T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 514
İtiraz No : 257
- K A R A R -
Kurulumuz
Başkanlığına İsmail KONUK tarafından verilen 22.04.1999 günlü dilekçede;
18.04.1999 tarihinde Bolu İli Merkez İlçesi Susuz Kınık Köyünde yapılan
muhtarlık seçimi sonucunda oy sayım ve dökümünde usulsüzlükler yapıldığı ve bu
konuda itirazda bulunulduğu, ancak
itirazın Bolu Merkez İlçe ve Bolu İl Seçim Kurullarınca reddedildiğinden
bahisle, anılan kararların kaldırılarak seçimin iptali istenilmiş olmakla, konu
incelendi;
Gereği Görüşülüp Düşünüldü:
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle
Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 6 ncı bölümünde köy ve mahalle muhtarları, köy ihtiyar
meclisi ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimleri ile ilgili olarak yapılmış
olan düzenlemelerde, bu seçimlerin itiraz usul ve esaslarına yer verilmemiştir.
Kanunun 34 üncü maddesinde, bu seçimlerde diğer işlemlerin bu Kanunda ve bu
Kanunun atıf yaptığı diğer kanunlarda yazılı usul ve esaslara göre
yürütüleceğine değinilmekle yetinilmiştir. Kanun hükmünden de anlaşılacağı
üzere bu yollama yalnız “seçim işlerinin yürütülmesine” ilişkin olup
ilgililerin ihtiyarına bırakılmış olan itiraz, yasanın görev verdiği kişi ve
kuruluşlar tarafından “yürütülmesi” gereken bir işlem niteliğinde olmadığından,
belediye ve il genel meclisi seçimlerinde itirazları düzenleyen 25 inci maddeye
yollamada bulunulmadığı açıktır. Bu nedenle de madde hükmünün köy ve mahalle
seçimleri hakkında uygulanma olanağı da yoktur.
Aynı Kanunun, 37 nci
maddesi ile Köy Kanununun bu konuda özel bir düzenleme getirmiş olan Ek-7 nci maddesinin, yürürlükten kalktığı ileri sürülemez. Çünkü; 442 sayılı Köy Kanununun 286 sayılı Kanunla eklenmiş
olan Ek-7 nci maddesinin “ilçe seçim kurullarının
kararlarına; 26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve
Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 129 uncu maddesinde belirtilen süreler
içinde; seçimin iptaline dair kararlarına da 15 gün zarfında, il seçim
kurullarına itiraz edilebilir. İl Seçim Kurulları itirazları inceleyerek engeç 1 ay içinde kesin olarak karara bağlar.” yolundaki
hükümleri, köy seçimlerindeki itiraz usül ve
esaslarını iki aşamalı bir sürece bağlamakta, bu düzenlemenin ise, 2972 sayılı
Kanunda belediye seçimleri ile ilgili itirazları düzenleyen 25 inci madde gibi
köy ve mahalle seçimlerindeki itirazlara dair veya bu seçimlerdeki itirazlar
konusunda anılan maddeye yollamada bulunan bir hüküm bulunmadığı için 2972
sayılı Kanun hükümlerine aykırı bulunmadığı ve dolayısıyla da, sözüedilen 37 nci madde
kapsamında olmadığı açıktır.
Esasen, Uygulama İmkanı
Kalmamış Olan Kanunların Yürürlükten Kaldırılması Hakkındaki 04.11.1988 gün ve
3488 sayılı Kanun, kaldırılan kanunlar arasında 286 sayılı Kanunu saymamış
olduğuna göre, bu Kanun yürürlükten kaldırılmamış olup Köy Kanununa Ek olarak
getirdiği sözüedilen 7 nci
madde hükümlerinin bu nedenle yürürlükte olduğu kabul edilmelidir.
Açıklanan yasal durum karşısında
muhtarlık seçimlerinde ilçe ve il seçim kurullarına itiraz edilebileceği; il
seçim kurulunca verilecek kararın kesin olacağı ve bu kararların Yüksek Seçim
Kurulunca incelenmelerinin olanaksız olduğu anlaşılmaktadır.
Ancak, 2972 sayılı Kanun ile bu
Kanunun yollamada bulunduğu 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci
maddesinde belirtilen seçilme yeterliği koşullarından olup da Anayasanın
76
ncı maddesinde yer alan seçilenin Türk olmadığına,
yaşının kanunda belirtilenden küçük olduğuna, okur-yazar olmadığına, seçilme
yeterliğini kaybettiren bir mahkumiyeti bulunduğuna ve benzeri tam kanunsuzluk hallerine
ilişkin ihbar, itiraz ve iddiaların seçim sonuçlarının kesinleşmesinden sonra
dahi, T.C. Anayasasının 79 uncu maddesinin
verdiği görev ve yetkiye
dayanılarak Yüksek Seçim Kurulunca her zaman incelenebileceği hususu ayrık
tutulmalıdır.
Bu dilekçede ise, yukarıda sözüedilen
tam kanunsuzluk hallerinden hiçbiri sözkonusu
olmadığından, itirazın Yüksek Seçim Kurulunca incelenmesine olanak
bulunmamaktadır.
S O N U Ç:
Açıklanan nedenlerle; itirazın incelenmeksizin
reddine ve karar örneğinin başvuruda bulunana gönderilmesine,
22.04.1999 gününde oybirliği ile karar verildi.