplantısı ve canlı yayının aynı gün saat 18:00’dan sonra yapılmaması gerekir.

56

Uyuşmazlığı çözümleyen ve üst kurullarca verilen kabil kararlara, alt seçim  kurulları uymak ve hükümlerini hemen ve aynen geciktirmeksizin yerine getirmek zorundadırlar. İlçe seçim kurulunun bu yöndeki kararları uygulamama veya üst kuruldan tekrar konunun incelenmesini  isteme yetkisi bulunmamaktadır.

57

Anayasa ve seçim kanunlarında gözaltında bulunan kişilerin oy kullanmalarını engelleyici bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kişilerin oy kullanmak istedikleri takdirde, seçmen kütüğünde kaydı olmak, kişinin gözaltında bulunan yerin kayıtlı bulunduğu seçim çevresi içinde bulunması, kişinin oy kullanmaya götürülüp getirilmesinde fiili imkansızlık bulunmaması ve refakatçi görevlinin mümkünse sivil memurdan oluşturulması koşulları gerçekleştiğinde oy kullanmalarının sağlanması gerekir.

58

Seçilme koşulları bulunmayan adayların adaylıklarının kesinleşmesi durumunda, seçim sonuçlarına göre bu durumda bulunan adayların seçilmeleri halinde seçilme koşullarını taşımayan kişiler hakkında ilçe seçim kurulunca gerekli karar alınması gerekir.

59

Çalışma ilkeleri ve koşulları belediye başkanlıklarınca düzenlenerek belirlenen ve belediye görevlileri tarafından denetlenip kontrol edilen şehir içi ulaşımı sağlayarak kamu hizmeti yapan “Özel Halk Otobüslerine” siyasi propaganda içeren afiş, flama ve posterler asılamaz.

60

Sandık seçmen listesinde öngörülen seçmen sayısının altında bulunan köylerde muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliği seçiminin yapılmasına olanak bulunmamaktadır. Ancak bu köylerde mevcut seçmenler sadece il genel meclisi üyeliği için oy kullanabilirler.

61

Siyasi partilerin kültürel faaliyetleri kapsamında olan kutlama veya toplantı yapmak için izin verilmesi (Nevruz Kutlaması gibi) konusunda seçim kurullarına başvurulmasına gerek yoktur. Bu konudaki yetki idari makamlara aittir.

62

23 Mart Dünya Meteoroloji Günü dolayısıyla 22 – 26 Mart 2004 tarihleri arasında kutlanacak Meteoroloji günü kapsamında yapılacak etkinlikler seçim yasaklarına girmez. Bu açıdan bu yöndeki etkinliklerin yapılması serbest olduğundan izin verilmelidir.

63

2972 sayılı Yasanın 35/2 fıkrası uyarınca, 298 sayılı Kanunun 52. ve 55. maddelerinde öngörülen radyo ve televizyonda propaganda 28.03.2004 Pazar günü yapılacak olan Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde  uygulanmaz ve  siyasi partilerce  Mahalli İdareler Genel Seçimleriyle  ilgili olarak  radyo ve televizyonda  propaganda yapılamaz.

64

Listeler kesinleştikten sonra kontenjan adayları arasında ölüm nedeniyle boşalma meydana geldiği takdirde kontenjan adayının seçilmesi durumunda hüküm ifade eder ve kendisinden sonra gelen seçilmiş sayılır.

65

298 sayılı Kanunun 50/3. maddesi uyarınca siyasi partilerin toplu olarak sözlü propaganda yapmak için başvurmaları üzerine açık hava toplantısı yapacakları yeri ve zamanı ad çekmek suretiyle belirleyen İlçe Seçim Kurulunun kararı kanuna uygundur.

66

Sandık seçmen listeleri askıdan indirilerek kesinleştikten sonra, listelerde değiştirme yapılması mümkün olamaz. Ancak, yapılan usulsüzlükler nedeniyle gerekli işlemlerin yapılması için ilgililer hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekir.

67

Bir aday hakkında yaptığı  yayından dolayı, yerel düzeyde  yayımlanan gazetenin toplattırılması ve basımının durdurulması adli yargının görev alanına girmemektedir. Bu konuda Yüksek Seçim Kurulunca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.

68

Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünden alınan yazılardan, Halk Dershaneleri Bitirme Belgesinin, ilkokul diploması yerine  geçmediği, Yetişkinler II. Kademe Eğitim Başarı Belgesinin ise İlkokul Diploması yerine geçtiği, bu tür belgeye sahip olanların ilkokul mezunu oldukları anlaşıldığından, okur – yazarlık belgeleri olanlar ilkokulu bitirmiş sayılmazlar.

69

28 Mart 2004 tarihinde yapılacak Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde kullanılan birleşik oy pusulasında bağımsız aday için belirlenen bölümün dışına mührün basılması durumunda, bu şekilde kullanılan oy pusulaları bağımsız aday yönünden geçersiz sayılır.

70

Kesinleşen sandık seçmen listelerinde değişiklik yapılması mümkün olamaz. Ancak, isimlerinde maddi hata bulunan seçmenlerin kimliklerini kanıtlamaları halinde sandık kurulu başkanlarınca oy kullandırılması gerekir.

