T.C.

YÜKSEK SEÇİM KURULU

Karar No : 2313

İtiraz No :

- K A R A R -

Kurulumuz Başkanlığına Dörtyol İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen 13.10.1999 gün ve 1999/321 sayılı yazıda; 18.04.1999 tarihinde yapılan seçimler nedeniyle, 2839 sayılı Kanunun 63. maddesinde oy kullanmayanlara 5.000.000.- TL. para cezası uygulanacağının belirtildiği, ancak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre para cezası miktarı 5.000.000.- TL. ve altında olan cezaların tahsilinin mümkün olamayacağı (yapılacak olan masrafları karşılayamayacağı) nedeniyle, bu hususta Başkanlıklarına görüş bildirilmesi istenilmiş olmakla, konu incelenerek;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 3270 sayılı Kanunla değişik 63 üncü maddesinde, seçmen kütüğünde kaydı ve sandık seçmen listesinde oy kullanma yeterliği bulunduğu halde, Milletvekili Genel ve Ara Seçimlerinde meşru mazeretleri olmaksızın katılmayanların, ilçe seçim kurulu başkanı tarafından para cezasıyla cezalandırılacakları; bu kararların kesin olduğu kuralı öngörülmüştür.

4381 sayılı Seçimlerle İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması; Türkiye Büyük Millet Meclisinin 21 inci Dönem Milletvekili Genel Seçimleri ve Birlikte Yapılacak Mahalli İdareler Genel Seçimleri Hakkında Kanunun Geçici 4. maddesinde, 21 inci dönem Milletvekili ve Mahalli İdareler Genel Seçimlerine hukuki ve fiili mazeretleri olmaksızın katılmayanlara, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 63 üncü maddesinde gösterilen para cezasının beş milyon lira olarak uygulanacağı açıklanmıştır.

Yukarıda aktarılan yasal metinlerde düzenlenen para cezalarının, seçime katılmayı özendiren idari para cezası niteliğinde olduğu kuşkusuzdur. Bu tür cezaların ise, belli bir zaman dilimi içinde uygulanması ve ekonomik yaşam içinde etkinliğini yitirmeden tahsilinin sağlanması gerekmektedir.

Bu hukuksal zorunluluk nedeniyle, idari para cezasına etken olan eylemin belirleneceği ve ceza kararının düzenleneceği sürenin, ilgili yasal metinlerde bir açıklık bulunmadığı görüşüyle, belirsiz bir zamana yayılması kabul edilemez. Kaldı ki; 4381 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesi böyle bir yoruma olanak vermeyecek belirginlik taşımaktadır.

Gerçekten de, 21 inci Dönem Milletvekili ve Mahalli İdareler Genel Seçimleriyle ilgili 4381 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesi aynen "Seçim suçlarından doğan kamu davası, seçimin bittiği tarihten itibaren üç ay içinde açılmadığı takdirde kovuşturma yapılamaz." şeklindedir.

298 sayılı Kanunun 179 uncu maddesinde tanımlanan ve anılan kanunun 133-172 nci maddelerinde düzenlenen seçim suçlarıyla ilgili dava süresi aynı kanunun 180 inci maddesinde iki yıl olarak düzenlenmişken, 4381 sayılı Kanunda üç ayla sınırlandırılmıştır.

Yukarıda açıklanan kamu davasına konu olacak seçim suçlarıyla ilgili olarak, önceki düzenlemeden farklı bir yaklaşımla getirilen üç aylık sürenin; idari para cezaları yönünden de geçerli olması bu konuda yasal dayanağı bulunmayan süreler geliştirilmemesi zorunlu olmaktadır. Dahası, kamu davasını gerektirecek bir boyut içeren seçim suçu üç aylık bir kovuşturma süresiyle sınırlanırken, idari para cezasıyla karşılanacak olan seçime katılmama eyleminin daha uzun bir süreye bağlanmasının haklı bir açıklaması olamaz.

Başka bir anlatımla, hürriyeti bağlayıcı ceza veya para cezası gibi yaptırımlarla donatılmış seçim suçlarıyla ilgili dava süresinin; idari para cezasını gerektiren, oy kullanmama eylemine yönelik karar alma süresinden kısa tutulmayacağında kuşku duyulmamalıdır. Kamu davası için süre öngören kanunun, idari ceza yönünden süre öngörmemesi de, yasa yapıcının amacının aynı doğrultuda olduğunu gösteren bir hukuksal olgudur. Anayasal eşitlik ilkesiyle, ceza hukukundaki genellik kuralı bu konuda duraksamaya yer bırakmamaktadır.

Bu durumda, yukarıda da değinildiği gibi, seçim suçlarıyla ilgili kamu davası süresinin, 4381 sayılı Kanunla yapılan seçimlere katılmayanlara verilecek para cezalarıyla ilgili karar alma süresini de belirlediği kabul edilebilir.

Bu açıklık karşısında, seçim suçlarıyla ilgili kamu davası süresinin, sözü edilen seçimlerde oy kullanmayanlara verilecek para cezası için de esas alınması uygun olacaktır.

S O N U Ç:

Açıklanan nedenlerle,

1- 18 Nisan 1999 tarihinde yapılan seçimlere özürsüz katılmayanlara uygulanacak para cezalarında da 4381 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesinde belirtilen seçimin bittiği tarihten itibaren 3 ay içinde kamu davası açma süresinin, göz önünde bulundurulmasının uygun olacağına,

2- Yukarıdaki 1. maddede belirtilen 3 aylık kamu davası açma süresi geçtiği halde yorum farklılığıyla para cezası düzenlenmiş ve gelir idaresine iletilmiş işlemler hakkında ilçe seçim kurulu başkanınca ayrıca bir karar alınması gerekmediğine,

3- Kararın Dörtyol İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına gönderilmesine,

23.10.1999 tarihinde oybirliği ile karar verildi.