T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 23
İtiraz
No :
- K A R A R -
Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığının
05.01.2000 havale günlü yazısında; 1998 yılı Ocak ayında kurulan il ve ilçe seçim kurullarının
iki yıllık görev süreleri 2000 yılı Ocak ayında dolacağından, Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkındaki 298 sayılı Kanunun 15 ve 18 inci maddeleri uyarınca bu
kurulların Ocak/2000 ayının son haftası içinde iki yıl süre için yeniden
kurulması gerektiği belirtildikten sonra, yeni kurulan il ve ilçelerde gözönünde bulundurularak kuruluşla ilgili esas ve ilkelerin
saptanması istenilmiş olmakla, konu incelenerek;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
I- 298
sayılı Seçimlerin Temel
Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkındaki Kanunun 15 ve 18 inci maddelerinde, il ve ilçe
seçim kurullarının iki yılda bir Ocak ayının son haftasında kurulması
öngörülmüştür.
Kanunun bu hükümlerine göre
Kurulumuzun 17.01.1998 gün ve 4 sayılı kararı ile 1998 yılının Ocak ayında
(yeni kurulan ilçelerde ise daha sonra) kurulmuş tüm il ve ilçe seçim kurullarının görev süreleri 2000 yılı Ocak ayının son haftasında
sona ereceğinden, bu kurulların,
23 Ocak 2000 gününden itibaren bir hafta içinde ve iki yıllık süre için yeniden
kurulmaları gerekmektedir.
Bu kuruluşta 18 Nisan 1999 genel seçimleri için
özel kuruluş hükümleri getiren 4381 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi
uygulanmayacak, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri
Hakkındaki Kanunun 19. maddesi hükümlerine göre ilçe seçim kurulu üyeleri
belirlenecektir.
Ayrıca 09 Aralık 1999 gün ve 23901
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 584 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname ile Düzce merkezli Düzce adıyla bir il kurulduğundan bu ilimizde de
il seçim ve merkez ilçe seçim kurulları oluşturulacaktır.
Düzce İli Kaynaşlı
İlçesi ile Kocaeli İli Derince İlçesi de aynı Kanun Hükmünde Kararname ile
oluşturulmuş olup, bu ilçelerimizde henüz adli teşkilat bulunmadığından bu
ilçelerin seçim işleri bütünüyle eskiden bağlı oldukları seçim kurullarınca
yürütülecek, ancak adli teşkilat kurulduktan sonra görevli kurula devir
yapılacaktır.
İl ve ilçe seçim kurullarının
kuruluş biçimleri 298 sayılı Kanunun 15, 18 ve 19 uncu maddelerinde
gösterilmiştir. O nedenle, bu kurullar oluşturulurken Kanunun sözü edilen maddelerine
uyulması zorunluluğu ortadadır.
II- İl ve İlçe Seçim Kurullarında Görev Alacak Hakimler:
Büyükşehir statüsüne bağlı il
merkezleri ile diğer il merkezlerinde adli teşkilatlanmadaki farklılıklar il ve
merkez ilçe seçim kurullarının oluşumunu da etkilediğinden, konunun iki bölümde
incelenerek kurulların ona göre belirlenmesi gereklidir.
A) Büyükşehir Statüsüne Tabi Olmayan İl Merkezlerinde:
298 sayılı Kanunun 15 inci maddesine
göre, il seçim kurulu il merkezinde görev yapan (geçici yetkililer hariç) en
yüksek dereceli üç hakimden kurulur. Bunlardan
derecesi en yüksek
olanı kurulun başkanıdır.
Kurulun, hakimlerden iki de yedek üyesi vardır.
Kurul başkanı ile asıl ve yedek
üyeler belirlenirken, maaş derecesinde eşitlik halinde meslek kıdemi, kıdemde
de eşitlik halinde yaş dikkate alınır.
Aynı Kanunun 18/3. maddesinde ise,
il merkezlerinde kurulacak merkez ilçe seçim kurullarına, il seçim kuruluna
başkanlık edecek hakimden sonra gelen en yüksek dereceli hakimin, kıdem ve yaş esasına göre
başkanlık edeceği belirtilmiştir.
