2002 YILI KARAR ÖZETLERİ

Yargı gözetimi altında yapılan organ seçimleri ile ilgili olarak itiraz üzerine ilçe seçim kurulu başkanı hakim tarafından verilen kararlar kesindir. İl veya Yüksek Seçim Kurulunca incelenemez.

1

Siyasi partilerin kapatılması konusunda ilçe, il ve Yüksek Seçim Kuruluna herhangi bir görev verilmediğine göre, seçim kurullarının kendisini ilgilendirmeyen konu üzerinde inceleme yapıp karar vermiş olması, bu görev Anayasa Mahkemesine ait bulunduğundan yetki gaspı niteliğindedir. Bu sebeple, siyasi partilerin olağanüstü kongrelerinde alınan karar doğrultusunda defter tasdiki isteği, kanuna aykırılık gerekçesi ile reddedilemez. Bu nedenle 2820 sayılı Kanunun 60. maddesine göre parti defterlerinin ilçe seçim kurulu başkanınca tasdiki gerekir.

2

İlçe seçim kurulu başkanı hakimce; görev ve yetkisi dışında, inceleme yapılıp karar verilmesi halinde, Kurulumuz bu tür kararları inceleyip karara bağlamaktadır. İlçe seçim kurulu başkanının yargı gözetimi altında yapılan seçimlerle ilgili olarak itiraz üzerine verdiği kararın ise, hakimin görev ve yetkisi doğrultusunda olduğu anlaşıldığından itirazın kesinlik nedeniyle reddi gerekir.

3

298 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin 4 üncü bendindeki koşullara uygun olarak kendi tüzüklerine göre ilk genel kongresini yapmış ve Ocak ayının 2. haftasından 6 ay önce illerin en az yarısında teşkilatını kurmuş siyasi partiler Ocak/2002 ayının son haftasında iki yıl süre için yeniden kurulacak olan il ve ilçe seçim kurullarında temsilci bulundurabilirler.

4

Muhtar ve ihtiyar heyeti üyelerinin yapılan Genel Seçimde seçilmiş olmaları sebebiyle, kazanılmış haklarının bulunduğu ve herhangi bir hukuksal nedenle görevlerinin sona erdirilmediği tartışmasız bulunduğundan, muhtar ve ihtiyar heyeti üyelerinin oturmakta oldukları mahallede görevlerini sürdürmeleri ve diğer mahallelerde ise yeniden seçim yapılması gerekir.

5

Özel kanunlarda belirtilen seçimler için itiraz mercii ilgili kanunda belirtildiği gibi, ilçe seçim kurulu başkanı hakim olarak gösterilmiştir. Kesin olan ilçe seçim kurulu başkanının kararına itiraz edilmeyip, genel kurulu  yöneten divanın oluşumuna ve yönetimine itiraz edilmiş olduğuna göre, konunun incelenmesi Asliye Hukuk Mahkemesinin görev alanına girmektedir.

6

Sendika ve oda gibi kuruluşların organ seçimlerinin giderleri kendi bütçelerinden, siyasi parti kongreleri için saptanan ilkeler doğrultusunda karşılanır. Ayrıca, seçimlerde inceleme görevi yapan kişilere de işin niteliği ve çalışma şartına göre takdir edilecek ücretin ödenmesi gerekir.

7

298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 47.  maddesine göre, siyasi partilerce istenen seçmen listelerinin verilmesinde uygulanacak ana kuralların belirlenmesi ve bu kütüklerin verilebileceği siyasi partilerin tespiti.

8

Köy ve mahalle muhtarlığı seçimlerinde itiraz üzerine verilen il seçim kurulu kararları kesindir. Ancak, seçilenin Türk olmadığına, yaş küçüklüğüne, okur yazarlığa ve seçilme yeterliliğini kaybettiren mahkumiyeti ve benzeri tam kanunsuzluk hallerine ilişkin ihbar, itiraz ve iddialar Yüksek Seçim Kurulunca her zaman incelenebilir.

9

Teşkilat yeri saptanamayan ve iletişim kurulamayan siyasi partinin ilçe teşkilatı bulunmadığı kabul edilerek, bu durumda olan siyasi partiden ilçe seçim kuruluna üye alınması gerekmez.

10

Seçim işlerinin özelliği sebebiyle avukat olmayan kişilerce başkalarının adına itirazda bulunulamayacağı için seçim hukuku yönünden yapılacak bir işlem yoktur. Ayrıca, Asliye Ceza Mahkemesince seçmen kütükleri üzerinde yapılan usulsüzlükler sebebiyle seçimden sonra verilen mahkumiyet kararları geriye dönük hak kazandırmaz.

