T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 46
İtiraz
No :
- K A R A R -
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığınca Kurula gönderilen
19.01.2002 günlü yazıda; 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkında Kanun’un 4609 sayılı Kanunla değişik 47 nci
maddesine göre, siyasi partilerce istenen seçmen kütüklerinin verilmesinde
uygulamanın ana kurallarının belirlenmesine ilişkin Kurulumuzun 20.01.2001
günlü, 20 sayılı kararının 2002 yılı için yeniden gözden geçirilmesi ve ayrıca
seçmen kütüğü verilebilecek ve seçimlere katılma yeterliliğini taşıyan siyasi
partilerin de belirlenmesi istenildiğinden;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Bilindiği üzere,
20.01.2001 günlü, 20 sayılı kararımızla, 298 sayılı Kanunun 4609 sayılı Kanunla
değişik 47 nci maddesine istinaden seçmen kütüğü
örneklerinin siyasi partilere verilmesine ilişkin usul ve esaslar
belirlenmişti. Ancak söz konusu kararımızda belirtildiği üzere, seçmen
kütüklerinin verileceği siyasi partilerin her yıl Ocak ayında Yüksek Seçim
Kurulunca saptanması ve verilecek seçmen kütüğü örneklerinin gideri karşılığı
ödenecek bedelin 2001 yılı için her seçmen başına (20.000) TL. olarak tespit edilmiş olması sebebiyle, 2002 yılı Ocak
ayında siyasi partilerin seçime katılabilme yeterliliğinin Kurulumuzca yeniden
saptanması ve verilecek seçmen kütüğü örneklerinin gideri karşılığı olarak 2001
yılı için belirlenen ve seçmen başına (20.000) TL. olarak
tespit edilen bedelin 2002 yılı için yeniden belirlenmesi gerekmektedir.
Öte yandan, 298
sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 14 üncü maddesinin 11 inci bendinde,
siyasi partilerin seçimlere katılabilmeleri için illerin en az yarısında, oy
verme gününden en az altı ay evvel teşkilat kurmuş ve büyük kongrelerini yapmış
olmalarının veya 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 36 ncı
maddesinde belirtildiği üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gruplarının
bulunması zorunlu olduğu vurgulandıktan sonra, bir ilde teşkilatlanmanın;
merkez ilçesi dahil o ilin ilçelerinin en az üçte birinde teşkilat kurmayı
gerektirdiği belirtilmiş, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 20 nci maddesinin 1 inci fıkrasında, bir ilçede
teşkilatlanmanın ilçe sınırları içerisindeki beldelerin en az yarısında
teşkilat kurmayı gerektirdiği, belde sayısı üç veya daha az ise beldenin sadece
birinde teşkilat kurulmuş olmasının yeterli olduğu ifade edilmiştir.
Bu esaslar çerçevesinde seçime
katılabilecek siyasi partileri tespit ve ilan etme görev ve yetkisi, 298 ve
2820 sayılı Kanunlara göre Kurulumuza ait bulunduğundan 298 sayılı Kanunun 4609
sayılı Kanunla değişik 47 nci maddesine göre seçmen
kütüklerinin verilebileceği siyasi partilerin araştırılıp saptanması gerekmiş
ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 22.01.2002 günlü, SP. Sicil 2002/15
sayılı yazısı ekinde gönderilen siyasi partilerin teşkilat kurdukları il – ilçe
ve beldeleri gösterir teşkilat kütüğüne ilişkin bilgisayar disketlerinin
incelenmesi sonucunda;
1- 298
sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendindeki koşullara uygun olarak
büyük kongrelerini yapmış ve 01.01.2002 tarihinden altı (6) ay öncesi olan
01.07.2001 tarihi itibariyle illerin en az yarısında teşkilatını kurmuş siyasi
partilerin; Anavatan Partisi, Aydınlık Türkiye Partisi, Büyük Birlik Partisi,
Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrasi ve Barış Partisi, Demokrat Parti, Demokrat
Türkiye Partisi, Demokratik Halk Partisi, Demokratik Sol Parti, Doğru Yol
Partisi, Emeğin Partisi, Halkın Demokrasi Partisi, İşçi Partisi, Liberal
Demokrat Parti, Milliyetçi Hareket Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi,
Türkiye Komünist Partisi olduğu, diğer partilerin ise genel kongre veya
teşkilatlanma koşulunu yerine getirmedikleri dolayısiyle
298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 11 inci bendinde öngörülen
nitelikleri kazanamadıkları tespit
edilmiştir.
