2003 YILI KARAR ÖZETLERİ

Karar Sıra Sayısı

T.C. Anayasasının 76. maddesinde sayılan suçlardan ve 2839 sayılı Yasanın 11. maddesinde belirlenen sürede mahkumiyeti bulunanlar milletvekili seçilemeyeceklerinden aday listelerinden çıkarılması gerekmektedir.Siirt İlinde yapılacak olan XXII. Dönem Milletvekili Yenileme seçimine bağımsız aday olarak katılmak isteyen adayın Sermaye Piyasası Kanununa muhalefetten 2 yıl hapisle cezalandırıldığı ve bu cezanın 14.01.2003 günü kesinleştiği anlaşıldığından, Anayasanın 76. ve 2839 sayılı Yasanın 11. maddeleri gereğince 09.03.2003 tarihinde yapılacak olan milletvekili yenileme seçimi geçici aday listesinden çıkartılmasına karar verilmiştir.

1

Yenileme seçimine yeni bağımsız aday olunamaz. 09 Mart 2003 Pazar günü Siirt İl Seçim çevresinde yapılacak olan XXII. Dönem Milletvekili Yenileme seçiminde izlenecek usulün saptanmasına ilişkin 03.12.2002 günlü, 989 sayılı Yüksek Seçim Kurulu kararında 03.11.2002 tarihinde yapılan seçime iştirak etmiş bağımsız adayların bu seçime iştirak edebileceklerine, bunların seçim takviminde belirtilecek tarihe kadar yeniden adaylık başvurusu yapmaları gerektiğine ve yenilenecek olan seçime yeni bağımsız adayların katılmasının mümkün olmadığına  karar verilmiş olduğundan, yenilenecek seçimde bağımsız aday olma istemini reddeden il seçim kurulu kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.

2

Ziraat Odasının Olağan Kongresinin belirlenen tarihte yapılmaması; ilgili odanın feshine ilişkin yetkili kurulca usulüne uygun bir şekilde verilmiş bir kararın veya şayet yargı yoluna başvurulmuşsa, konuya ilişkin kesinleşmiş yargı ilamının mevcudiyeti halinde söz konusudur. Bu durumda, yalnızca müfettiş tahkikatındaki bilgi ve belgelerle yetinilemeyeceğinin göz önünde bulundurulması gerekir.

3

03/11/2002 tarihinde yapılan seçimlerde aday listeleri kesinleşmiş ve Siirt yenileme seçiminin bu listelerdeki adaylarla yapılacağı 2002/989 sayılı kararımızda belirtilmiş olmakla beraber, aynı kararda 2839 sayılı Kanunun 25. maddesi gereğince, adaylıktan istifa ve ölüm sonucu meydana gelecek eksilmelerin ilgili partiden aday istenmek suretiyle -yerine ikame yoluyla- doldurulacağı hususu da karar altına alınmıştır.2839 sayılı Yasanın 16. maddesinde “bir kimsenin aynı partiden, aynı seçim için, birden fazla seçim çevresinde aday olamayacağı” belirtildiğinden, ……’ın 03/11/2002 seçiminde adaylığı “geçici adaylık” mesabesinde kalmış, vaki itiraz üzerine adaylığı Kurulumuzca kabul edilmemiş ve ismi Resmi Gazete’de ilan edilen kesin aday listesinde yer almamıştır. Artık birden fazla seçim çevresi adaylığından bahsedilemez. Bu konuda daha önceki kararımızla 16. madde uygulanmış yasaya aykırılık önlenmiştir. Bu bakımdan adı geçenin birden fazla seçim çevresinde aday olup seçime girdiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

4

2972 sayılı Yasanın 31/son maddesi uyarınca, 442 sayılı Köy Kanununun 41. maddesi gereğince görevden uzaklaştırılan köy muhtarları aynı göreve seçilemezler. Bu bakımdan ilçe idare kurulu kararıyla 442 sayılı Yasanın 41. maddesi gereğince görevden uzaklaştırılan muhtar, seçilme yeterliliği bulunmadığı halde seçilmiş olduğundan tutanağının iptali ve köy muhtarlığı boşalmış olmakla köyde yeniden muhtar seçimi yapılması gerekmektedir.