11

Anayasanın 76. ve 298 sayılı Kanunun 130. maddelerinde sayılan tam kanunsuzluk hallerinden olan; adayın yaşının küçük olduğuna veya okur yazar olmadığına veya seçilme yeterliğini kaybettiren bir mahkumiyeti bulunduğuna ilişkin itirazlar, Anayasanın 79. maddesinin verdiği görev sebebiyle Kurulumuzca her zaman incelenir ve seçilme yeterliği bulunmayan muhtarın seçim tutanağı iptal edilir.

12

Yargı denetiminde yapılan seçimlerde seçmenlerin kimlik belirlenmesinde “… nüfus cüzdanı, pasaport, askerlik belgesi, trafik şoför sürücü belgesi…” gibi kimliği tereddütsüz ortaya koyan resimli soğuk damgalı resmi belgeler kimlik olarak kabul edilir. Yasada ve ilgili Genelgede yazılı olmayan belgelerle oy kullanılamaz.

13

Olağanüstü kongrenin yetkili ve görevli üst birim tarafından iptal edilmesi halinde ilçe seçim kurulunca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.

14

11.04.1969 günlü, 108 sayılı Genelgede de belirtildiği üzere, sadece birleşmek isteyen köy veya belediye kısmında plebisite gitmekle yetinilir.

15

İptal edilen mahalleler ve muhtarların yerine yeni ihdas olunan mahallelerde, ilk yapılacak mahalli idareler seçimlerine kadar muhtarların görevine devamına ilişkin mahallin en büyük mülki amirince tasdik olunan belediye meclisi kararı karşısında seçim yapılmamalıdır.

16

Kooperatifleşme sonucu oluşan mahallede seçmen kütüğünün bu yere münhasır olarak yazımının yapılması ve Güncelleştirme Genelgesine göre güncelleştirip kesinleştirilmesi gerekir.

17

Terör nedeni ile boşalan ve daha sonra köye dönüş olduğu idari makamlarca bildirilen köyde, yeterli seçmen bulunmaması koşulu ile yeniden seçmen kütüğü yazımı yapılarak 2972 sayılı Kanunun 33 ve 34. maddeleri uyarınca seçim yapılması gerekir.

18

Meslek odalarının tüzüğünde oda seçimlerine ilişkin itiraz mercii gösterilmiş, verilecek kararlar kısa ve kesin süreye bağlanmış olduğuna göre, görevli ilçe seçim kurulu dışında bir mercie itirazda bulunulması mümkün olmadığı gibi, Yüksek Seçim Kuruluna vaki müracaatın reddi gerekir.

19

Bir ilçede birden fazla ilçe seçim kurulu bulunduğu takdirde siyasi parti, organ ve delege seçimleri birinci ilçe seçim kurulu başkanının; meslek kuruluşlarının organ seçimleri ise, meslek kuruluşunun iş merkezinin bulunduğu yer ilçe seçim kurulu başkanının, gözetim ve denetimi altında yapılır.

20

Yüksek Seçim Kurulunun re’sen veya itiraz üzerine verdiği kararlar kesindir; yasalar bu kararların şikayet, itiraz, karar düzeltme, tavzih ve yeniden incelenme yoluyla ele alınmasına imkan tanımamıştır.

21

Belediye meclisinin yetkili merci tarafından feshine karar verilmesi ve söz konusu fesih kararının kesinleşmesi halinde, boşalan belediye meclisi üyelikleri için yeniden seçim yapılır.

22

Boşalan ihtiyar meclisi ve heyeti üyelikleri ile yeni kurulan mahalle veya köy muhtarlık seçimlerinin, ilandan sonraki 60. günü izleyen Pazar günü yapılması gerekir ise de, 1 Nisan tarihinden sonraya rastlayan bu seçimlerin her yıl Haziran ayının ilk Pazar günü yapılan mahalli idareler ara seçimleriyle birlikte yapılması gerekir.

23

Bir siyasi parti listesinden meclis asıl üyeliğine seçilenler, siyasi partinin kapanması halinde bağımsız üye statüsünü kazanır.

24

Seçmen kütüğüne ilişkin bilgi taleplerinin karşılanabilmesi için il veya ilçe seçim kurulu başkanlıkları veya Cumhuriyet Savcılıkları aracılığı ile Yüksek Seçim Kuruluna yapılması gerekir.

25

Memnu hakların iadesi, ceza mahkumiyetinden doğan müebbet yasaklılık ve ehliyetsizliklerin ortadan kaldırılmasını sağlayan bir konumdur. Seçimden önce mahkemece memnu hakları iade edilen kişinin seçilme engeli ortadan kalkmış olur.

