1999 YILI KARAR ÖZETLERİ

Karar Sıra Sayısı

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 148 inci maddesine göre vergi dairesi mükellefi olan kişilerin ikametgah adreslerinin bilgisayar ortamında bulunan illerin seçmen kütüğü kayıtlarından tespit edilerek istemde bulunan vergi dairesine bildirilmesine izin verilmesi gerekir.

1

Milletvekili ve Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde il seçim kurullarının görev ve yetkileri 298 sayılı Kanunun 16/1. maddesinde belirtilmiştir. Yasanın belirlediği bu görevler yanında; seçimlerin düzenli yürümesi için gerekli önlemi almak, il ve ilçe seçim kurulları arasında koordinasyonu sağlamak gibi, yönetsel görevleri de vardır. Bu yönetsel görevler 16/1. maddeye göre il seçim kurullarının yetkisi kapsamındadır.

2

Oy kullanmış olan şahsın imzasının bulunduğu sandık seçmen listesinin ilgili sahifesinin adli tahkikat nedeni ile mahkemece istenilmesi durumunda, verilmesinde bir sakınca yoktur.

3

Hangi nedenle olursa olsun bir seçim bölgesinde oturan nüfusun tümüyle boşaltılarak bir başka seçim bölgesine nakledildiğinin belgelenmesi halinde insanların oturmadığı tespit edilen yerde seçim yapılmasına olanak yoktur.

4

Seçim takviminin işlemeye başlamış olması ve seçim yasaklarının gündeme gelmesi nedeniyle, “Demokratik imza kampanyası” seçim yasaklarının içine girer. Seçim döneminde ancak yasada belirlenen şekilde siyasi partilerin propaganda yapabilmeleri mümkündür. İmza kampanyasının devamı istenemez.

5

Seçmenin seçmenlik ehliyetinin bildirilmesine ilişkin özel bilgileri içeren kütüklerin seçim işlemi dışında kullanılması bunların düzenlenme amacıyla bağdaşmaz. Bu nedenle, 2839 sayılı Kanunun 40. maddesine göre seçimle ilgili her türlü evrakın Yüksek Seçim Kurulunun istem ve izni olmadan hiçbir yere gönderilemeyeceği hükmü karşısında, İcra Dairesi Müdürlüğünce seçmen kütüğüne kayıtlı şahsın ikametgah adresinin tespit edilerek bildirilmesine ilişkin talebin yerine getirilmesi mümkün değildir.

6

İl Seçim Kurulunda yedek üye durumundaki hakim yasal olarak fiilen kurulda görev almış sayılır. Öte yandan, boşalan ilçe seçim kurulu başkanlığı görevi kurulda hiç görev almamış en yüksek dereceli hakim tarafından yürütülür.

7

Terhis mahiyetinde izinli olarak kıtalarından ayrılan seçmenlerin, resmen terhis edilecekleri tarihi belirten askerlik şubelerince verilmiş belgeleri ibraz etmeleri ve dilekçelerine eklemeleri suretiyle sandık seçmen listelerine yazılmaları mümkündür.

8

Organ seçimleri yargı gözetimi altında yapılır ve itiraz üzerine İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca kesin olarak karara bağlanır. 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanununun Ek 4. maddesine göre ilçe seçim kurulu başkanının itiraz üzerine vermiş olduğu karar kesin olduğundan, yapılan itirazların incelenmeksizin reddi gerekir.

9

Sandık seçmen listelerinin güncelleştirilmesi ile ilgili bütün şikayet ve itirazları incelemek ve kesin olarak karara bağlamak ilçe seçim kurulu başkanına verilmiş bir görevdir. Anayasal bir görev olan oy kullanma hakkının kısıtlandığı ve seçmen kütüklerine yazılmadıkları hususunda ilçe seçim kurulu başkanlığına yapılan itiraz üzerine bu kurul başkalarının verdiği kararlar kesindir. Yüksek Seçim Kurulunca bu konuda bir karar verilmesi mümkün değildir.