5

2972 sayılı Yasanın 29. maddesine göre, Belediye meclisi üyeliği için seçim yapılacak tarihle, mahalli idareler genel seçimlerinin yapılacağı tarih arasında bir yıldan az bir süre varsa seçimin ertelenerek, mahalli idareler genel seçimi ile birlikte yapılması gerekmektedir.

6

Ziraat Odası organ seçimine karşı yapılan itiraz üzerine ilçe seçim kurulunca verilen karar kesindir.Yüksek Seçim Kurulunun görev ve yetkileri, T.C. Anayasasının 79 ve 298 sayılı Yasanın 14. maddelerinde açıkça belirlenmiştir. 298 sayılı Yasanın 1. maddesinde sözü edilenler dışında kalan fakat yargı gözetimi altında yapılması öngörülen seçimler için özel kanunlarında görev ve yetki veren açık bir hüküm bulunmadığından, ilçe seçim kurulu kararlarına karşı yapılan itirazın kesinlik nedeniyle incelenmeksizin reddi gerekir.

7

Siyasi partinin kongre delegelerinin saptanması siyasi parti tüzüğüne göre yapılan bir parti içi işlem olduğundan, Yüksek Seçim Kurulunun yetki ve görev alanı dışındadır.

8

Memnu hakların iadesine ilişkin karar seçim tarihinden önce alınmışsa bir hüküm ifade eder. Bu kararlar geriye yürütülemeyeceğinden, seçim tarihinden sonra alınan karar bir hak bahşetmez.

9

Gelirler Kontrolörünün, bir seçmenin ikametgah adresinin çok acele bildirilmesi, 15 gün içinde cevap verilmemesi ya da eksik veya yanıltıcı bilgi verilmesi halinde yasal işlem yapılacağı yönündeki yazısının, 298 sayılı Yasanın 40 ve 47. maddeleri hükümlerine ve yazışma kurallarına aykırılığı nedeniyle iade olunmasına karar verilmelidir.

10

298 sayılı Yasanın 47. maddesi hükmü gereği diğer Devlet kuruluşlarının Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğündeki bilgilerden yararlanabilmesi için özel olarak bir düzenlemenin ve Yüksek Seçim Kurulunun izninin bulunmasının ve seçmenlerin seçmen kütüğü bilgilerinin gizli olduğu ve başka kurum ve kişilere verilemeyeceğine ilişkin güven duygularının sarsılmamasının gerekliliği karşısında, seçmen listelerinin jandarma komutanlıklarına verilmesi uygun görülmemiştir.

11

Öğretmenlerden oluşturulan komisyonca okur – yazar olmadığı saptanan muhtarın, seçildiği tarih itibariyle 2972 sayılı Yasanın 31. maddesinin öngördüğü koşulu taşımadığı anlaşıldığından, mazbatasının iptaline karar verilmelidir.

12

Saat 17:00’de oy verme işleminin sonuçlandırılıp sandığın açılması esas alınmış ve tüm delegelerin oylarını kullandıkları tespit edilmiş ise saat 17:00’den önce bütün sandıkların birlikte açılmasında sakınca bulunmamaktadır.

13

Siyasi partilerin organ seçimlerinde İlçe Seçim Kurulu Başkanı olan hakimin verdiği karar kesin olup, üst kurulda incelenmesine yasal olanak bulunmadığından, itirazın kesinlik nedeniyle reddine karar verilmelidir.

14

Milletvekili genel seçimine katılabilme koşulunu taşımadığı halde evrakta sahtecilik yapmak suretiyle seçime girdiği ve belli bir oy aldığı ve bunun diğer siyasi partilerin oy oranlarını değiştirerek genel barajı geçmesine engel olduğu, bu durumun mahkeme kararı ile de ispatlanmış olması nedeniyle, bu siyasi partiye verilen oyların geçersiz sayılarak, diğer partilere dağıtılması ve barajı geçen siyasi partilerin durumunun yeniden değerlendirilmesi istenilmiş ise de; seçim sürecinde yeralan; seçim öncesi, seçim günü ve seçim sonrası işlemler nihayet bulmuştur. Bundan sonra yapılacak her türlü itiraz ve şikayet süreleri geçmiş olup, itiraz, şikayet ve olağanüstü itirazların süre ve kesinlik yönünden reddine karar verilmelidir.