Kanunun bu iki hükmü birlikte
mütalaa edildiğinde, il seçim kurulu başkanından sonra gelen en yüksek dereceli
hakimin merkez ilçe seçim kurulu başkanı olacağı
sonucuna ulaşılmaktadır.
İl merkezinde 298 sayılı Kanunun
10/3 maddesi gereğince birden fazla ilçe seçim kurulu kurulması durumunda, il
seçim kurulu başkanından sonra gelen yüksek dereceli hakimler
derece, kıdem ve yaş esasına göre ilçe seçim kurulu başkanlıkları görevini
yürütürler. Örneğin bir ilde üç merkez ilçe seçim kurulu oluşturulması
gerekiyorsa, il seçim kurulu başkanından sonra gelen en yüksek dereceli hakim birinci merkez
ilçe seçim kuruluna, ondan sonra gelen en yüksek dereceli hakim ikinci merkez ilçe seçim kuruluna,
ondan sonra gelen en yüksek dereceli hakim de üçüncü merkez ilçe seçim kuruluna başkanlık
edecektir.
Merkez ilçe seçim kurulları
başkanları bu şekilde belirlendikten sonra derece, kıdem ve yaş sıralamasına göre bu hakimlerden sonra
gelen hakimlerden, sıra itibariyle ilk ikisi il seçim kurulu asıl üyeliği, sonra gelen ikisi de il seçim
kurulu yedek üyeliğini yürütecektir.
B) Büyükşehir Statüsüne Tabi İl Merkezlerinde:
İl seçim kurulu başkanlığını
yürütecek hakim, yukarıda (A) bendindeki esaslara göre
belirlenir. Yani İl merkezinde ve o ilin adı ile anılan adli kuruluş da görevli
(geçici yetkililer hariç) hakimlerden
derecesi en yüksek olan (derecede eşitlik halinde en kıdemli, kıdemde de
eşitlik halinde en yaşlı) hakim il seçim kurulu başkanlığı görevini yürütür.
a) İl
merkezindeki ilçelerin hiç birinde bağımsız, başka bir anlatımla o
ilçenin adı ile anılan adli kuruluş yok ise, bu durumda ilçeler alfabetik
sıralamaya tabi tutularak alt alta yazılmak suretiyle bir liste düzenlenir. Her
ilçenin karşısına o ilçedeki mevcut ilçe seçim kurullarının numarası yazılarak,
il merkezinde
bulunan merkez ilçe seçim kurullarının sayısı saptanır.
Bununla birlikte il seçim kurulu
başkanı hakimden sonra gelen hakimlerden derece, kıdem ve yaş esasına göre toplam ilçe seçim
kurulu sayısı kadar isim belirlenir ve derecelerine göre sıralanır.
Bu listede yer alan hakimler,
listedeki sıralarına göre alfabetik olarak sıralanmış ilçelerin seçim kurulu başkanlıklarını
üstlenirler.
Bu ilkeyi, büyükşehir statüsüne tabi
Konya il merkezine göre somutlaştırmak yararlı olacaktır.
Konya il merkezinde, Karatay
ilçesinde (1), Meram ilçesinde (2) ve Selçuklu ilçesinde (2) olmak üzere toplam
(5) adet ilçe seçim kurulu bulunmaktadır.
Konya merkez adliyesinde görev yapan
hakimlerden, il seçim kurulu başkanı olan hakimden sonra gelen en yüksek
dereceli hakim Karatay İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı, ondan sonra gelen en
yüksek dereceli hakim Meram Birinci İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı, ondan sonra
gelen en yüksek dereceli hakim Meram İkinci İlçe Seçim
Kurulu Başkanlığı, ondan sonra
gelen en yüksek dereceli hakim Selçuklu Birinci İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı
ondan sonra gelen en yüksek dereceli hakim Selçuklu İkinci İlçe Seçim Kurulu
Başkanlığı görevini yürütecektir.
b) İl
merkezindeki ilçelerin bir ya da bir kaçında bağımsız adli kuruluş bulunduğu takdirde bu
ilçelerdeki ilçe seçim kurulu başkanlıkları, o ilçenin hakimleri arasından
bağımsız adli teşkilatı bulunmayan ilçelerdeki ilçe seçim kurulu başkanları ise
yukarda (a) bendindeki esaslara göre belirlenecektir.