26

Köy muhtarının istifa  dilekçesi vermesi ile birlikte hüküm ifade edeceği için istifanın geri alınması nedeniyle görevine iade işlemi hükümsüzdür. İstifanın ve İstifadan vazgeçmenin herhangi bir makam veya merci tarafından kabul edilip edilmemesi söz konusu olamaz.

27

Bir siyasi partinin il genel meclisi asıl üyeliğinin boşalması ve yedek üyenin de bulunmaması halinde, parti ayrımı yapılmaksızın oy bölüşümünde sırası önde gelen siyasi partinin yedek üyesinin asıl üyeliğe getirilmesi gerekir.

28

Yeni oluşturulan mahallelere münhasır olmak üzere, ilçe seçim kurulu başkanının uygun göreceği bir tarihte yeniden seçmen kütüğü yazımı yapılması ve düzenlenecek olan listenin ise Güncelleştirme Genelgesindeki hükümler çerçevesinde güncelleştirilip kullanılması gerekir.

29

Görevden alınmaya ilişkin idari işlem hakkında idare mahkemesine dava açılmış olması nedeniyle, bu gibi yerlerde yeniden seçim yapılabilmesi için görevden uzaklaştırma kararının kesinleşmesinin beklenilmesi veya yargılama sürecinin uzaması halinde genel seçimlere kadar beklenilmesi gerekir.

30

Ticaret Borsası Meclis Üyesi iken meclis üyeliğinden düşürülmüş olması ve buna karşı Sanayi Bakanlığına şikayette bulunulmuş olması nedeniyle, ticaret borsası delege seçiminin durdurulması yönündeki itirazın Kurumumuzca incelenme olanağı yoktur.

31

507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanununun Ek 4 üncü maddesinde, seçim yapılacak genel kurul toplantısına katılacakların saptanması ve seçim süreci ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu yönde yapılan itirazları karara bağlama yetkisi ilçe seçim kurulu başkanına verilmiştir.

32

Siyasi partilerce tutulması zorunlu olan defterler tasdike tabidir. Bu defterlerin tasdikinde sadece defterlerle yetinilmesi gerekir. Defter yerine kullanılmak üzere bilgisayar ortamında tutulan sürekli formlara itibar edilemez.

33

Seçim sonucu oluşan mecliste iki yakın akrabanın bulunması konusunun incelenmesi Yüksek Seçim Kurulunun görevi dışında olup, konunun idari mercilerce çözümlenmesi gerekir.

34

Köyden ayrılan kimselerin köyde ikamet ediyormuş gibi sahtecilikle seçmen kütüklerine kayıtlarının yapıldığı iddialarını inceleme görevi, ilçe seçim kurulu başkanlığına aittir. Yüksek Seçim Kuruluna bu yönde ulaşan itiraz dilekçesinde belirtilen hususların anılan Kurulca incelenip karara bağlanması gerekeceğinden, dilekçenin görevli ilçe seçim kurulu başkanlığına gönderilmesi gerekir.

35

Sandık seçmen listelerinin güncelleştirilmesi ile ilgili şikayet ve itirazları inceleyerek kesin karara bağlamak yetkisi ilçe seçim kurulu başkanına verilmiş bir görev olduğundan, ne il seçim kurulu ne de Yüksek Seçim Kurulunca bu konuda bir karar verilemez.

36

Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen statüye göre Özel Finans Kurumları Birliğinin organ seçimlerinin seçim işleri, birliğin merkezinin bulunduğu yer ilçe seçim kurulu başkanlığı esas alınarak Yüksek Seçim Kurulunun görevlendireceği hakim tarafından yürütülür.

37

Minibüsçüler Odası Olağanüstü Genel Kongresinin Asliye Hukuk Mahkemesince tedbiren durdurulmasına karar verilmiş olması nedeniyle, kongrenin bir bölümü olan organ seçimi yapılamaz. Seçimin ilan edilen tarihte yapılmayarak bu konuda aksine bir yargı kararı verilinceye kadar ertelenmesi gerekir.

38

Siyasi parti kongrelerinde kullanılan ve ilçe seçim kurulu başkanınca onaylanmış olup, kongre seçiminde kullanılan imzalı  delege listeleri siyasi partilere verilmez.

39

Yüksek Seçim Kurulunca ceza uygulamasının ne surette yapılacağı belirlenemeyeceği gibi, mahalli idareler ara seçimlerinde oy kullanmayan seçmenlere ilişkin para cezasının uygulanıp uygulanamayacağı hakkında görüş bildirilemez.