71

İlçe seçim kurulu başkanı hakim hakkında soruşturma yapma ve görev yerini değiştirme yetkisi Yüksek Seçim Kuruluna ait olmayıp, Adalet Bakanlığı ile Hakim ve Savcılar Yüksek Kuruluna aittir.

72

Yerel düzeyde yayın yapan yayın kuruluşlarının yayınları konusunda 298 sayılı Kanunun 55/A ve 149/A maddeleri gereğince karar alma yetkisi yayınların yapıldığı yer ilçe seçim kurullarına aittir. Bu yönde düzenlenmiş olan dosya muhteviyatının gereği için ilgili ilçe seçim kurulu başkanlığına gönderilmesi gerekir.

73

28.03.2004 tarihinde belediye başkanı seçilen adayın seçimden bir gün sonra (29.03.2004 tarihinde) ölümü nedeniyle boşalan belediye başkanlığının doldurulması yetkisi idari makamlara aittir.

74

Eşit oy alan muhtar adaylarından bir tanesinin, birleştirme tutanağının düzenlenmesinden ve kesinleşmesinden önce çekilme isteminde bulunması durumunda talep kabul edilerek muhtarlığın diğer adaya verilmesi gerekir.

75

Üzerine ”EVET” mührü basılmış oy zarflarının 298 sayılı Kanunun 103. maddesi uyarınca geçersiz sayılması gerekir.

76

Bir oy zarfının içinden aynı adaya ait iki tane veya birden fazla oy pusulası çıkması durumunda adaya tek oy sayılması 298 sayılı Kanunun 103. maddesi uyarınca yerindedir.

77

Süresi içerisinde yetkili kurula başvurulmadan ve prosedüre uyulmadan doğrudan doğruya Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın reddi gerekir.

78

Karı-koca olan hakimlerin birlikte aynı kurulda görev almaları sakıncalıdır.

79

Sandıkların kaçırılmış ve çalınmış olması durumlarında o yerde seçimlerin yenilenmesi gerekir.

80

Yapılan seçimlerde yalnızca muhtar adayına oy verilmesi ve ihtiyar meclisi üyeliklerine hiç oy verilmemesi durumunda, ihtiyar meclisi üyelikleri için yeniden seçim yapılması gerekir.

81

Geçici köy koruculuğu görevinin sürdürülmesi, yapılan muhtarlık seçimini etkilemediğinden, muhtar seçilen geçici köy korucularının köy koruculuğu görevine devam edip edemeyeceğinin valilikçe belirlenmesi gerekir.

82

Sandık kurulunca mühürlenmeyen oyların kullanılmasının, seçmen iradesini engelleyici bir durum olmadığı gibi, bunda seçmenin bir kusurunun bulunmadığı, bu nedenle geçersiz sayılan ve mühürsüz kullanılan 145 oyun yeniden sayıp değerlendirilerek, kazanan adayın sayım sonucuna göre belirlenmesi gerekir.

83

2972 sayılı Kanunun 13. maddesi gereğince, bağımsız olarak adaylığını koyan adayların yatırmış oldukları teminatın seçim sonucuna göre kendilerine geri verilmesi, aynı kanun nedeniyle mümkün olmamaktadır.

84

Sandık seçmen listelerinin güncelleştirilmesi ile ilgili tüm şikayet ve itirazları incelemek, kesin olarak karara bağlamak, ilçe seçim kurulu başkanına verilmiş bir görev olduğundan, Yüksek Seçim Kurulunca bu konuda bir karar verilmesi mümkün değildir.

85

Köy seçiminde ihtiyar meclisi üyelikleri için kimsenin aday olmamasından dolayı ihtiyar meclisinin seçilememesi nedeniyle, mahalli en büyük mülki idare amirliği ile temas kurularak, seçimler sonucu meydana gelecek yönetimin ve seçimin yararları köy halkına duyurularak, bu görevler için gönüllü ve isteklilerin belirlenmesi uygun olacaktır. Bu yerde ilan tarihinden sonra gelen 60 ıncı günü takip eden ilk Pazar günü yeniden ihtiyar meclisi üyeliği için seçim yapılması gerekir.

86

Mahalle muhtarının seçimlerden önce hakkında adli makamlarca yapılmakta olan soruşturmalar sonuçlanıncaya kadar Valilik Makamınca görevinden uzaklaştırılması, 2972 sayılı Kanunun 31/3. ve 442 sayılı Kanunun 41. maddeleri kapsamına girmez. Bu durumda adı geçenin seçilme yeterliliğine engel hali olmadığına ilişkin ilçe ve il seçim kurullarının kararlarına karşı yapılan itirazın reddedilmesi gerekir.

87

Siyasi partiler tarafından verilen geçici ve kesin aday listelerine seçim takviminde öngörülen süre içerisinde herhangi bir itiraz edilmemiş olup, siyasi partiler birleşik oy pusulası bu doğrultuda basılmış olduğundan, seçim sonrasında adayın soy isminin (soyadının) birleşik oy pusulasına yanlış yazıldığı yolunda yapılan itirazın incelenmesine yasal olanak yoktur.