Örneğin İstanbul'da bağımsız adli
teşkilatı bulunan Bakırköy ilçesinde ilçe seçim kurulu başkanları bu ilçede
görevli hakimler, bağımsız adli teşkilatı bulunmayan
Eminönü ve Beşiktaş ilçeleri seçim kurulu başkanları da İstanbul Adliyesinde
görevli hakimler arasından yukarıdaki esaslara göre saptanacaktır.
Ancak, bağımsız adli teşkilatı
bulunmayan ilçedeki adli işler, bir başka ilçedeki adli teşkilat tarafından yürütülüyor ise, bu
ilçedeki seçim işleri adli yönden bağlı
bulundukları ilçe hakimleri tarafından yürütülecektir.
Örneğin, adli teşkilatı bulunmayan
Bahçelievler ilçesinde adli işler Bakırköy ilçesi adli teşkilatı tarafından yürütüldüğünden,
Bahçelievler ilçesindeki seçim işleri Bakırköy ilçesindeki hakimler tarafından
yerine getirilecektir.
c) 504
sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Antalya, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir,
İzmit, Mersin ve Samsun olmak üzere toplam yedi il'de büyükşehir belediyesi
kurulmuş, ancak bu
belediye sınırları içinde ayrıca ilçeler oluşturulmaksızın alt
kademe belediyeleri kurulması öngörülmüştür. 504 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname uyarınca çıkartılan ve 28.12.1993 gün ve 21802 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan 21.12.1993 gün ve 1993/5130 sayılı Bakanlar Kurulu kararında, bu
yedi büyükşehir belediyesinin alt kademe belediyelerinin adları ile bu
belediyelere bağlı olan mahalleler gösterilmiştir.
İlçesi bulunmayan bu büyükşehir
belediyelerinde, alt kademe belediyelerine ait seçim işlerinin, bu illerdeki merkez
ilçe seçim kurulları tarafından yürütüleceği tabiidir.
Bu büyükşehir belediyelerindeki alt
kademe belediyelerine ait seçim işlerinin ilçe seçim kurullarına eşit şekilde dağıtılması
gerekecektir.
Ancak bir alt kademe belediyesine
ait seçim işlerinin, birden çok ilçe seçim kuruluna bırakılması mümkün
değildir.
Örneğin: Eskişehir ilinde, iki adet
alt kademe belediyesi ve
üç adet de merkez ilçe seçim kurulu bulunmaktadır. Bu durumda il
merkezine bağlı köyler ile alt kademe belediyelerinin durumu nazara alınmak
suretiyle ilçe seçim kurullarının görev alanları belirlenecek ve bir alt kademe
belediyesinin bütünlüğü bozulmayacak ve seçim işleri birden çok ilçe seçim
kuruluna bırakılmayacaktır.
d) İl seçim
kurulu üyelerinin belirlenmesine gelince, İstanbul Adliyesinde il ve ilçe seçim
kurulu başkanlıklarını yürütecek olanlardan sonra gelen en yüksek dereceli
hakimlerden sırasıyla
ikisi il seçim kurulu asıl üyeliği, sonra gelen ikisi de il seçim
kurulu yedek üyeliğini yürütecektir.
III- İlçe Seçim Kurulu Başkanının Belirlenmesi:
298 sayılı Kanunun 18 inci maddesine
göre ilçedeki en yüksek dereceli hakim kurulun
başkanıdır. İlçede, aynı derecede birden fazla hakim bulunduğu takdirde
bunlardan en kıdemlisi, kıdemde de
eşitlik halinde en yaşlısı ilçe seçim kurulu başkanı olur.