40

Mahalle sayısının arttırılması ve mahalle isimleriyle sokak isimlerinin değiştirilmesi halinde, 298 sayılı Kanunun 38. maddesine göre görevlendirme yapılması, mahallelerin durumu askı listeleri üzerinde belirlenmesi ve askı listeleri ile seçmen kütüklerinden yararlanılarak seçmen kütüklerinin yeniden düzenlenmesi gerekir.

41

Merkez karar yönetim kurulu üyesi olan belediye başkanının iki görevi birlikte yürütüp yürütmeyeceği hususunda Yüksek Seçim Kurulunun karar verme yetkisi yoktur.

42

Seçimden sonra gerçekleşen seçilme engeli seçim kurullarınca değil idari mercilerce denetleneceği için, seçildikten sonra akraba oldukları anlaşılan kişilerin aynı mecliste görev alıp alamayacaklarını karara bağlama yetkisi idari mercilere aittir. Yüksek Seçim Kurulu görevli değildir.

43

Belediye meclisi üyeliği seçimi sonunda kesinleşen ve kazananları gösteren listenin esas alınarak işlem yapılması gerekir.

44

Belediye meclisinin feshine ilişkin kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu kararı ile ortadan kalkması nedeniyle, seçimin yapılmasını gerektirecek bir boşalma olmadığı için belediye meclisi üyeliği seçimi yapılamaz.

45

Siyasi partilerin seçime katılma şartlarını düzenleyen 2820 sayılı Kanunun 36. maddesinin emredici hükmü karşısında, bu şartlarda kısıtlama yapılamayacağı için kazanılmış hak iddiası ile seçime girme yetkisinin bulunduğu ileri sürülemez ve bu açıdan mali yardıma esas olacak teşkilatlanmasının tamamlanmamış olmasından dolayı talebin reddi gerekir.

46

Kanunlarda, seçim döneminde yapılan yayınlarda seçime katılacak bütün partilere aynı ağırlık ve eşitlikte yer verileceği yolunda bir düzenleme bulunmamaktadır.Seçimlerle ilgili olarak yalnızca bir siyasi partinin lehine yayın yapılması hukuka aykırı olmakla birlikte, kamuoyunun ilgisi ve her parti için yapılacak yayınların haber değerinin farklı olduğu düşünülerek yayın kuruluşunun uygun göreceği bazı parti liderleri ile program yapmasında yasa hükümlerine ve Kurulumuzun 07.08.2002 gün ve 426 sayılı kararına aykırılık görülmemiştir.

47

Gümrük kapılarında Türkiye Cumhuriyeti pasaportuna sahip ve yalnızca bu pasaportla oy kullanacak Yurt dışındaki vatandaşların oy verme işlemlerinin Yüksek Seçim Kurulunun o çevre için belirleyeceği saatte başlatılmasına ve yine seçimin bitiş saatine kadar devam etmesi ve hangi yerlerde gümrük kapılarının oluşturulacağı, bu kapılarda oy verme işlemlerinin nasıl yürütüleceği, seçim sonuçlarının nasıl birleştirileceği vs. konularda genelge hazırlanarak tüm teşkilatın ve kamu oyunun bilgilendirilmesi gerekir.    

48

2839 sayılı Yasanın 18. maddesi kapsamına giren kamu görevlilerinin, 03.11.2002 tarihinde yapılacak Milletvekili Genel Seçimlerinde aday olabilmeleri için, istifa veya emeklilik yoluyla ayrılanlar arasında ayrım yapılmaksızın en geç 08 Ağustos 2002 tarihinde saat 17.00’ye kadar istifa veya emeklilik dilekçelerini vermiş olmaları gerekir. Öngörülen bu tarihlerden sonra istifa ve emekli olan kamu görevlileri yapılacak seçimde aday olamazlar.

49

Okuma yazma bilmediği ve bu nedenle 2972 sayılı Yasanın 31. maddesinde belirtilen şartlardan birisine sahip olmadığı anlaşılan köy ihtiyar meclisi üyesinin seçildiği tarihte seçilme yeterliliğine sahip olmaması nedeniyle seçim tutanağının iptali gerekir.

50

Siyasi parti tarafından milletvekili adayı gösterilen kişinin seçilmeye engel mahkumiyeti bulunduğundan aday olamaz ve bu durumda olan kişinin milletvekili geçici aday listesinden isminin çıkartılarak, meydana gelen eksikliğin anılan parti genel başkanlığınca Yasada belirtilen usul çerçevesinde hemen tamamlanması gerekir.