10

Sandık seçmen listelerinin güncelleştirilmesinde usulsüzlük yapıldığına ilişkin itirazlar ilçe seçim kurulu başkanlığınca kesin olarak karara bağlanır. Yüksek Seçim Kurulunca bu konuda karar verilmesi mümkün değildir.

11

Sandık konulacak yeri ve oy verme işinin vaktinde sona ermesi için gerekli tedbirleri sandık kurulu tespit eder. Sandığın konulacağı yerin belirlenmesinde seçmenin oyunu kolaylıkla, serbestçe ve gizli şekilde verebilmesi yasa gereğidir. 298 sayılı Kanunun 4381 sayılı Kanunun 5. maddesi ile değişik 74 üncü maddesi uyarınca, Camilere ve İbadethanelere seçim sandığı konulamaz.

12

Hukuk açısından kesin karar yasanın o kararın artık ne kararı veren yargı yeri ne de bir başka merci tarafından her ne sebeple olursa olsun incelenmesini yasak ettiği karar demektir. Sandık seçmen listelerinin güncelleştirilmesi ile ilgili bütün şikayet ve itirazları incelemek ve kesin olarak karara bağlamak ilçe seçim kurulu başkanına verilmiş bir görevdir.Anayasal bir görev olan oy kullanma hakkının kısıtlandığı ve seçmen kütüklerine yazılmadıkları hususunda ilçe seçim kurulu başkanlığına yapılan itiraz üzerine bu kurul başkanlarının verdiği kararlar kesindir. Yüksek Seçim Kurulunca bu konuda bir karar verilmesi mümkün değildir.

13

T.C. Anayasasının 150 nci maddesi hükmüne göre, Anayasa Mahkemesine dava açma hakkının kimlere tanındığı sınırlı bir biçimde sayılmıştır. Sayılan kurum ve kuruluşlar arasında Yüksek Seçim Kurulu yoktur. O itibarla Yüksek Seçim Kurulunun Anayasa Mahkemesine dava açma (başvurma) yetkisi bulunmamaktadır.

14

Organ seçimlerinin yargı gözetimi altında yapılacağı, itiraz üzerine hakimin vereceği kararın kesin olduğu, 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanununun Ek 4 üncü maddesinde hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle, Şoförler ve Otomobilciler Odasının yargı gözetimi altında yapılan organ seçimlerine her ne suretle olursa olsun yapılan itirazın incelenmeksizin reddi gerekir.

15

Sandık işlemleri dışındaki konularda, seçimlere ve seçim tutanaklarına itiraz, seçim işlemini yöneten ve tutanakları veren kurullara, bunların kararlarına karşı da üstünde bulunan kurullara yapılması gerekir. İlçe Seçim Kurulu kararlarına karşı üst kurul durumunda bulunan il seçim kuruluna başvurulmadan doğrudan doğruya Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın incelenmesi mümkün değildir. Diğer bir ifadeyle, süresi içinde yetkili kurullara başvurulmadan ve prosedüre uyulmadan yapılan itiraz incelenemez.

16

Bir siyasi partinin, seçimlere katılmaya hak kazanmış olması, ilgili partinin aksine bir beyanda bulunmadığı sürece, tüm seçim çevrelerinde seçime katılma hakları bulunduğunun kabulü gerekir.Ayrıca, ilçe seçim kurulu daha önceden oluşturulmuş olması nedeniyle, ilçe teşkilatını sonradan tamamlayan siyasi partiden üye alınmaz. Sandık Kurullarına ancak o ilçede teşkilatı bulunması koşulu ile üye alınması mümkündür.

17

Aday listelerinin Yüksek Seçim Kuruluna verildikten sonra yasal açıdan boşalma dışında siyasi partilerin aday listeleri üzerinde değişiklik yapmaya yetkileri bulunmamaktadır.