88

Sandık işlemleri dışındaki konularda, seçimlere ve seçim tutanaklarına itirazın seçim işlerini yöneten ve tutanakları veren kurullara, bunların kararlarına karşı da üstünde bulunan kurullara yapılması gerekir. Bu nedenle, yetkili seçim kuruluna başvurmadan doğrudan doğruya Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın incelenmesi mümkün değildir.

89

Oy verme gününden geriye doğru en az altı aydan beri o mahalle veya köyde oturmayan ve oturmadığı anlaşılan adayın seçilmesine ilişkin olarak yapılan itiraz, 2972 sayılı Kanunun 31. maddesi uyarınca  “tam kanunsuzluk kapsamında” değerlendirilerek her zaman incelenerek Yüksek Seçim Kurulunca gerekli karar verilebilir.

90

Seçilmeye engel kesinleşmiş mahkumiyeti bulunan köy muhtarının seçimin yapıldığı tarihte seçilme yeterliliğine sahip olmaması nedeniyle tutanağının iptali gerekir. Aksi yönde verilen İl Seçim Kurulu kararının kaldırılması gerekir. İtirazcı yasal süre içerisinde seçimin ertesi günü 29.03.2004 günü İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına bu konuda tutanağın kesinleşmesinden önce itirazda bulunmuş olduğundan, muhtarlık mazbatasının yapılan seçimde diğer en çok oy alan adaya verilmesine karar verilmelidir.

91

13.07.1979 doğumlu olan ve oy verme günü itibariyle (28.03.2004 tarihinde) 25 yaşını doldurmayan ve muhtar seçilen kişinin seçilme yeterliliğinin bulunmadığı anlaşıldığından, tam kanunsuzluk nedeniyle tutanağının iptali ile boşalan muhtarlık seçiminin 2972 sayılı Kanunun 33/2. maddesi uyarınca Haziran ayının ilk Pazar günü yapılması gerekir.

92

Seçim iş ve işlemleri kamu düzeni ile ilgilidir. Seçimlerin amacı seçmenin hür iradesi ile seçeceği kişileri belirlemesidir. Seçmene iradesini belirlenmesinde hataya ve kuşkuya  düşmemesini sağlayacak yolların gösterilmesi gerekmektedir. Bu da oy pusulasında siyasi partilerin ve adayların doğru ve gerçeğe uygun olarak gösterilmesi  ile olur. Yasada öngörülen biçimde düzenlenmeyen oy pusulası ile yapılan seçim geçerli değildir ve  iptali gerekir. Bu durum dikkate alınarak birleşik oy pusulasında aday olan Mustafa ÖZEN’in yerine Ramazan ÖZEN’in ismine yer verilmek suretiyle yapılan Antalya İli Serik İlçesi Abdurrahmanlar Beldesi Belediye Başkanlığı seçimlerinin iptali gerekir.

93

4389 sayılı Bankalar Kanununun 20. maddesi uyarınca, “Özel Finans Kurumları Birliği” organ seçimlerinin Yüksek Seçim Kurulunun görevlendireceği Seçim Kurulu Başkanı tarafından yürütüleceği öngörüldüğünden; organ seçimlerinin Beşiktaş İlçe Seçim Kurulu Başkanı tarafından yürütülmesi gerekir.

94

Yüksek Seçim Kurulunun 15.02.2004 tarihli ve 304 sayılı kararının 12/b maddesinde; “Bir zarftan birden fazla aynı ismi taşıyan pusula çıktığı takdirde tek oy sayılacağı” belirtilmiştir. Buna göre, Torul İlçesi Uğurtaşı Köyü muhtarlık seçiminde adaylardan Osman SEVER adına bir zarftan çıkan iki oyun birisinin geçerli sayılmasına ve bunun sonucunda oyların eşitliği ortaya çıktığından, her iki aday arasında kura çekimi yapılarak seçilenin belirlenmesine karar verilmesi gerekir.

95

Adayın, oy pusulasındaki adının “Muhammet” yerine “Muhammed” yazılması kim olduğu konusunda kuşku duyulmasını gerektirecek bir durum olmadığından  ve düzeltilmesi için süresinde itirazda bulunulmadığından itirazın reddedilmesi gerekir.

96

Adaylığı sırasında süresinde kamu görevinden istifa etmeyen ve belediye başkanlığına seçilen kişinin, belediye başkan adaylığı sırasında geçici adaylık döneminde herhangi bir itirazın bulunmadığı ve adaylığı kesinleştiğinden, 298 sayılı Kanunun 130. maddesinde belirtilen süre de geçtiğinden, ayrıca itiraz konusu tam kanunsuzluk halini de içermediğinden itirazın reddine karar vermek gerekir.

97

298 sayılı Kanunun 110., 111. ve 112. maddelerinde itiraz ve şikayetlerin ne şekilde yapılması gerektiği düzenlenmiştir. Buna göre, kimlik bilgilerini içermeyen imzasız dilekçenin işleme konulmasına kanunen imkan bulunmamaktadır.

