T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
Karar No : 1973
İtiraz No
: 1439
- K A R A R -
Hüseyin ŞANLI vekili avukat Şener BAŞIBÜYÜK
tarafından Eskişehir İl Seçim Kurulu Başkanlığı aracılığı ile Kurulumuz
Başkanlığına gönderilen 25.06.1999 günlü itiraz dilekçesinde; Türkiye Maden
İşçileri Sendikası Kırka ve Havalisi Şubesi delege seçimlerinin 13.06.1999 günü
yapıldığı, delege seçimlerinin yöntemine uygun biçimde gerçekleştirilmemesi
nedeniyle İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca iptal edildiği ve seçimlerin 27.06.1999 tarihinde yapılmasına
karar verildiği, İlçe Seçim Kurulu kararına karşı İl Seçim Kuruluna itiraz
edilmesi üzerine İl Seçim Kurulunca anılan kararın iptaline karar verildiği,
oysa İl Seçim Kurulu Başkanlığının İlçe Seçim Kurulu kararını inceleme yetkisi
bulunmadığı öne sürülmüş İl Seçim Kurulu kararının iptaline karar verilmesi
istenmiş olmakla dilekçe ve ekleriyle konu incelendi.
GEREĞİ
GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 3449/5 inci
maddesiyle değişik 14/11 inci maddesine göre sendika seçiminin devamı sırasında
yapılan işlemlerle tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim
sonuçlarına yapılacak itirazlar ilçe seçim kurulu hakimi tarafından aynı gün
incelenir ve kesin olarak karar bağlanır.
Görüldüğü gibi hakimin görevi seçim
iş ve işlemlerine yapılan itirazları incelemek ve karara bağlamakla sınırlı
tutulmuştur. Bunun dışında genel kurulu toplantıya çağırmak, toplantı gününü
belirlemek veya genel kurul toplantısını iptal etmek gibi bir görevi mevcut
değildir. Kuşkusuz seçimlerde usulsüzlük tesbit
edildiğinde seçimin iptaline karar verilebilir.
Sendika delegeliğine seçilenlerin
delegeliklerinin ilçe seçim kurulu hakimi tarafından iptal edilebilip
edilemeyeceği meselesine gelince; delege tesbiti ve
belirlenmesi sendikanın iç işidir. Sendikalar kendi tüzüklerine göre genel
kurul toplantısına iştirak edecek delegelerini tesbit
eder ve seçimden önce ilçe seçim kurulu başkanına bildirir. Hakim gerekli
incelemeyi yaparak listeyi kesinleştirir. Keza yapılan itirazları da iki gün
içinde kesin olarak karara bağlar.
Sendikanın iç bünyesinde
gerçekleştirdiği seçimlere ilçe seçim kurulu hakiminin müdahale edebileceğine
ilişkin sendikalar yasasında herhangi bir hüküm mevcut değildir. O itibarla
yukarıda açıklandığı gibi sözü edilen hakimin delege seçimini iptale yetkisi
bulunmamaktadır.
Yüksek Seçim Kurulunun ilçe seçim
kurulu hakiminin bu şekildeki görev gasbını
incelemeye yetkili ve görevli olup olmadığı konusu üzerinde önemle durulması
gerekli görülmüştür.
İtirazın konusu seçim iş ve
işlemlerini içermediğinden anılan yasanın 14/11 inci maddesinin uygulama
olanağı bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla seçim iş ve işlemlerine karşı
yapılan itirazlar üzerine verilen kararlar kesindir. Oysa itiraz ilçe seçim
kurulu başkanının görevsizliği konusuna ilişkindir. Bilindiği gibi görev
itirazı kamu düzenine ilişkin olduğundan Yüksek Seçim Kurulu ilçe veya il seçim
kurullarının görevlerini aşarak vermiş oldukları kararları denetleyebilir ve
giderek bu yolda verilen kararların iptaline karar verebilir. Gerek Anayasanın
79 ve gerekse 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri
Hakkında Kanun’un 14 üncü maddesi böyle bir yorum tarzına imkan
vermektedir. Zira başta Yüksek Seçim Kurulu olmak üzere diğer seçim
kurullarının görevleri seçim iş ve işlemlerini yürütmekle sınırlıdır. Seçim
kurullarının yasalarda öngörülmeyen işlere el atması kamu düzenini bozar. Bu
durumda Yüksek Seçim Kurulu’nun görev gasbını
denetleyebileceğinden kuşku duyulmamalıdır.
Diğer taraftan delege seçimlerinin
veya genel kurul toplantısının yargı denetimi dışında tutulması düşünülemez. Bu
konuların iş hukukunu ilgilendirmesi bakımından itirazı olanların iş
mahkemelerine gidebilecekleri söz götürmez.
Her ne kadar il seçim kurulunun
toplantı günü tayin etmesi isabetsiz ise de görevini aşması nedeniyle ilçe
seçim kurulu kararının iptaline karar vermiş olması yerindedir.
Hal böyle olunca da itirazın reddine
karar verilmesi gerekmiştir.
S
O N U Ç:
1- İtirazın reddine,
2-
Karar örneğinin itiraz eden ile
Eskişehir İl ve Seyitgazi İlçe Seçim Kurulu Başkanlıklarına gönderilmesine,
03.07.1999 gününde oybirliği ile karar verildi.