51

Milletvekili adayının 1 yıl hapis cezası ile ilgili olarak Ağır Ceza Mahkemesince memnu hakların iadesine karar verilmiş olması ve temyiz üzerine Yargıtay ilgili Ceza Dairesince söz konusu memnu hakların iadesi kararının bozulduğunun anlaşılması ve bu nedenle milletvekili adaylığına dayanak yapılan Memnu Hakların İadesi kararının henüz kesinleşmemiş olduğu anlaşılmıştır. Seçim sırasında varlığı esas alan seçilme yeterliliği ile ilgili Anayasa ve yasada belirtilen koşullar seçim takviminde belirlenen süreler içinde gerçekleşmemiştir. Bu nedenle, adıgeçenin 03.11.2002 tarihinde yapılan XXII. Dönem Milletvekili Genel Seçimi için Anayasa ve Yasanın öngördüğü seçilme yeterliliğine sahip olmadığı sonucuna varılarak aday olamayacağından milletvekili geçici aday listesinden çıkartılması gerekir.

52

Siyasi parti tarafından milletvekili adayı gösterilen kişinin seçilmeye engel mahkumiyeti bulunduğundan bahisle aday olamayacağına ve geçici aday listesinden isminin çıkarılmasına karar verilmiş ise de; ilgili hakkında Sıkıyönetim Komutanlığı 2 Nolu Askeri Mahkemesince verilen 11 yıl 1 ay 10 gün Ağır hapis cezası ile ilgili olarak Ağır Ceza Mahkemesinin kararı ile adaylık başvurusundan önce Memnu Haklarının İadesine karar verildiği anlaşıldığından, adı geçenin adaylığının iptaline ilişkin olarak Yüksek Seçim Kurulunca verilen kararın ortadan kaldırılması ve milletvekili adaylığının geçerliliğine karar verilmelidir.

53

Bağımsız milletvekili adayı hakkında Ankara 1 Nolu Devlet Güvenlik Mahkemesince 4126 sayılı Yasa ile değişik 3713 sayılı Yasanın 8/1 maddesi gereğince 1 yıl hapis ve 100.000.000 TL Ağır para cezası ile cezalandırıldığı ve cezanın 647 sayılı Kanunun 6. maddesi gereğince ertelendiği ve karar tarihinden itibaren geçen 5 yıllık deneme süresi de geçtiğinden, Ankara 1 Nolu Devlet Güvenlik Mahkemesince sabıka kaydının silinmesine karar verdiği anlaşıldığından, T.C.K. 95/2 maddesine göre aday beş yıl içinde yeni bir cürümden dolayı bir ceza almadığına göre, mahkumiyeti gerçekleşmemiş sayılır. Adaylığının iptaline ilişkin Yüksek Seçim Kurulu kararının kaldırılarak, adı geçenin bağımsız milletvekili adaylığının kabulü gerekir.

54

Köye Geri Dönüş Projesi kapsamında köylerine geri dönüşlerine izin verilen seçmenlerin seçmen kütüklerinin güncelleştirilmesi sırasında nerede yazılmışlarsa o yer seçim bölgesinde oy kullanmaları ve milletvekili genel seçiminden sonra şartlar oluştuğu takdirde köydeki yerleşim sonucuna göre seçim yapılması istenirse seçmen yazımı yapılması gerekir.

55

…… Partisi Genel Başkanlığı, …… Parti ambleminde Türk Bayrağının görsel propaganda malzemesi olarak kullanıldığı ve bu durumun 298 sayılı Yasa ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu ve 2893 sayılı Türk Bayrağı Kanunu hükümlerine aykırılık oluşturulduğu; 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 96, 298 sayılı Kanunun 58 ve 2893 sayılı Kanunun 7. maddelerinde Türk Bayrağının nerelerde ve ne amaçla kullanılacağı belirtilmiş olduğundan, aykırı davranışın 2893 sayılı Yasanın 8. maddesiyle T.C.K.’nun 526. maddesi ile cezalandırılacağı; Yasalara aykırılığı iddia edilen konu hakkında gerekli tedbir ve karar vermeye Kurulumuz yetkili olmayıp konunun incelenmesi Yargıtay C.Başsavcılığına aittir. Bu nedenle itirazların görev nedeniyle reddi gerekir.

56

Seçimlerle ilgili olarak yalnızca bir siyasi partinin lehine yayın yapılması hukuka aykırı olmakla birlikte, kamuoyunun ilgisine ve her parti için yapılacak yayınların haber değerinin farklı olduğu düşünülerek yayın kuruluşunun uygun göreceği bazı parti liderleri ile program yapmasında ve haberlerde bazı partilere yer verilmesinde yasa hükümlerine ve 07.08.2002 gün ve 426 sayılı Kurul kararımıza aykırılık görülmemektedir.