15

Hakimin davaya bakamaması ve reddi müesseselerinin Yüksek Seçim Kurulu Başkanı, Başkanvekili ve Üyeleri için uygulanmasına olanak bulunmadığından, Kurul Başkanının Kuruldan çekilmesi isteminin reddine karar verilmelidir.

16

Eczacılar Birliği ve Odalarının Organ Seçimlerinde ilçe seçim kurulu başkanının verdiği kararlara karşı üst kurulun inceleme yetki ve görevi bulunmadığından, itirazın kesinlik nedeniyle reddine karar verilmelidir.

17

Ankara ambleminin referandum (anket) ile belirlenmesine ilişkin olarak, mahkeme tarafından verilen onama kararındaki gerekçelerlerden de anlaşılacağı üzere, belediyeler tarafından referandum (anket) yapılabileceğine ilişkin bir yasal düzenleme mevcut değildir. Öte yandan, yargı gözetimi altında yapılacağı belirtilen referandum dışındaki belediye veya başka herhangi bir kamu kurum ve kuruluşunca yapılacak anket niteliğindeki çalışanları durdurma görev ve yetkisi  Yüksek Seçim Kuruluna ait değildir.

18

Suluova İlçesi Kolay Köyü sınırları içinde bulunan Saraydüzü Mahallesi adı ile anılan yerleşim biriminin Suluova Belediyesine bağlanma isteği konusunda plebisit yapılması istenilmiş ise de; 1580 sayılı Yasanın 7. maddesine göre istenilen plebisit işleminin seçim kurullarınca yerine getirilmesi gerekir. Ancak, plebisit iş ve işlemlerinin 28 Mart 2004 günü yapılacak olan Mahalli İdareler Genel Seçimi gününe rastlamamasına özen gösterilmesine karar verilmelidir.

19

Seçmenlerin devamlı oturdukları adreste oy kullanmalarının esas olduğu, seçmen kütüğünde kayıtlı olan, ancak seçmen kütüğünün bulunduğu mahalle ya da köyde oturmayan seçmenlerin seçmen listesindeki kayıtlarının silinmesi için seçmenin kayıtlı olduğu yer muhtarının beyanının tek başına yeterli olmadığı, seçmenin adres değişikliği için başvuruda bulunmasının temini ya da ikamet ettiği mahalle veya köy muhtarından alınacak ikametgah belgesi ile bu yer seçmen listesine yazılması ve bu suretle devamlı oturduğu adreste oy kullanması sağlanmalıdır.

20

Güncelleştirilmek üzere askıya çıkarılan seçmen listelerinde isimleri olmayanların başvurularının muhtarlar tarafından alınmadığı, ikametgah belgesi verilmediği ve bu nedenle seçmen formlarının alınıp alınmayacağı hususunda tereddüt hasıl olmuş ise de; güncelleştirmek için askıya çıkarılan seçmen listelerinde isimleri yazılı olmayan fakat o yerde oturdukları belirlenen seçmenlerin bizzat başvurmaları halinde listelere yazılmaları gerekir.Bu itibarla, muhtarlıkça başvurularının alınmadığını öne sürerek bizzat başvuran seçmenlerin zabıta marifetiyle yapılacak araştırmada o yerde ikamet ettiklerinin saptanması halinde formlarının onaylanarak seçmen listelerine dahil edilmeleri icabeder.

21

Polis okulu ve diğer Yüksekokullarda okuyan öğrencilerin kayıtlı olduğu okuldan o okulun öğrencisi olduklarına dair alacakları belge ile oturmakta oldukları muhtarlık seçmen listesine kayıtlarını yaptırmak üzere başvurmaları, şayet yurtta kalıyorlarsa o yurtta kaldıklarına dair belge ile yurdun bulunduğu muhtarlık seçmen listesine kayıt yaptırmak üzere başvurmaları, öğrenciler daha önce hangi yer seçmen listesinde kayıtlı iseler ilçeler arası yazışmalar ile o yer ilçe seçim kurulu başkanlıkları ile temas kurarak seçmen listelerinden kayıtlarının silinmesi gerekir.

22

Resen seçim sonuçlarına gölge düşürecek özellikte ve nitelikte toplu veya hileli nakiller olduğu sonucuna ulaşılırsa, mükerrer kayıt değerlendirilmesine tutulduktan sonra sonucuna göre somut belge ve zabıta vasıtası ile araştırma yapılması gerekir.

23