98

Köyde yapılan muhtarlık seçimlerinde  eşit oy alan iki adayın adaylıktan çekildiklerine ilişkin  dilekçelerini İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına vermiş olmaları ve eşit oy almalarından dolayı kur’a çekimine de yanaşmadıklarından ve anılan köyde üçüncü bir aday da olmadığından, 2972 sayılı Kanunun 33. maddesi  gözetilerek, muhtarlık seçiminin Haziran ayında yeniden yapılması gerekir.

99

Mükerrer oy kullanan seçmenlerin oyları seçim sonuçlarını etkilediğinden ve oyların hangi adaya verildiği belirlenemeyeceğinden, seçimin iptali ile yenilenmesine karar verilmesi gerekir.

100

Yüksek Seçim Kurulunun 138 sayılı Genelgesinin 50/B-e bendinde “çizgi ile ayrılmış ve aidiyeti belirlenmiş olsa dahi muhtar ve üye isimlerini birlikte ihtiva eden oy pusulalarının geçersiz sayılacağı” belirtildiğinden bu şekildeki oy pusulalarının geçersiz sayılması gerekir.

101

Köy seçiminde ihtiyar meclisi üyelikleri için kimsenin aday olmaması nedeniyle yapılamadığı anlaşılmıştır. Bu durumda mahalli en büyük mülki idare amirliği ile temas kurularak, seçimler sonucu meydana gelecek yönetimin ve seçimin yararları köy halkına duyurularak, bu görevler için gönüllü ve isteklilerin belirlenmesinin uygun olacağı, ilan tarihinden sonra gelen 60 ıncı günü takip eden ilk Pazar günü de ihtiyar meclisi üyeliği seçimlerinin yeniden yapılması gerekir.

102

İhtiyar meclisi üyeliğine seçilen kişinin aynı köyde ikamet etmediğinden, 2972 sayılı Kanunun 31. maddesi uyarınca tam kanunsuzluk nedeniyle mazbatasının iptali gerekir.

103

06.03.2004 tarihinde kesinleşen listelere göre siyasi partiler birleşik oy pusulası bu doğrultuda basılmış olduğundan ve süresinde herhangi bir itiraz yapılmamış olduğundan, ayrıca oy pusulasına adayın isminin yanlış yazılması sözkonusu olmayıp, ikinci isminin yazılmamış olması durumu vardır. Bu eksiklik seçimde adayın algılanıp tanınmasına engel değildir. Ayrıca seçmeni yanılgıya sevkedici nitelikte de bulunmamaktadır. Bu nedenle itirazın reddi gerekir.

104

Belediye meclisi kontenjan üyeliğinin en çok oy alan (bu seçimde) siyasi partiye verilmesi yerine belediye başkanlığı seçiminde en çok oy alan siyasi partiye verilmesi maddi hatadır. Her zaman düzeltilebilir.

105

Oy kullanan seçmen sayısından fazla çıkan zarflar hakkında 298 sayılı Kanunun 98. maddesi hükmü  uygulanır. Sandıktan çıkan zarflar oy kullanan seçmen sayısına eşitlenmeden yapılacak sayım dökümün geçerli sayılmasına olanak bulunmamaktadır.Sandık kurullarının, 298 sayılı Yasanın 98 inci maddesi hükmünü uygulamamaları sandıktan çıkan zarf sayısının, oy kullanan seçmen sayısına eşitliğini sağlamamaları halinde, anılan yasa hükmünün daha sonra itiraz aşamasında ilçe seçim kurulunca uygulanması da mümkün değildir.

106

Yüksek Seçim Kurulunun 138 sayılı Genelgesinin 50. maddesinde ve Yüksek Seçim Kurulunun 2004/304 sayılı kararında geçerli sayılmayacak oy pusulaları sayılmış ve muhtar oy pusulalarına “evet” mührü basılmış olduğundan oyların geçerli olacağı kabul edildiğinden, bu doğrultuda karar verilmesi gerekir.

107

İlçe İdare Kurulunca  görevden alınan muhtarın tekrar aynı  göreve seçilmesine ilişkin olarak süresinden sonra yapılmış bir itirazın Yüksek Seçim Kurulunca incelenmesi mümkündür. Aksi yönde  verilmiş olan seçim kurulu kararlarının kaldırılarak, bu konumda olan muhtarın tutanağının iptali ile seçimin yenilenmesi gerekir.

108

Sandık konulacak yeri ve oy verme işinin vaktinde sona ermesi için gerekli tedbirleri sandık kurulu tespit eder. Sandığın konulacağı yerin belirtilmesinde seçmenin oyunu kolaylıkla, serbestçe ve gizli şekilde verebilmesi yasa gereğidir. 298 sayılı Kanunun 4381 sayılı Kanunla değişik 74 üncü maddesi uyarınca, Camilere ve İbadethanelere sandık konulamaz.