Anılan Kanunun 10/3. maddesi hükmü
uyarınca ilçede birden fazla ilçe seçim kurulu kurulması halinde ise, ilçedeki
hakimler, birden fazla merkez ilçe seçim kurulu bulunan illerde olduğu gibi derece, kıdem ve yaş
esasına göre ilçe seçim kurulu başkanlıkları görevini yürütürler.
IV- İl ve İlçe Seçim Kurullarında Görev Alacak Hakimlerin
Saptanmasına İlişkin Esaslar:
a) 298
sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 15 ve 18
inci maddelerinde il ve ilçe seçim kurullarında görev alacak hakimlerin
belirlenmesinde "en yüksek derece" esas alınmıştır.
Yüksek Seçim Kurulunun 29.08.1988
gün ve 258 sayılı kararında da vurgulandığı üzere "en yüksek dereceli hakim" deyimi, kazanılmış hak
olan maaş, derece ve kademeyi ifade eder. Bu bakımdan, yüksek dereceli hakimin
belirlenmesinde aylık derece ve kademesi ölçü olacaktır. Aylık derece ve
kademesinde eşitlik halinde bu derece ve kademeyi önce almak, bunda eşitlik
halinde mesleki kıdem, kıdemde de eşitlik durumunda yaş gözönünde
tutulur. Mesleki kıdem ise 2802 sayılı Hakimler ve
Savcılar Kanununun 15 inci maddesine göre belirlenir.
Birinci sınıfa ayrılıp ayrılmamanın
yüksek dereceli hakimin belirlenmesi yönünden etkisi
yoktur.
b) 298
sayılı Kanunda 2234 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle bu kurulların sürekliliği
ve iki yılda bir yenilenmesi esası getirilmiştir. Başka bir anlatımla Ocak
ayının son haftasında ve derece yönünden hakimlerin
kuruluş anındaki statüleri esas alınarak kurulmuş olan il ve ilçe seçim
kurulları iki yıl süre ile görev yapacaklardır.
Bu nedenle il ve ilçe seçim
kurulları oluştuktan sonra, kurullarda görev almış hakimlerde
herhangi bir yer değişikliği yapmayan ancak terfi sebebiyle kıdem değişikliği
oluşturan kararnameler sebebiyle ve yeni hakim atama kararnameleri ile o yere
daha yüksek dereceli hakim atanmasından ötürü hakimler arasındaki derece ve
kıdem durumunun değişmesi kurullarda da değişiklik yapılmasını gerektirmez.
Naklen atama, istifa ve emeklilik
gibi nedenlerle il ve ilçe seçim kurullarında meydana gelen boşalmalarda ise, kurullarda
görev almamış en yüksek dereceli hakim boşalmış görevi
üstlenir. Kesin kural budur.
Bu temel kuralın tek istisnası il
seçim kurulu başkanlığıdır. Çünkü, il seçim kurulu başkanlığının il merkezinde
görevli hakimlerden derecesi en yüksek olanı tarafından yürütülmesi hem yasal
yönden zorunludur, hem de hizmet gereğidir. O bakımdan herhangi bir nedenle il
seçim kurulu başkanlığının sürekli olarak boşalması halinde, başka kurullarda
görevli olup olmadığına bakılmaksızın il merkezindeki en yüksek dereceli hakim bu görevi yürütür.
Eğer bu hakim başka kurullardan gelmiş ise, onun
ayrılmasıyla boşalmış olan yer yukarda belirtilen esas kural uyarınca
kurullarda görev almamış hakimlerden en yüksek derecelisi tarafından
doldurulur.
Konuya açıklık getiren örnekler
aşağıdadır.
Örnek (1)
(A) ilinde, il seçim kurulu ile, il merkezinde mevcut (3) merkez ilçe seçim kurulu 27
Ocak 2000 tarihinde oluşturulmuş ve kuruluşları kesinleşmiştir. Sonradan çıkan
ve bu kurullarda görevli hakimlerin yer almadığı bir
atama kararnamesi ile o il merkezine, kurullarda görevli hakimlerden daha
yüksek dereceli iki hakim atanmıştır.