57

İstanbul İlinde seçime girecek siyasi partilerin sayısı dikkate alınarak oy pusulalarının basılıp kullanılması halinde, sandık kurullarına bir adet sandığın yetmeyeceği göz önünde bulundurularak, Yüksek Seçim Kurulunca yapılan test uygulaması sonucunda İstanbul İli oy pusulalarının küçültülmek suretiyle bastırılması uygundur.

58

Kurulumuzun 28.02.2002 gün ve 481 sayılı kararın sonuç bölümünün 1. maddesinde “Gümrük kapılarında Türkiye Cumhuriyeti pasaportuna sahip ve yalnızca bu pasaport ile oy kullanacak Yurt dışındaki vatandaşların …” denilmekte ve 145/I. sayılı genelgenin 3 ve 16. maddelerinde de açıklandığı gibi Türkiye Cumhuriyeti pasaportuna sahip ve yalnızca bu pasaportun sunulması suretiyle yurt dışındaki vatandaşların oy kullanabilmeleri mümkündür. Bu nedenle yurt dışında 6 aydan fazla ikamet eden ve Türkiye’de seçmen listelerinde kayıtlı bulunmayan ancak çifte vatandaşlık nedeniyle yabancı ülke pasaportuyla yurda giriş yapan Türk Vatandaşlarının Türkiye Cumhuriyeti pasaportunu sunmadan oy kullandırılmasına olanak yoktur.

59

Bir sandıkta oy kullanacak seçmen sayısı 340’tan fazla olan sandıklar bulunduğundan, seçmenlerin rahatlıkla oy kullanabilmeleri ve herhangi bir kargaşaya meydan verilmemesi bakımından yeterli miktarda sandığın İlçe Seçim Kurulu Başkanlıklarınca yaptırılmasına izin verilmesi.

60

Milletvekili adayı 17.10.2002 tarihli Noterce düzenlenen istifaname ile milletvekili adaylığından istifa ettiğini bildirmiş ise de; seçim takvimine göre istifaların 21.09.2002 Cumartesi günü saat 17.00’ye kadar yapılabileceği öngörülmüştür. Bu nedenle, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 25. maddesine göre bu tarihten sonra adaylıktan çekilme dileği seçim sonuna kadar dikkate alınmaz ve adayın bulunduğu listede değişiklik yapılamaz. Ancak adayın seçilmesi durumunda çekilme isteği hüküm ifade eder ve yerine kendisinden sonra gelen aday seçilmiş sayılır.

61

Milletvekili adayı, milletvekili adaylığından istifa etmiş ise de, seçim takvimine göre istifanın 21.09.2002 günü saat 17:00’a kadar yapılacağı kabul edilmiştir. 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 25. maddesine göre bu tarihten sonraki istifa seçim sonuna kadar nazara alınmaz ve adayın bulunduğu listede değişiklik yapılmaz. Seçim sonunda milletvekilliğine seçilmesi halinde çekilme hüküm ifade eder. Yerine listede kendisinden sonraki sırada olan seçilmiş sayılır.

62

298 sayılı Yasanın 52. maddesine göre oy verme gününden önceki 7. gün Radyo ve Televizyondan; Seçime katılan siyasi partilere programlarını ve yapacakları işleri anlatan iki konuşma, Mecliste grubu bulunan siyasi partilerin her birine ilaveten propaganda, İktidar partisine veya iktidar partilerinden büyük olana ve iktidar partilerinden diğerlerine ilave propaganda, Ana muhalefet partisine ilaveten propaganda hakkı verilmesi yasa gereğidir. Bu yönde düzenleme Yüksek Seçim Kuruluna aittir.

63

…… logosu ile yayın yapan “ ………” adlı Kuruluşun yerel düzeyde faaliyette bulunduğu anlaşıldığından, yayın ilkelerini ihlal edip etmediği konusunda ilçe seçim kurulunca karar verilmesi gerektiğinden dosya muhteviyatının ilgili ilçe seçim kuruluna iletilmek üzere il seçim kuruluna gönderilmesi gerekir.