109

Olay, Köy Kanununun 33. maddesi uyarınca görevden alınan köy ihtiyar meclisi üyeliğine ilişkin olup, konunun 442 sayılı Köy Kanununun 41. maddesi ve 2972 sayılı Kanunun 31. maddesinin 3. fıkrası kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu maddeye göre aynı göreve seçilemeyecek kimseler ya 442 sayılı Köy Kanununun 41. maddesi uyarınca görevden uzaklaştırılmış ya da 4541 sayılı Kanunun 18. maddesi gereğince sıfatları kaldırılmış olmalıdır. Oysa, Mustafa ÖZMEN 442 sayılı Köy Kanunun 33. maddesinin (e) fıkrasının (8) bendine göre köye ait taahhüt işleri nedeniyle ihtiyar heyeti üyeliğinden çıkarılmıştır. Çıkarma kararında başka bir neden mevcut değildir. O halde adıgeçenin seçilmesine engel bir hali bulunmadığından tutanağın iptaline yer olmadığına karar vermek gerekir.

110

Memuriyetten men cezasının geçici (süreli) olması nedeniyle, itiraz sonunda kamu hizmetini yerine getirme yeterliliğini yeniden kazanamayacağından yapılan itirazın reddi gerekir.

111

Bir zarftan aynı aday için birden fazla oy çıkması halinde oylardan bir tanesinin geçerli sayılması gerekir.

112

Siyasi partiler birleşik oy pusulasındaki parti ambleminin ve adının altına, adayın adının “Sebahattin” yerine “Selahattin” yazılması, adayın kim olduğu konusunda seçmeni kuşku ve tereddüdde bırakacak bir durum bulunmadığından itirazın reddi gerekir.

113

Seçilen adayın seçilme yeterliliğini kaybettiğine ilişkin itirazlar il ve ilçe seçim kurullarına süresinde yapılmış ise sonucuna göre seçilenden sonra en çok oy alan adayın seçildiğine karar verilmeli, süresinden sonra itiraz edilmiş ise, gerekli işlemi idari makam ve merciler vermelidir.

114

Yakın akrabaların köy ihtiyar meclisine seçilmeleri Anayasanın 76. maddesinde anlatımını bulan tam kanunsuzluk hali değildir. İsteğin dayanağı 442 sayılı Köy Kanunu olup, bu konuda Yüksek Seçim Kurulunca herhangi bir karar verilemez. İdari yoldan bunun çözümlenmesi gerekir.

115

Acıpınar Beldesinde seçimi kazanan ve kaybeden siyasi parti adayları arasında bir oy farkı bulunduğu ve iki kısıtlı kişinin kısıtlılık durumlarının sürmesine karşın oy kullandıklarının anlaşılması nedeniyle seçimlerin iptaline karar verilmelidir.

116

Sandık seçmen listelerinin güncelleştirilmesi ile ilgili tüm şikayet ve itirazları incelemek, kesin olarak karara bağlamak ilçe seçim kurulu başkanına verilmiş bir görev olduğundan, Yüksek Seçim Kurulunca bu konuda bir karar verilmesi mümkün değildir.

117

Oy sandığı açıldıktan sonra içerisinden çıkan oy zarflarının sayımı sonrası oy zarflarının oy kullanan seçmenlerden fazla olması durumunda zarflar açılmadan fazlalık kadar oy zarfı çekme suretiyle çıkarılır ve oy kullanan seçmenler ile oy zarfları eşitliği sağlandıktan sonra oyların sayımına geçilir, bu usule uygun olarak yapılmayan oy sayımının sonucuna göre kazanan aday ile kaybeden aday arasındaki oy farkına göre işlem yapılır. Gerekirse seçim iptal edilir.

118

Oy zarfı içerisinden, oy pusulası ile birlikte kağıt veya madde çıkması durumunda işaret sayılacağından, 298 sayılı Kanunun 103. ve Yüksek Seçim Kurulunun genelgesine göre oyun iptali gerekir.

119

Seçimi kazanan ve kaybeden siyasi parti adayları arasındaki oy farkının bir olması ve oy verme gününde asker olan bir kişinin oy kullanması nedeniyle seçimin iptali ile seçimin yenilenmesi gerekir.

120

Belediye meclisi üyeliği dağılımında yapılan maddi hatanın İlçe Seçim Kurulunca 2972 sayılı Yasanın 23. maddesi uyarınca re’sen düzeltilmesi gerekir.

121

Seçimin yapıldığı tarih itibariyle 25 yaşını doldurmadığı anlaşılan ihtiyar meclisi üyesinin tam kanunsuzluk hali nedeniyle tutanağının iptali gerekir.

122

Belediye başkanlığına seçilen adayın seçimden önce kesinleşmiş mahkumiyeti bulunmadığı anlaşılmış olduğundan, adayın seçilme yeterliliğini kaybettiğinden söz edilemeyeceğinden, itirazın reddine karar verilmelidir.

123

Yüksek Seçim Kurulunun 17.03.2004 tarih ve 606 sayılı kararının sonuç kısmında “Mahalli İdareler Seçimlerinde Seçimlerin Seçim İşlemleri Nedeniyle İptali Durumunda” bu seçimlere katılabilecek siyasi partilerin yeniden tesbit ve ilan edilmesine gerek bulunmadığına, 28 Mart 2004 tarihinde yapılacak seçimlere katılmış olan siyasi partilerin bu seçime de katılabileceklerine, bu siyasi partilerin yeniden aday tesbiti yapmayacaklarına ve bu seçimler içinde oy verme gününün 06.06.2004 Pazar günü olduğuna ilişkin kararın aday belirlemesi ile ilgili bölümünün “siyasi partilerin yeniden aday tesbiti yapamayacaklarına, ancak ölüm, istifa gibi nedenlerle meydana gelecek boşalmaların 28.05.2004 tarihine kadar doldurulabileceğine” şeklinde düzeltilmesi gerekir.