18

Siyasi partilerce, Yüksek Seçim Kurulunca verilen aday listelerinde süresi içerisinde boşalma olduğu takdirde ilgili siyasi parti kazanılmış hakları zedelememek şartı ile boşalan sıraya istediği adayı bildirebilir.Bu yön, siyasi partilere Siyasi Partiler Kanunu uyarınca verilmiş bir yetkidir.

19

2972 sayılı Yasanın değişik 14. maddesinde yer alan; adaylıkların geçici olarak ilanından itibaren iki gün içinde ilçe seçim kuruluna itiraz edilebileceği, bu itirazların en geç iki gün içinde karara bağlanacağı, ilgililerin bu karara itiraz etmeleri halinde de konunun il seçim kurulunca en geç iki gün içinde kesin karara bağlanacağı, hükmü karşısında bu kararlara karşı şikayet, itiraz, karar düzeltme ve yeniden inceleme yoluna yasanın imkan vermediği gerekçesiyle itirazın incelenmeksizin reddi gerekir.      

20

…Partisi Genel Başkanlığının 04.01.1999 – 08.04.1999 tarihleri arasında yapılacak propaganda faaliyetleri kapsamında afiş yapıştırma ve bildiri dağıtma konularına açıklık getirilmesi yolundaki dilekçesi ile aynı nedenlere dayalı olarak… il seçim kurulu kararının kaldırılmasına ilişkin dilekçenin incelenmesi sonucunda; 298 sayılı Kanun’un 49 ve 50. maddelerinin incelenmesinden, seçim kurullarının açık ve kapalı yer toplantıları ile ilgili yetkilerinin seçim dönemindeki propaganda süresi ile sınırlı olduğu anlaşıldığından ve Yüksek Seçim Kurulunun yerleşik uygulamasının da bu doğrultuda olduğundan, bunun dışında seçim takviminin başlangıç dönemi ile, oy verme tarihi arasındaki her türlü toplantıların 2911 sayılı Yasaya tabi olduğu, bu durumda ilçe seçim kurulu başkanlarının, bildiri dağıtma ve oy verme gününden önceki 20 gün içinde afiş yapıştırma ile ilgili izin verme yetkileri bulunmadığından sonucu itibariyle yerinde görülen il seçim kurulu kararının kaldırılması isteminin reddi gerekir.

21

……..partisi ……… ili milletvekili adaylığı için başvuran kişinin adaylık başvurusundan sonra partisinde ikinci sırada aday gösterildiği, genel merkezin baskısı ile adaylıktan istifa ettirildiği, bu ağır baskının kalkmasından sonra noter kararı ile istifadan vazgeçtiğini bildirdiği, bu durumda milletvekili adayı olduğunun kabulü yolundaki dilekçesi incelenerek, ilgilinin 24.02.1999 tarihinde partisince 2. sırada aday gösterildiği, daha sonra 26.02.1999 tarihinde noterlik işlemi ile istifasını Kurula gönderdiği, Kurulun 27.02.1999 tarihinde istifanın parti genel başkanlığına bildirilerek, 2839 sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca yerine aday bildirilmesinin istenildiği ve aynı gün yerine başka bir adayın gösterilmesi üzerine, bu kişinin adaylığının kabul edilerek 28.02.1999 günlü Resmi Gazetede ilan edildiğinin anlaşıldığı, ilgilinin istifasını geri aldığı yolundaki beyanının yerine gösterilen adayın isminin yayınından çok sonra 03.03.1999 tarihinde Kurula ulaştığı, bu durumda istifadan vazgeçme beyanının dikkate alınmadığı gerekçesiyle, istifa eden dilekçe sahibinin adaylığının geçersizliğine karar verilmelidir.                     

22

Bağımsız milletvekili adayı tarafından il seçim kurulu başkanlığı aracılığı ile verilen istifa dilekçesinin, seçim takviminde istifa için belirtilen tarihten sonra verildiği anlaşılmakla birlikte, siyasi parti adayı olmayıp bağımsız adaya ait olan istifa dilekçesinin kabulü ile, ilgilinin kesin aday listesinden çıkarılması gerekir.    