64

…… logosu ile yayın yapan …… adlı kuruluş 20.22.24.25.28.29.30 Eylül 2002 günleri arasında saat 19:30’da yayınlanan ana haber bülteninde diğer siyasi partilere hiç yer vermezken Genel Başkanlığını …… yaptığı ……… Partisi ile ilgili haberlere güncelliği bulunmayan eski günlü mitinglerden görüntüler eşliğinde yer verildiği, böylece bu partinin propagandasına yönelik tek yanlı yayın yaptığı, bu yayınlar da siyasi partiler arasındaki fırsat eşitliğini açık biçimde ihlal ettiğinden …… logosu ile yayın yapan televizyon kanalı yayınının 5 gün süre ile durdurulmasına, durdurma kararı uygulanırken “3984 sayılı Yasanın 4/n ve YSK’nun 426 sayılı ilke kararının 2/c maddesine aykırı davranılması nedeniyle YSK’nun 15.10.2002 gün ve 772 sayılı kararı ile 5 gün süre ile yayın durdurulmuştur.” ibaresinin ekranda gösterilmesine karar verilmiştir.

65

Baro seçimlerinin yargı gözetimi altında yapılacağı 1136 sayılı Yasanın ek 3. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Anayasanın 79. maddesi ve 298 sayılı Yasanın 14. maddesinde Yüksek Seçim Kurulunun görevleri ve yetkileri belirlenmiştir. 298 sayılı Yasanın 1. maddesinde sayılan seçimlerle Yüksek Seçim Kurulunun görev ve yetkileri sınırlandırılmıştır. 1. madde de sözü edilenler dışında kalan ve fakat yargı gözetimi altında yapılması öngörülen diğer seçimler için özel kanunlardan Yüksek Seçim Kurulu’na görev ve yekti vermemiştir. Bu nedenle, itirazın kesinlik nedeniyle reddi gerekir.

66

Belediye meclisi üyeliğine seçilen kişinin yapılan inceleme sonunda ilkokul diplomasının olmadığı anlaşılması üzerine, tutanağının iptali gerekir.

67

Oy kullandırmada bilgisayar ortamında düzenlenen en son listenin esas alınması gerektiğinden, bu listede adı bulunmayan kişilerin oy kullanmaları mümkün olmaz. Kesinleşen sandık seçmen listelerinde ve seçmen bilgi kartlarında tespit edilen  harf hatası, doğum tarihi hatası, isim yanlışlığı, cinsiyet, doğum yeri ve nüfusa kayıtlı olduğu yerlerdeki yazım ve maddi hatadan kaynaklanan yanlışlar nüfus kaydı esas alınarak ilçe seçim kurulu başkanlığınca düzeltilebilir.

68

Seçim döneminde seçim propagandası afiş, duvar ilanı, her boyda parti flamaları, propaganda bayrakları ilçe seçim kurulunca belirlenen yerlere konur. Günümüzde gelişen ekonomik ve teknolojik koşullar, mevcut tanıtım araç ve gereçlerine ilaveten bilboardları da tanıtım aracı olarak getirmiştir. Seçim dönemlerinde siyasi partilerin bunlardan yararlanamayacağına ilişkin bir hüküm yoktur. Bu nedenle, seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adaylara eşit  sayı ve eşit ücret karşılığında bilboard tahsis edilmesine yasal engel olmadığından ilçe ve il seçim kurulu kararları kaldırılmalıdır.

69

3 Kasım 2002 günü yapılan XXII. Dönem Milletvekili Genel Seçimine katılma koşullarını taşıdığı anlaşılan DEHAP’ın bu seçime katıldığı, ancak seçim bittikten sonra yapılan itiraz üzerine DEHAP’ın 298 sayılı Yasanın 14/11. maddesindeki koşulları taşımadığı belirlendiğinden, bu partinin aldığı oyların geçerli oy hesabında dikkate alınmaması gerektiği ve geriye kalan geçerli oylara göre baraj oranının yeniden hesap edilmesi istenilmiş ise de,Yüksek Seçim Kurulunca 15.10.2002 gün ve 780 sayı ile bu konuda karar verildiğinden ve Yüksek Seçim Kurulu kararları kesin olduğundan itirazın reddi gerekir.

70

Milletvekili adayı yaptığı itirazda, diğer partiler arasında 230-236 oy farkı olduğunu, numaralarını bildirdiği sandıklarda sayım dökümde yanlışlıklar yapıldığını, kendi oylarının geçersiz sayıldığını, birleştirme tutanaklarına oy sayısı geçirilirken hata yapıldığını, yeniden sayım ve döküm yapılması istemiş olması sonucu; ilçe seçim kurulları bu itirazı reddetmiş, il seçim kurulu ilçe seçim kurullarının itirazın reddine ilişkin kararları kaldırmış yeniden sayım ve döküm yapılmasını kararlaştırmıştır. İl seçim kurulu kararının sayım döküm yapılmasına ilişkin kısmının iptal edilmiş olması nedeniyle, birleştirme tutanaklarının incelenerek rakamsal hata olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