124

Seçimin yapıldığı tarih itibariyle 25 yaşını doldurmadğı anlaşılan belediye meclisi üyesinin tam kanunsuzluk hali nedeniyle tutanağının iptali gerekir.

125

İlçe, il seçim kurullarına ve Yüksek Seçim Kuruluna yapılacak itirazların süresi 298 sayılı Kanunun 128., 129. ve 130. maddelerinde gösterilmiştir. İtirazların söz konusu maddelerde öngörülen sürelerde ilçe ve il seçim kurullarına yapılmış olması gerekirken merci atlamak ve yasal süreler geçtikten sonra ilçe seçim kurulu kararına karşı doğrudan Yüksek Seçim Kuruluna itiraz yapılmasına olanak bulunmamaktadır. Bu nedenle itirazın reddine karar verilmelidir.

126

2972 sayılı Kanunun 17. maddesinde; milletvekilliği, belediye başkanlığı, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliği ile muhtarlığın bir kişinin sorumluluğunda birleşemiyeceğine, bu görevlerden birisinde bulunanların, diğerine seçilmeleri durumunda seçim sonuçlarının kendilerine  tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde seçtikleri görevi bildirmiş olmaları gerektiğini hüküm altına almıştır. Köy muhtarlığına seçilen kişi aynı zamanda il genel meclisi üyeliğine de seçilmiş ve bu görevi tercih etmişse de, tercihini yasada belirli 15 günlük süre geçtikten sonra kullanmıştır. Yasal süre geçtikten sonra kullanılan tercih sonunda boşalan görev için (muhtarlık) seçimi yapılmalıdır.

127

 Adli Sicilden sabıka kaydının silinmesine karar verilmiş olması, seçilmeye engel mahkumiyet yasaklamalarını kaldırmaz. Sabıka kaydının silinmesi kararı, memnu hakların iadesi kararı niteliğinde değildir. Mahkumiyet sebebiyle kişi, 2972 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin yollamada bulunduğu 2839 sayılı Kanunun 11/e maddesinin öngördüğü koşulu taşımadığından tutanağının iptaline karar verilmelidir.

128

Belediye başkanı, belediye meclis üyesi olmadığından meclis üyesi kapsamında değerlendirmeye tabi olamayacağı gibi başkan ile belediye meclis üyelerinin akrabalık bağı ile bağlı olamayacaklarına dair yasal bir kural bulunmamaktadır. Bu duruma göre belediye başkanı ile belediye meclis üyelerinin akraba olmaları seçilmelerine engel oluşturmaz.

129

28.03.2004 günü yapılan seçimlerde 25 yaşından küçük olan adayın seçilmesi nedeniyle seçimin iptali sonucunda 06.06.2004 tarihinde yeniden yapılan seçimde, seçim gününde 25 yaşını dolduran adayın seçime katılmasında ve seçimi kazanması durumunda seçilme niteliğini taşıması nedeniyle kanuna aykırılık bulunmamaktadır.

130

Yüksek Seçim Kurulunun 16.12.2003 gün ve 1223 sayılı kararında; “seçimlerin başlangıç tarihi olan 01.01.2004 gününden başlayarak oy verme günü olan 28.03.2004 gününe kadar olan süre içinde yürürlüğe girecek ve yeni köy yada mahalle oluşturacak köy ya da mahalleleri bölerek yeni oluşumlar doğuracak köy ya da mahallelerin idari bağlılıklarını değiştirecek, ilçeler arası sınırları değiştirecek, yahut mevcut belediyeleri, büyükşehir belediyesi” sınırları içine alacak idari kararların 28.03.2004 Pazar günü yapılacak olan seçimler ve bu seçimlerin gerektireceği işlemler yönünden dikkate alınmayacağı açıkça belirtilmesi karşısında, sınır düzeltme işleminin 15.01.2004 tarihinde tamamlanmış olan yerleşim biriminin seçmenlerinin karardan önceki bağlı oldukları Alikahya Beldesi seçimlerinde oy kullanmalarında sakınca bulunmamaktadır.

131

2004 yılı Ocak ayı itibariyle iki yıl süreyle oluşturulan İlçe Seçim Kurulu, adli yönden bağlandığı ilgili ilçede varlığını koruması gerekir.

132

Belediye başkanı ile belediye meclisi asıl ve yedek üyelerinin tamamının topluca istifaları sonucunda anılan yerde istifa eden belediye başkanının yerine kendi içinden belediye başkanını seçecek belediye meclisi asıl ve yedek üyelerinin tamamının istifası sonucunda belediye meclisi de bulunmadığından, belediye başkanı ve belediye meclisi üyeliği seçimlerinin bir arada yenilenmesi gerekir.