23

Milletvekili adayının adaylıktan istifa ettiği bildirilmiş ise de, 21. Dönem Milletvekili Genel Seçiminde Uygulanacak Seçim Takvimine göre kesin aday listeleri, Yüksek Seçim Kurulunca hazırlanıp yayın için gönderilmiş olduğundan, ayrıca kurul kararı uyarınca öngörülen gün saat 17.00’ye kadar yapılmayan istifaların geçerli olmadığı belirtildiğinden, bu tarihten sonra verilen istifa dilekçesi hakkında yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.  

24

Adaylara karşı yapılan itirazın, geçici aday listesinin ilanından sonra seçim takviminde öngörülen gün akşamına kadar mahalli ilçe seçim kuruluna yapılması gerekir. Bu kurala uyulmadan Yüksek Seçim Kuruluna doğrudan yapılan itirazın incelenmesine olanak yoktur.

25

Siyasi Parti Genel Başkanlığınca verilen dilekçede bazı televizyon kuruluşlarının, yasalara ve Yüksek Seçim Kurulu kararlarına aykırı olarak, tarafsızlık ve eşitlik ilkelerine uymayan, seçim sonuçlarını etkileyecek nitelikte yayınlar yaptıkları belirtilerek bu durumun önlenmesi istenilmiştir. Ancak; 3984 sayılı Yasanın 27. maddesi uyarınca, yayınların Yüksek Seçim Kurulunca düzenlenip, bu ilkeler dahilinde, denetimi Radyo ve Televizyon Üst Kurulunca yapıldığından, yayın ilkelerine uyulmaması yolundaki şikayetlerin, bu kurula yapılması gerekmektedir.    

26

18 Nisan 1999 tarihinde birlikte yapılacak milletvekili ve mahalli idareler genel seçimleriyle ilgili seçim takviminde, il seçim kurullarının geçici aday listelerine yapılacak itirazlara karşı verdikleri kararlara karşı en geç 3 Mart 1999 tarihine kadar itiraz edileceğinin belirtilmesi karşısında, daha sonra 12.03.1999 tarihinde yapılan itirazın süre yönünden incelenmesi mümkün değildir.  

27

Seçmen kütüğünün güncelleştirilmesi sırasında, o yerde oturmayan bazı kişilerin itiraz üzerine ilçe seçim kurulunca seçmen kütüğünden çıkarılmasına karar verildiği, ancak listeler çoğaltılırken kütükten çıkarılan bazı kişilerin yeniden listeye dahil edildiğinin anlaşıldığı, sandık seçmen listesinden çıkarılan kişilerin oy kullanamayacakları tartışmasız olduğuna göre, çoğaltma sırasında dahil edilen bu kişilerin listeden çıkarılması ve sandık seçmen listelerinin buna göre düzeltilmesi gerekir.   

28

298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 18. maddesinde, seçmen sayısı 25.000’i aşan ilçelerde geçici ilçe seçim kurulları oluşturulabileceği öngörülüp konunun Yüksek Seçim Kurulunun takdirine bırakıldığı, Kurulun 09.12.1998 gün ve 354 sayılı kararında bu konunun esaslarının belirlendiği gerekçesiyle, bu koşulların mevcut olduğu anlaşılan ilçede bir adet geçici ilçe seçim kurulunun oluşturulması gerekir.

29

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile Milli Savunma Bakanlığınca gönderilen yazılarda; ”… Bilecik Milletvekili Bahattin ŞEKER’in, dövizle yaptığı askerlik hizmetinin gerçeğe aykırı bilgi ve belgelerle sağlandığı tespit edilerek, 1111 sayılı Kanunun Ek 1. maddesi gereğince bu kapsamdan çıkartıldığından bahisle, konunun Yüksek Seçim Kurulunca değerlendirilmesi…” istenilmiştir. Öncelikle, 298 sayılı Yasanın 130. maddesinde sayılmayan “askerliğini yapmış olmak” koşulunun olayda “tam kanunsuzluk” halini oluşturduğu sonucuna varılmıştır. İlgilinin dövizle askerlik kapsamından çıkarılması işlemine karşı Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde açtığı davanın reddedildiği ve kararın kanun yollarından geçilerek kesinleştiği anlaşıldığından, bu kesin karar karşısında, seçim tarihinde Anayasanın 76. maddesinde öngörülen “askerlik hizmetini yapmış olmak” koşulunu taşımayan ve milletvekili seçilmeye engel durumu bulunduğu anlaşılan Bahattin ŞEKER’in tutanağının iptaline karar verilmelidir.