2- Bundan
ayrı olarak, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde grupları bulunan siyasi
partilerin de belirlenmesi gerekmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığının 23.01.2002 günlü, 13150 sayılı yazılarında, sözü geçen koşulu
taşıyan siyasi partilerin; Demokratik Sol Parti, Milliyetçi Hareket Partisi,
Doğru Yol Partisi, Anavatan Partisi, Adalet ve Kalkınma Partisi ve Saadet
Partisi olduğu bildirilmiştir.
3- 298
sayılı Kanunun 4609 sayılı Kanunla değişik 47 nci
maddesine istinaden seçmen kütüğü örneklerinin siyasi partilere verilmesinde
uygulanacak ilkelerin belirlenmesine ilişkin Yüksek Seçim Kurulunun 20.01.2001
gün ve 20 sayılı kararının 2002 yılı için uygulanması asıl olmakla birlikte,
anılan kararımızın 5. bendinin “Verilecek seçmen kütüğü örneklerinin gideri
karşılığı ödenecek bedelin, 2002 yılı için her seçmen başına (36.000) TL. olarak tespitine ve bu bedelin Maliye Veznesine
yatırılmasına ve verilecek seçmen kütüğü örneklerine ait fotokopi masrafının
seçim ödeneğinden karşılanmasına” şeklinde değiştirilmesine, ayrıca siyasi
partilerce istenen seçmen kütüklerine ilişkin istemin karşılandığında gider
makbuzu fotokopisi ile birlikte Kurulumuz Başkanlığına bilgi verilmesinin uygun
olacağına karar verilmesinin gerektiği anlaşılmıştır.
S O N U Ç:
Yukarıda açıklanan durum karşısında;
1- 298
sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanunun 4609
sayılı Kanunla değişik 47 nci maddesi ve 2820 sayılı
Siyasi Partiler Kanunu’nun 36 ncı maddesine göre
seçmen kütüklerinin verileceği siyasi partilerin; Adalet ve Kalkınma Partisi,
Anavatan Partisi, Aydınlık Türkiye Partisi, Büyük Birlik Partisi, Cumhuriyet
Halk Partisi, Demokrasi ve Barış Partisi, Demokrat Parti, Demokrat Türkiye
Partisi, Demokratik Halk Partisi, Demokratik Sol Parti, Doğru Yol Partisi,
Emeğin Partisi, Halkın Demokrasi Partisi, İşçi Partisi, Liberal Demokrat Parti,
Milliyetçi Hareket Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Saadet Partisi ve
Türkiye Komünist Partisi olduğunun tespit ve ilanına,
2- Seçmen
kütüğü örneklerinin siyasi partilere verilmesinde uygulanacak ilkelerin
belirlenmesine ilişkin Kurulumuzun 20.01.2001 gün ve 20 sayılı kararının 2002
yılı için uygulanması asıl olmakla birlikte;
a) Söz konusu kararımızın 5. bendinin
“Verilecek seçmen kütüğü örneklerinin gideri karşılığı ödenecek bedelin, 2002
yılı için her seçmen başına (36.000) TL. olarak
tespitine ve bu bedelin Maliye Veznesine yatırılmasına ve verilecek seçmen
kütüğü örneklerine ait fotokopi masrafının seçim ödeneğinden karşılanmasına”
şeklinde değiştirilmesine,
b) Siyasi partilerin seçmen kütüklerine
ilişkin istemlerinin karşılandığında gider makbuzu fotokopilerinin de eklenmek
suretiyle Kurulumuz Başkanlığına bildirilmesi gerektiğine,
3- Karar
örneğinin Resmi Gazetede yayımlanmasına,
4- Karar örneğinin tüm il ve ilçe seçim
kurulu başkanlıklarına gönderilmesine,
26.01.2002 tarihinde
oybirliği ile karar verildi.