T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 383
İtiraz No :
-
K A R A R -
Kurulumuz Başkanlığına Hurşit BİTER tarafından
gönderilen 14.05.2003 günlü dilekçede; Van İli Çatak İlçesi Toyga Köyünde
18.04.1999 tarihinde yapılan seçimde muhtar seçildiğini, ancak seçilmeye engel mahkumiyeti bulunduğu gerekçesiyle Yüksek Seçim Kurulunun
13.09.2000 gün ve 532 sayılı kararı ile muhtarlık tutanağının iptal edildiğini,
ancak söz konusu mahkumiyetine binaen Van 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 20.03.2003
gün ve E:2002/190, K:2003/78 sayılı kararı ile Memnu Hakların İadesine karar
verildiğinden bahisle, muhtarlık görevinin tarafına iadesi istenilmiş olmakla,
konu incelenerek;
GEREĞİ
GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2972 sayılı Kanunda yer alan seçilme yeterliliğine
ilişkin hükümlerin bir kısmı T.C. Anayasasının 76 ncı
maddesindeki amir hükme dayandığından, seçilenin Türk olmadığı, yaşının kanunda
öngörülenden küçük olduğu, okur-yazar olmadığı ve seçilme yeterliliğini
kaybettiren bir mahkumiyeti bulunduğu ile ilgili iddia
ve itirazların, süresine bakılmaksızın ve seçim sonuçlarının kesinleşmesinden
sonra dahi T.C. Anayasasının 79 uncu maddesinin verdiği görev ve tam
kanunsuzluk hali sebebiyle Yüksek Seçim Kurulunca her zaman incelenebileceği
Kurulumuz tarafından kabul edilmektedir.
İstek, 18.04.1999 tarihinde yapılan
seçimde Van İli Çatak İlçesi Toyga Köyü muhtarlığına seçilen, ancak ihbarda
bulunulması üzerine seçilmeye engel mahkumiyeti
olduğundan dolayı Kurulumuzun 13.09.2000 gün ve 532 sayılı kararı ile tutanağı
iptal edilen Hurşit BİTER’in seçilme yeterliliğini
kaybettiren mahkumiyetine ilişkin memnu hakların iadesi kararı bulunduğu ve bu
nedenle görevine iadesine ilişkindir.
İstek konusu olayda, Kurulumuzun 13.09.2000 gün ve
532 sayılı kararıyla; Van İli Çatak İlçesi Toyga Köyü muhtarlığına seçilen
Hurşit BİTER’in Van Sulh Ceza Mahkemesinin 18.06.1952
gün ve 189/112 sayılı kararı ile hırsızlık suçundan T.C.K.’nun
491/6, 5617 sayılı Kanunun 13. ve T.C.K.’nun 56.
maddeleri uyarınca neticeten 15 Ay Hapis cezası ile cezalandırıldığı ve daha
sonra Çatak Asliye Ceza Mahkemesinin 15.08.1994 gün ve E:1994/28, K:1994/16
sayılı kararı ile de 6136 sayılı Kanunun 13/1, 3506 sayılı Kanunun 1 ve 2,
T.C.K.’nun 59/2. maddesi uyarınca verilmiş bulunan
hapis ve para cezalarının T.C.K.’nun 72. maddesi
uyarınca içtima ettirilerek neticeten 1.966.666 TL. ağır para cezasına hükmedildiği ve sonuçta
647 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca da verilen ağır para cezalarının
ertelendiği ve T.C.K.’nun 94. maddesi uyarınca ihtarat yapıldığı, bu mahkumiyet kararlarına ilişkin Van
Sulh Ceza Mahkemesinin 02.08.2000 günlü E:2000/62, K:2000/56 ve Çatak Asliye
Ceza Mahkemesinin 01.05.2000 gün ve Değ.İş.No:2000/10,
K:2000/10 sayılı kararları ile adli sicilden sabıka kayıtlarının çıkartılmasına
karar verildiği anlaşılmış ve bu nedenle, 2972 sayılı Kanunun 31 ve 36.
maddelerinin göndermede bulunduğu 2839 sayılı Kanunun 11. maddesinin (f)
bendinin öngördüğü koşula sahip olmaması nedeniyle tutanağının iptaline karar
verilmişti. Bu kez, adı geçenin söz konusu mahkumiyetlerine
binaen Van 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 20.03.2003 gün ve E:2002/190, K:2003/78
sayılı kararı ile Memnu Hakların İadesine karar verildiğini ve bu kararı da
dilekçe ekinde Kurulumuza ibraz ettiği görülmüştür.
Kurulumuzun birçok kararında da vurguladığı gibi,
Memnu Hakların İadesine ilişkin karar, geriye yürümez ve kişinin karar
tarihinden önceki hukuki durumunda herhangi bir değişiklik husule getirmez.
Başka bir anlatımla Memnu Hakların İadesi kararının geriye yürüyemeyeceği, ancak
ilgilinin bundan sonraki seçimlere seçilme yeterliğine sahip bir kimse olarak
katılabileceği açıktır. İlgili hakkında verilen Memnu Hakların İadesi kararı
seçim tarihi olan 18.04.1999 gününden sonraya rastlamaktadır. Bu nedenle adı
geçen seçim tarihi olan 18.04.1999 tarihinde 2972 sayılı Kanunun 31 ve 36 ncı maddelerinin yollamada bulunduğu 2839 sayılı Kanunun
11/f maddesinin öngördüğü seçilme yeterliğine sahip değildir.
O halde, Hurşit BİTER’in
seçilme yeterliliğine sahip olmaması nedeniyle tutanağının iptaline ilişkin
olarak daha önceden Yüksek Seçim Kurulunca verilen 2000/532 sayılı karar halen
geçerli olduğundan, görevine iadesi isteminin reddine karar verilmesi
gerekmektedir.
S O N U Ç:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- İtirazın reddine,
2- Karar örneğinin itirazda bulunan Hurşit BİTER’e gönderilmesine,
27.05.2003
tarihinde oybirliği ile karar verildi.