T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 270
İtiraz No :
- K A R A R -
Taşkent İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı tarafından
Kurulumuz Başkanlığına gönderilen 16.04.2002 günlü, 2002/14 Muh.
sayılı yazıda; İlçeleri Kecimen
Köyünde son yapılan muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliği seçimlerinde muhtar
seçilen İbrahim YAVUZ ve ihtiyar meclisi üyeliğine seçilen Iraziye
ŞİPLEME’nin okur-yazar olmadıkları, aynı zamanda
ihtiyar meclisi üyesi Meryem YAVUZ’un muhtar İbrahim YAVUZ’un eşi olduğu Ramazan ALPASLAR imzalı şikayet
dilekçesi ile Taşkent Kaymakamlığına bildirildiği, İdari makamca da bu durum
Taşkent İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına intikal ettirildiği belirtilerek, adıgeçenler hakkında gerekli araştırma yapılması istenilmiş
ve Kurulumuzun 20.04.2002 gün ve 230 sayılı ara kararı ile istenen bilgi ve
belgeler gelmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP
DÜŞÜNÜLDÜ:
2972 sayılı Kanunda yer alan seçilme yeterliğine
ilişkin hükümlerin bir kısmı T.C. Anayasasının 76. maddesindeki amir hükme
dayandığından, seçilenin Türk olmadığı, yaşının kanunda gösterilenden küçük
olduğu, okur-yazar olmadığı ve seçilme yeterliğini kaybettiren bir mahkumiyeti bulunduğu ile ilgili iddia ve itirazların
süresine bakılmaksızın ve seçim sonuçlarının kesinleşmesinden sonra dahi T.C.
Anayasasının 79. maddesinin verdiği görev ve tam kanunsuzluk hali sebebiyle
Yüksek Seçim Kurulunca her zaman ele alınıp incelenebileceği kabul
edilmektedir.
İstek, Konya İli Taşkent İlçesi Kecimen
Köyü muhtarı İbrahim YAVUZ ve ihtiyar
meclisi üyesi Iraziye ŞİPLEME‘nin
okur-yazar olmadıkları ve ihtiyar meclisi üyesi Meryem YAVUZ’un
muhtar İbrahim YAVUZ’un eşi olduğuna ilişkindir. Bu
yönüyle istemin yasal dayanağı belirgin olarak 2972 sayılı Kanunun 31 inci
maddesidir. Anılan madde hükmüne göre de muhtar ve ihtiyar meclisi üyesi
seçilebilmek için sayılan diğer koşulların yanında okuma-yazma bilmenin zorunlu
olduğu vurgulanmıştır.
Taşkent İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca gönderilen
06.05.2002 günlü, 2002/17 Muh. sayılı
yazı ekindeki belgenin incelenmesi sonucu, adı geçen köy muhtarı İbrahim YAVUZ’un okur-yazar olduğu, ihtiyar meclisi üyesi Iraziye ŞİPLEME’nin ise
okur-yazar olmadığının ara kararımız gereği oluşturulan üç kişilik sınav
komisyonunca tutulan tutanakla tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca,
ihtiyar meclisi üyelerinden Meryem YAVUZ’un, Köy
muhtarı İbrahim YAVUZ’un eşi olduğu dolayısıyla yakın
akraba oldukları tespit edilmiştir.
Hal
böyle olunca; seçilmeye engel okur-yazarlık açısından, Kecimen
Köyü muhtarı İbrahim YAVUZ’un 2972 sayılı Kanunun 31.
maddesinin öngördüğü koşula sahip olması nedeniyle tutanağının iptaline ilişkin
istemin reddine,
Aynı Köy ihtiyar meclisi üyesi Iraziye
ŞİPLEME’nin ise aynı Kanunun 31 inci maddesinin
öngördüğü okur - yazar olma koşuluna sahip olmadığından tutanağının iptaline,
karar verilmelidir.
Diğer
taraftan gerek seçim yasalarında gerekse köy seçimlerine ilişkin olan Köy
Kanununun Ek-7 nci maddesinde seçim kurullarına
verilen görevler, seçimden önce mevcut seçilme engellerine ilişkindir. Seçimden
sonra gerçekleşen seçilme engelleri, Köy Kanununun 33 üncü maddesinde yazılı
olduğu gibi seçim kurullarınca değil, idari mercilerce denetlenir.
Ayrıca,
442 sayılı Köy Kanununun değişik 30. maddesinde; bir mecliste birleşemeyecek
kişiler sayılmıştır. Bu husus köy muhtarlığına, ihtiyar meclisi üyeliğine
seçilebilme şartları arasında gösterilmemiştir. Bu nedenle seçim sonucu oluşan
iki yakın akrabanın aynı mecliste bulunması, konusunun incelenmesi de ilgili
idari mercilere ait olup, bu konuda Yüksek Seçim Kurulunun görevi dışındadır.
S O N U Ç:
Açıklanan nedenlerle;
1- Konya İli Taşkent İlçesi Kecimen Köyü muhtarı
İbrahim YAVUZ’un seçilmeye engel durumu
bulunmadığından itirazın reddine,
2- İhtiyar meclisi üyesi Iraziye ŞİPLEME’nin
okur-yazar olmadığı tespit edildiğinden tutanağının iptaline,
3- İki yakın
akrabanın aynı mecliste görev alıp almayacağının karara bağlanması hususunda Yüksek Seçim Kurulunun görevli ve
yetkili olmadığına,
4- Karar örneğinin Taşkent İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına, İbrahim YAVUZ,
Meryem YAVUZ ve tutanağı iptal edilen Iraziye
ŞİPLEME ile Taşkent Kaymakamlığına
gönderilmesine,
11.05.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.