Bu durum, kurulların bünyesinde
herhangi bir değişikliği gerektirmeyecektir.
Örnek (2)
(B) İlinde, il ve merkez ilçe seçim
kurulları kurulduktan bir süre sonra il seçim kurulu başkanı başka bir yere
atanmıştır (ya da emekli olmuştur).
İl merkezinde, ondan sonra gelen en
yüksek dereceli hakim (2) nolu
merkez ilçe seçim kurulu başkanı olsun.
Bu halde (B) ili seçim kurulu
başkanlığını aynı yer 2 nci merkez ilçe seçim kurulu
başkanı üstlenecek, bu suretle boşalan 2 nci merkez
ilçe seçim kurulu başkanlığını ise o anda kurullarda görev almamış en yüksek dereceli hakim yürütecektir.
Örnek (3)
(6) adet ilçe seçim kurulu bulunan
(a) ilçesinde, 1 inci ilçe seçim kurulu başkanı naklen başka bir yere
atandığından bu görev boşalmıştır.
Boşalan bu görevi, ilçenin başka
kurullarda görev almamış en yüksek dereceli hakimi
üstlenecektir.
Öte yandan,
bir hakimin, belli bir yer hakimi sıfatını kazanabilmesi için o yere atanması yeterli
olmayıp görev yerine gelerek işe başlamış olması mevzuatımız gereğidir. Bu
nedenledir ki 2000 yılı Ocak ayının son haftası içinde yahut
daha önce o il veya ilçeye atandığı halde henüz görevine başlamamış olan
hakimlerin, kurullar yeniden oluşturulduktan sonra gelip göreve başlamaları
kurullarda değişikliği gerektirmez.
c) İzinli, raporlu ya da geçici yetki
ile başka yerde bulunan hakimlerin görevleri ile bağlılıkları devam ettiğinden,
il ya da ilçe seçim kurulu başkanlığı yapacak veya il seçim kurulunda görev alacak hakimler, kurulların
oluşumu sırasında belirtilen sebeplerle geçici olarak görevlerinden ayrı
olsalar bile, kuruluşlara dahil edilecektir.
Geçici olarak
görevi başında bulunamayacak bu hakim il seçim kurulu başkanı ise, il seçim kurulu
başkanlığı görevi kurulun en yüksek dereceli üyesi, ilçe seçim kurulu başkanı
ise ilçe seçim kurulu başkanlığı görevi, kurullarda görev almamış hakimlerin en
yüksek derecelisi tarafından yürütülecektir.
Asıl görevli hakimlerin izin, rapor
ya da geçici yetki sürelerinin bitmesiyle görevlerine dönmeleri durumunda, kurullarda geçici
olarak görev almış olanlar yerlerini bu hakimlere bırakırlar.
d) Kurulların
oluşumu sırasında o yerde geçici yetkili olarak görevli olan hakimin il ve ilçe seçim
kurullarında görev almaması asıldır. Ancak ilçede yetkili hakimden başka hakim
yoksa ya da il
seçim kurulu yetkili hakim katılmadan oluşamıyorsa yetkili hakim bu geçici
durum sona erinceye kadar ilçe seçim
kurulu başkanlığını üstlenir veya il seçim kuruluna katılır.
