T.C.
YÜKSEK
SEÇİM KURULU
Karar No : 111
İtiraz
No :
- K A R A R -
Antalya 2.
Merkez İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca Kurulumuz Başkanlığına gönderilen
28.01.2002 günlü, 2002/9 sayılı yazıda; İl ve İlçe Seçim Kurullarının iki yıl
süreyle yeniden kurulmasına ilişkin Yüksek Seçim Kurulunun 12.01.2002 günlü, 21
sayılı kararının II. maddesinin B/c. belirtilen örnekte açıklama eksikliğinin
bulunduğu, siyasi partiler ile meslek kuruluşlarının organ seçimlerinde görevli
ilçe seçim kurulu başkanlarının belirlenmesinde aykırılık teşkil ettiği, siyasi
partiler seçimlerinde 1. İlçe Seçim Kurulunun görevli olması uygunsa da bunun
dışındaki seçimlerin merkez ilçe teşkilatı bulunan illerde mevcut ilçe seçim
kurullarının eşit görev alanına dahil edilmesinin uygulamada birliktelik ve
eşitliği sağlayacağından bahisle, bu konuda başkanlıklarına bilgi verilmesi
istenilmiş olmakla konu incelendi;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2820
sayılı Siyasi Partiler Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrasına göre
siyasi partilerin il ve ilçe organları seçimleri ile il kongresi ve büyük
kongre delegelerinin ve organ seçimlerinin seçimleri yargı gözetimi altında
yapılır.
Aynı
maddenin ikinci fıkrasında ise
ilçede birden fazla
ilçe seçim kurulunun bulunması halinde görevin birinci ilçe seçim
kurulunca yerine getirileceği öngörülmüştür. Yasanın bu hükmü emredici bir hüküm olup mutlak şekilde
uyma zorunluluğu vardır. Antalya'da büyükşehir belediyesi ile alt kademe
belediyeleri kurulmuş olup büyükşehir belediyesi hudutları dahilinde birden
ziyade ilçe kurulmuş değildir. Sadece merkez ilçe mevcut olup merkez
ilçede dört adet merkez ilçe seçim kurulu bulunmaktadır. Kanunun sözü
edilen maddesinde bir ilçede birden ziyade ilçe seçim kurulunun varlığı halinde
görevin birinci ilçe seçim kuruluna ait olduğu vurgulandığına göre siyasi parti
organ ve delege seçimlerinin birinci ilçe seçim kurulu başkanının gözetim ve
denetimi altında yapılması gerekeceği açık seçik ortadadır.
Meslek
kuruluşlarının organ seçimlerinin hangi ilçe seçim kurulu başkanının
denetimi altında yapılması
gerektiği meselesine gelince;
5590 sayılı "Ticaret ve Sanayi Odaları", "Ticaret Odaları", "Sanayi Odaları",
"Deniz Ticaret Odaları", "Ticaret Borsaları" ve
"Türkiye Ticaret, Sanayi Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları
Birliği" Kanununun Ek Madde (7/A-a) fıkrasının ikinci bendine göre; "bir ilçede birden
fazla ilçe seçim kurulu bulunduğu takdirde, seçimlerde görevli hakim Yüksek Seçim
Kurulunca belirlenir." Keza "6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu"nun Ek 2.
Maddesinin ikinci fıkrasında aynen; "Bir yerde birden fazla ilçe seçim kurulu bulunması halinde görevli
hakim Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir." hükmünün yer
aldığı görülmektedir. Diğer meslek kuruluşları ile ilgili yasalarda da aynı
doğrultuda hükümler mevcuttur. Yasal
kurallar böyle olmakla beraber genel nitelikte bir ilke koymak gerekirse,
uygulamada birliği sağlamak, iletişim ve irtibat kolaylığı bakımından meslek
kuruluşlarının organ seçimlerinin bu kuruluşların iş merkezlerinin bulunduğu
yer ilçe seçim kurulu başkanının gözetim
ve denetimi altında yapılması hizmet gereklerine uygun olacaktır.
Bu
konuda Kurulumuzun 21.02.1998 günlü, 35-13 ve 23.05.1998 günlü, 116-47 sayılı
kararları da mevcuttur.
Kuşkusuz
her somut olayın özelliği itibarıyla Yüksek Seçim Kurulunun görevli ilçe
seçim kurulu başkanını belirleme yetkisi
saklıdır.
S O N U Ç:
Yukarıda
açıklanan nedenlerle;
1-
Bir ilçede birden ziyade ilçe seçim kurulu bulunduğu takdirde siyasi
partilerin organ ve delege seçimlerinin birinci ilçe seçim kurulu başkanının
gözetim ve denetimi altında yapılmasına,
2-
Keza bir ilçede birden ziyade ilçe seçim kurulu mevcutsa meslek
kuruluşlarının organ seçimlerinde görevin meslek kuruluşunun iş merkezinin
bulunduğu yer ilçe seçim kurulu
başkanına ait olması gerektiğine,
3- Kararın bir örneğinin Antalya 2.
Merkez İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına gönderilmesine,
09.02.2002
tarihinde oybirliği ile karar verildi.