71

Milletvekili adayı seçim sonunda il birleştirme tutanaklarının 298 sayılı Yasa hükümlerine uygun yapılmadığını ve bir ilçenin bazı köylerinde; Anayasa’da belirlenen oyların gizliliği ilkesine uyulmadığını ileri sürmüş ise de, 298 sayılı Yasanın 111. maddesine göre bu Kanunda kurulların kesin olduğu yazılı bulunmayan kararlarına karşı her kurulun bağlı olduğu üst kurul itiraz merciidir. Bu nedenle, itirazcılar ilgili üst kurullara başvurmadan Yüksek Seçim Kurulu’na başvurduğundan itiraz reddedilmiştir. Ayrıca, 298 sayılı Yasanın 112. maddesine göre somut delil ve gerekçe göstermeyenlerin itirazlarının incelenmesine yasal olanak yoktur. Seçim yasaları da kanıtları araştırma ve toparlamakla seçim kurullarını görevli kılmadığından itiraz reddedilmiştir.

72

298 sayılı Yasanın 128. maddesine göre, sandık kurullarının kararlarına karşı ve tutanakların düzenlenmesi işlemine İlçe Seçim Kuruluna itiraz edilmesi gerekir. İtiraz sandık kurulu tutanaklarının düzenlenmesine kadar yazılı ve sözlü olarak sandık kurullarına veya oy verme gününden sonraki  Salı günü saat 14.00’a kadar doğrudan doğruya ilçe seçim kurullarına yapabilir. Aynı Kanunun 112. maddesinde itirazın şekli  ve aranacak koşullar belirlenmiştir. Bu nedenlerle, sandık kurulu başkanlıklarına itirazda bulunulmadan ve yasal süre geçtikten sonra itiraz yapıldığından somut bilgi ve belgelere dayanmayan soyut nitelikteki itirazın reddine karar verilmelidir.

73

298 sayılı Yasanın 103 ve Milletvekili Genel Seçiminde Sandık Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir Genelgenin 36. maddesine göre, geçerli olmayacak zarflar ve oy pusulaları belirlenmiştir. Bir zarftan hem siyasi partilerin birleşik oy pusulası, hem de bağımsız aday oy pusulası çıktığı takdirde bu oy pusulalarından hiç birinin geçerli olmayacağı belirlendiğinden itirazın reddi gerekir.

74

Seçmen kütükleri seçmenlik sıfatının tayininde esas olan belgelerdir. 298  sayılı Yasanın 47/son maddesine göre seçmen kütüğünden yararlanma koşulları belirtilmiştir. Buna göre, seçmen kütüğü ile ilgili özel yasa düzenlemesi istemcinin kamu kuruluşu olması, Yüksek Seçim Kurulunun izni olması gerekir.Bu nedenle, seçmen kütüğünden seçim dışında yararlanma isteklerini, yasal dayanak bulunmaması, seçmen kütüğünün düzenlenmesi amacına aykırı düşmesi, personelin asli görevinin olmaması ve kütüklerin yıpranmasına neden olması, seçmenlerin seçmen kütüğündeki bilgilerin gizliliğine ve başka kurum ve kişilere verilemeyeceğine ilişkin güven duygusunun sarsılmaması gerekçesi ile istem kabul edilmemiştir.

75

442 sayılı Köy Kanununun 33. maddesi gereği, köy muhtarlığına ve ihtiyar meclisi üyeliğine seçildikten sonra; anılan Kanunun ilgili maddesinde belirtilen 8 halden biriyle engeli olanlar muhtarlık görevi yapamazlar ve mahkeme kararı ile de muhtarlık görevinin iadesi mümkün olamaz.

76

Siirt İli Pervari İlçesi Doğan Köyünde toplam 706 seçmen kayıtlı olduğu, 17-18-19 nolu sandıklarda sandık kurullarının usulünce oluşturulmadığı, seçim günü sandıkların hazır olmadığı, yalnızca 19 nolu sandık için tutanak düzenlendiği, diğer sandıklar için tutanak tutulmadığı, seçmenlere böylece siyasi iradelerini ortaya koyacak olanak sağlanmadığı, Kurtalan İlçesi Gözpınar Beldesinde sandık bulunduğu alanda olay çıkarılıp okul binasının tahrip edildiği, 45 nolu oy sandığının kırıldığı ve oyların dağıldığı, baskı sonucu seçime katılımın önlendiğinin yanı sıra; 111 oyla milletvekili seçilmiş olduğundan ve 706 oy sonuca etkili görüldüğünden, Siirt İli seçim çevresinde yapılan seçimin seçim iş ve işlemleri sebebiyle iptal edilerek yenilenmesi gerekir.

77