V- İlçe Seçim Kurulu Üyelerinin Belirlenmesi:
298 sayılı Kanunun 19/1. maddesinde
(İlçe seçim kurulunun dört asıl ve dört yedek üyesi siyasi partilerden alınır... İlçe
seçim kurulu başkanı bu kurulun yeniden kurulması için 18 inci maddede öngörülen sürenin başında
ilçede teşkilatı bulunan ve son Milletvekili Genel Seçiminde o ilçede en çok oy
almış olan dört siyasi partiye birer asıl ve birer yedek üye adını iki gün
içinde bildirmelerini tebliğ eder) hükmü yer almıştır. Bilindiği gibi, 18 Nisan
1999 tarihinde yapılan son Milletvekili Genel Seçimine katılan siyasi partiler
Anavatan Partisi, Barış Partisi, Büyük Birlik Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi,
Değişen Türkiye Partisi, Demokrasi ve Barış Partisi, Demokrat Parti, Demokrat
Türkiye Partisi, Demokratik Sol Parti, Doğru Yol Partisi, Emeğin Partisi,
Fazilet Partisi, Halkın Demokrasi
Partisi, İşçi Partisi, Liberal Demokrat Parti, Millet Partisi, Milliyetçi
Hareket Partisi, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, Sosyalist İktidar Partisi ve
Yeniden Doğuş Partisidir. Ancak, Barış Partisi 09.05.1999 tarihinde kapanmış
bulunduğundan, üye istenilecek partiler arasında gözönüne
alınmayacaktır. Şu halde, ilçede teşkilatı bulunması koşulu ile, bu siyasi
partilerden o ilçede en çok oyu almış olan dört siyasi partiye, iki gün içinde
birer asıl ve birer yedek üye adının bildirilmesi için ilçe seçim kurulu
başkanı tarafından tebligat yapılacak ve böylece ilçe seçim kurulunun siyasi partili dört asıl ve
dört yedek üyesi belirlenmiş olacaktır.
Süresi içinde ad bildiren siyasi
parti sayısı dörtten az olduğu takdirde, eksik kalan üyelikler aynı şartları
taşıyan diğer siyasi partilerden ve o ilçede aldıkları oyların büyüklük
sırasına göre aynı
usulde tamamlanır.
Oylarda eşitlik halinde ad çekilir.
Yerel yönetim seçimleri olan il
genel meclisi üyeliği, belediye başkanlığı ve belediye meclisi üyeliği
seçimlerinde alınan oylar ilçe seçim kurulu üyeliklerinin belirlenmesinde gözönüne alınmaz.
Bu hükümlerin
uygulanmasına rağmen dört asıl ve dört yedek üyenin tümü belirlenemediği
takdirde, 298 sayılı Kanunun 14. maddesinin 4. bendi gereğince Yüksek Seçim
Kurulunun 13.01.2000 gün ve 24 sayılı kararı ile ilan ettiği siyasi partilerden
(Anavatan Partisi, Büyük Birlik Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi, Değişen
Türkiye Partisi, Demokrasi ve Barış Partisi, Demokrat Parti, Demokrat Türkiye
Partisi, Demokratik Halk Partisi, Demokratik Sol Parti, Doğru Yol Partisi,
Emeğin Partisi, Fazilet Partisi, Halkın Demokrasi Partisi, İşçi Partisi,
Liberal Demokrat Parti, Millet Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi, Özgürlük ve
Dayanışma Partisi, Sosyalist İktidar Partisi, Yeniden Doğuş Partisi) o ilçede
teşkilatı bulunanlar saptandıktan sonra ilgili partilere ad çekmenin yapılacağı
gün ve saat tebliğ edilir ve bunlar arasında ad çekilir. Ad çekmedeki sıraya göre adı çıkan eksik üyelik
sayısı kadar siyasi partinin, yukarıda belirtilen usulle bildireceği kimseler
ilçe seçim kurulu üyesi olur. Kuşkusuz yukarıdaki fıkralarda yazılı usullerle
kendilerinden ad istenmiş ve üye adı bildirmiş olan siyasi partiler bu ad
çekmeye dahil edilmeyecektir. Çünkü ilçe seçim kurulun
da bir siyasi partinin iki üye ile temsili mümkün değildir.
Konunun bir örnekle açıklanmasında
yarar vardır.