133

Bir köyde seçim yapılabilmesi için seçilme yeterliliğine sahip en az dokuz (9) kişinin olması gerekir. Ayrıca  köyün tüzel kişiliğinin devam etmesi bu sayının aranması zorunluluğunu ortadan kaldıramaz.

134

Sandık kurulu tarafından düzenlenen tutanakta isimleri yazılı sekiz seçmene oy kullandırılmaması ile ilgili olarak sandık kurulu ve İlçe Seçim Kurulu Başkanlıklarına 298 sayılı Kanunun 127. maddesi gereğince süresinde itiraz ve şikayette bulunulmadığından, ayrıca mükerrer oy kullandığı anlaşılan kişi ile mükerrer oy kullandığı iddia edilen kişinin kullandıkları oyların da iki parti arasındaki oy farkının üç olması nedeniyle seçim sonucunu etkilemeyeceğinden, bu yöndeki itirazın reddi gerekir.

135

Seçim sonuçları kesinleşmeden eşit oy alan iki adayla ilgili ad çekmek suretiyle seçilenin belirlenmesine ilişkin olarak seçim kurulunca   verilen karar usul ve yasaya uygundur.

136

20.06.1999 tarihinde belediye kurulması kesinleşen köyde yanlışlıkla hem belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği seçimleri hem de kaldırılmasına rağmen köy muhtar ve ihtiyar meclisi seçimlerinin yapılması yasalara aykırı olduğundan ve sonucunda seçilenlere haklar tanımayacağından, yapılan seçimler hükümsüz ve yok hükmündedir. Bu nedenle köy tüzel kişiliği olmayan yerde yapılan seçimi kazandığı iddia edilen kişilerin muhtarlığından ve ihtiyar meclisi üyeliğinden söz edilemez.

137

Kesinleşmiş seçmen kütüklerindeki  yolsuzluklara ve 298 sayılı Kanunun 130. maddesinin 1. fıkrasının 6. bendindeki hükme dayanılarak mazbatanın veya seçimin iptali istenemez.

138

Belediye başkanlığına seçilen adayların seçim öncesi ve sonrası seçildiği yerde oturma zorunluluğu bulunmadığından ve seçilme yeterliliği arasında sayılamadığından itirazın reddine karar verilmelidir.

139

 Sandık seçmen listeleri siyasi partilere daha önce ücretsiz verilmişse, bu sefer ücret karşılığında verilebilir, daha önce ücretsiz olarak verilmemiş ise bu kere ücretsiz verilebilir.   Herhangi bir  İlçeye ait mahalleler ile köylerin listesi bu yerlerdeki sandık sayı ve numaraları, sandıkların konulduğu binalar ve binalardaki her bir sandık sayısı ve son seçimlerdeki sandık kurulunda görev alan başkan, memur ve üyelerin kimlikleri ile seçmen listesi, ilçe seçim kurulunda memur olan başkan, müdür ve zabıt katibinin kimliklerine ilişkin istemin yerine getirilmesi mümkün değildir. Bu yöndeki talebin reddi gerekir.

140

Oy verme işlemleri devam ederken seçmenler arasında kavga çıktığı, sandığın bulunduğu yere içi benzin dolu şişenin atılması sonucunda oy sandığının alev aldığı, sandık başında bulunan belgelerin kısmen yanması ve birbirine karışması sonucunda seçimin güvenlik içerisinde yapılamayacağının anlaşılması sonucunda seçimin seçim iş ve işlemleri sonucunda iptal edilmesi üzerine 2972 sayılı Kanunun 25. maddesi gereğince iptal kararı tarihinden itibaren 60 günü takip eden ilk Pazar günü seçimin yeniden yapılması gerekir.

141

Mükerrer kullanıldığı ileri sürülen oy sayısının adaylar arasındaki oy farkını kapatmaya yeterli olmadığından itirazın reddine karar verilmelidir.

142

Kamu kurumlarında görevli bulunan bir kişinin muhtar seçilmesi durumunda; muhtarlık seçiminde adaylığın öngörülmemiş bulunmasına, adaylık için önceden istifanın gerekmemesine, seçim sonrasında iki görevin birlikte yürütülüp yürütülmeyeceğine karar verme yetkisi il ve ilçe idare kurullarına ait bulunmaktadır.   

143

Büyükşehir Belediye Meclisine katılacak üyelerin, ilçe  ve  ilk kademe belediye meclisi üyeleri arasından seçiliş sırasına göre ve kontenjandan seçilene öncelik verilmek suretiyle belirlenmesi gerekir. 

144

Elektrik hırsızlığı suçundan dolayı verilen mahkumiyetin ertelenmesi durumunda, T.C.K.’nun 95/II. maddesinde belirtilen Beş (5) yıllık sürenin seçildiği tarih itibariyle henüz dolmadığı mahkeme ilamından anlaşılması üzerine, muhtar seçilen kişinin tutanağının iptaline karar verilmelidir.

145

Askerlik hizmetini yapmayan adayın seçilme yeterliliği bulunmadığından, bu durumda olan kişinin seçilmesi durumunda mazbatasının tam kanunsuzluk nedeniyle iptali gerekir.