Bir ilçede Yüksek
Seçim Kurulunun yukarıda sözü edilen kararı ile ilan edilen ve ilçede kuruluşu
bulunan A, B, C, D, E adlarında beş siyasi partiden sadece A ve B siyasi
partileri 18 Nisan 1999 günü yapılan son Milletvekili Genel Seçimine katılmış
ve bu iki siyasi parti yapılan tebligat üzerine ilçe seçim kuruluna katılacak
birer asıl ve birer yedek üyenin adını bildirmişlerdir. Bu
durumda,
öncelikle kurulun eksik kalan diğer iki üyeliğinin hangi siyasi partilere ait
olacağının saptanması gerekir. Bunun için de C, D, E adlı siyasi partilere
tebligat yapılarak, saptanan gün ve saatte bu üç siyasi parti arasında ad
çekme işlemi yapılır. Ad çekmede C ve E adlı siyasi partilerin adlarının
çıktığını varsayalım. Bu durumda, bu iki siyasi partiye tebligat yapılıp ilçe
seçim kurulu asıl
ve yedek üyeliği için birer isim bildirmeleri istenerek kurulun eksik kalan iki
üyeliği tamamlanır. Ad çekmede adı çıkmayan (D) adlı siyasi partiden isim
istenmesi söz konusu değildir. Bu bentte
gösterilen bütün usullerin uygulanmasına karşın ilçe seçim kurulunun siyasi
partili üyelerinden eksik kalanlar olursa, bu eksiklik aşağıdaki şekilde
tamamlanır.
298 sayılı Kanunun 19/2. maddesi
uyarınca ilçe seçim kurulunun iki asıl ve iki yedek üyesinin ve siyasi
partilerden eksik kalan asıl ve yedek üyelerinin, ilçe merkezinde görev yapan
ve maddede nitelikleri yazılı devlet memurları arasından aynı maddede
gösterilen usulle saptanması gerekmektedir. Sözkonusu
maddede öngörülen on yıllık görev süresinin başlangıcı, memuriyete ilk giriş tarihidir. O ilçedeki hizmet
süresi sadece ad çekmeye esas olacak listenin düzenlenmesinde dikkate alınır.
VI- İki yıl
süre ile kurulacak il ve ilçe seçim kurulları, bu süre içinde yapılacak tüm seçimleri,
plebisit ve halkoylamasını, seçmen kütüklerinin yazımı, denetlenmesi ve
güncelleştirme işlemlerini yönetirler.
Ancak 2820 sayılı Siyasi Partiler
Kanunu ve ilgili diğer seçim Kanunları gereğince yapılacak önseçimleri
yönetecek önseçim ilçe seçim kurulları, bu kararda yer alan ilçe seçim kurulları dışında olup, 2820 sayılı Kanunun 41. maddesi
uyarınca gerektiğinde ayrıca kurulacaktır.
Gümrük
kapılarında yurtdışı seçmenler için seçim zamanı kurulan seçim kurulları da bu
karar kapsamında değildir.
Öte yandan siyasi partilerin,
sendikaların ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının organ seçimlerinde yalnızca
ilçe seçim kurulu başkanı hakime görev verildiğinden il ve ilçe seçim kurullarının bu seçimlerle
ilgili bir görevinin bulunmadığı da gözden uzak tutulmamalıdır.
S O N U Ç:
Açıklanan sebeplerle;
1- İl ve
ilçe seçim kurullarının 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkında Kanunun 15, 18 ve 19 uncu maddelerinde yazılı usullere göre
yukarıda açıklanan
esaslar da gözetilerek, 23 Ocak 2000 gününden itibaren bir hafta
içinde ve iki yıl süre için yeniden kurulmalarına,
2- İl ve
İlçe seçim kurullarının
kuruluşlarından itibaren iki yıllık görev süreleri içinde yapılacak
tüm seçimleri, plebisit
ve halkoylaması, seçmen kütükleri yazımı, denetimi ve güncelleştirilmesi işlemlerini
yöneteceklerine,
3- Kararın
bir örneğinin gereği için tüm il ve ilçe seçim kurulu ve bilgi için siyasi
partiler genel başkanlıklarına gönderilmesine,
4- Kararın
Resmi Gazetede yayımlanmasına,
13.01.2000 gününde oybirliği ile
karar verildi.