146

Seçimin yapıldığı tarih itibariyle 6 ay öncesinden itibaren köyde oturmayan adayın seçilmesi durumunda, seçim tarihinde seçilme koşulu bulunmadığından tam kanunsuzluk nedeniyle tutanağı iptal edilmelidir.

147

Muhtar seçilen kişinin seçimden önceki son 6 ay içerisinde muhtar seçildiği köyde oturmadığı ve seçilme yeterliliğini taşımadığı anlaşıldığından, tam kanunsuzluk nedeniyle il seçim kurulunun kararının kaldırılmasına ve muhtarlık tutanağının iptal edilerek, seçimden hemen sonra yasal süre içerisinde itirazda bulunmuş olması nedeniyle aynı seçimde aday olup ikinci en çok oy alan kişiye muhtarlık tutanağının verilmesi gerekir.

148

Kapalı cezaevindeki tutuklular ve taksirli suçlardan mahkum olanlar, cezaevinin bulunduğu mahalle seçmenleri ile yapılacak muhtar ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinde oy kullanabilirler. Başka seçim bölgesi seçmeni ise oy kullanamazlar.

149

Yeni yerleşim yerinin belirlenmesi gibi işlemlerde yapılacak plebisit (halk oylaması), seçim hukukunu ilgilendirmeyen idari işlem olması nedeniyle ilçe seçim kurulu başkanlığının görev ve yetkisi bulunmamaktadır.

150

Köyde yapılan seçim sonucunda iki aday arasında iki oy farkının bulunduğu, ancak seçimde iki mükerrer oy kullanıldığının anlaşılması karşısında, mükerrer oyların hangi adaya verildiğinin belirlenememesi ve bu durumun seçim sonucunu etkilediğinden muhtarlık seçiminin iptal edilerek, yeniden muhtarlık için seçim yapılması gerekir.

151

Bir ilçede birden fazla ilçe seçim kurulu bulunduğu takdirde; siyasi partilerin organ ve delege seçimlerinde birinci, meslek kuruluşlarının organ seçimlerinde ise meslek kuruluşunun iş merkezinin bulunduğu yer ilçe seçim kurulu başkanı seçimlerde görevlidir. 

152

1136 sayılı Avukatlık Kanununun değişik 96. maddesi hükmüne göre iki dönem üst üste baro başkanlığı yapan aday, 3. dönem için yeniden aday olamaz. Bu nedenle seçilme yeterliliği bulunmadığından tutanağının iptali gerekir.

153

Hukuki statüsü ortadan kaldırılan mahallede görev yapan muhtar ve ihtiyar heyeti üyelerinin görevleri son bulacağından, seçim yapılıncaya kadar muhtar ve ihtiyar heyeti üyelerinin yönetim boşluğu ortaya çıkmaması için görevlerini sürdürmeleri ve yeni oluşturulan mahallelerle birlikte yeniden seçim yapılması gerekir.

154

Seçimin yapılması için yeterli seçmen bulunmasının ön koşul olduğu göz önünde tutulmak suretiyle, güvenlik ve terör nedenlerinin ortadan kalktığı idari makamca bildirilmiş olduğundan, söz konusu köylerde seçim işlemlerinin yapılması gerekir. Anılan yerleşim yerlerinde seçmen kütüğü yazımı yapılamamış olduğundan, ilçe seçim kurulu başkanlığınca uygun görülecek bir tarihte iki (2) kişilik ekip kurularak, tespit edilecek tarihte yeniden seçmen kütüğü yazımı yapılması ve düzenlenecek listelerin ise Güncelleştirme Genelgesindeki hükümler çerçevesinde güncelleştirilip kesinleştirilmesi, seçme ve seçilme yeterliliği olan Dokuz (9) kişinin bulunması halinde 2972 sayılı Kanunun 33. maddesinin 3 - 4. ve 34. maddeleri uygulanmak suretiyle seçim yapılması gerekmektedir.

155

Sendika seçimi ile ilgili işlerde ilçe seçim kurulu başkanlıkları görevli ve yetkili olduğundan ve bu konuda verilen kararlarda kesin mahiyette bulunduğundan, bu konularda  verilen kararların bir üst kurulca incelenmesi mümkün değildir. Kaldı ki, bu konuda Yüksek Seçim Kurulunca karar verilmesine yasaca ve hukukça olanak bulunmamaktadır.

156

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi mücavir alanı haline gelen ve bu belediyenin sınırları içinde kalan Orman Köylerindeki seçmenlerin belde ve büyükşehir belediyesi seçimlerinde oy kullanmalarına olanak bulunmamaktadır.

157

Seçim sonuçlarının yayınlanarak kamuoyunun bilgisine sunulması işlemi 2839 sayılı Kanunun 31-38 ve 2972 sayılı Kanunun 22-27 maddelerine göre Devlet İstatistik Enstitüsü (Türkiye İstatistik Kurumu) Başkanlığının görevinde bulunması nedeniyle, Antalya İline ait 28 Mart 2004 mahalli idareler seçim sonuçlarının istemde bulunan siyasi partiye verilmesine ilişkin talebinin reddi gerekir. 

158