30

Seçimlerle ilgili anket çalışmalarının Yüksek Seçim Kurulunca yasaklanması üzerine; bir anket şirketi tarafından gönderilen yazıda, şirkette çalışan kişilerle birlikte siyasi partilerin de büyük zarara uğradığı belirtilerek, anket yasağının kaldırılması istenilmiş ise de; 298 sayılı Yasanın 4125 sayılı Yasa ile değişik 61. maddesinde, vatandaşın oyunu etkileyecek nitelikte, yayın yapılmasını engellemek amacıyla, seçimin başlangıç tarihinden itibaren, yazılı, sözlü ve görsel basın ve yayın araçları ile kamuoyu araştırması, anket, tahmin, referandum gibi adlarla yayın yapılmasının yasaklandığı, bu durumda bilimsel araştırmalar dışında, formlar dağıtılarak yapılan anketlerin, vatandaşın oyunu etkileyecek nitelikte olup, yasak kapsamına girdiği sonucuna varılarak ilgili şirketin isteminin reddine karar verilmelidir.

31

Seçilmeye engel teşkil eden mahkumiyeti olduğu için aday listesinden çıkarılan adayın, listelerin 2972 sayılı Yasanın 14. maddesindeki usule göre kesinleşmesinden sonra, memnu hakların iadesi yolunda karar almış olmasının, yeniden listeye alınmasına olanak vermez.Diğer bir ifadeyle, aday listeleri kesinleştikten sonra alınan memnu hakların iadesi kararı adayın yeniden listeye girmesine olanak vermez.

32

TÜBİTAK – ODTÜ Bilgi Teknolojileri ve Elektronik Araştırma Enstitüsünün; 18.04.1999 tarihinde yapılacak seçimlerde, Çankaya İlçe Seçim Kurulunda, milletvekili seçim sonuçlarının bilgisayara otomatik olarak aktarılmasına ilişkin araştırma ve uygulamaya yönelik deneme niteliğinde çalışma yapılması yolundaki isteğinin, seçim iş ve işlemlerini aksatmamak koşuluyla kabulüne karar verilmesi.

33

İlçe Seçim Kurulu Başkanı olan hakimin kesin olarak karara bağladığı konularda, bu kararlara karşı bir üst kurula itiraz edilmesine olanak bulunmadığından, ilçe seçim kurulu başkanlığınca verilen kesin kararın kaldırılması yolundaki il seçim kurulu kararının kaldırılması gerekir.

34

Gazete ve yazarının; aleyhinde asılsız propaganda yaptığı, halkı tarafına ve partisine oy vermeme yönünde etkilemeye çalıştığı, bu nedenle 298 sayılı Yasa hükümleri ve Yüksek Seçim Kurulu kararlarını ihlal ettiği belirtilerek gerekli işlemin yapılması istenilmiş ise de, bu konuda işlem yapmaya Yüksek Seçim Kurulunun görevli ve yetkili olmadığı gerekçesiyle, dilekçenin kendisine iadesi gerekir.

35

4381 sayılı Yasanın geçici 2. maddesinde belirtilen yönteme aykırı olarak propaganda yapılması suç teşkil ettiğinden, anılan yasaklara uyulmaması halinde, Cumhuriyet Savcıları ve güvenlik kuvvetlerince işlem yapılması gerekir. 298 sayılı Yasanın 60. maddesine göre, oy verme gününün 20 gün öncesinden başlayarak, oy verme gününe kadar, afiş, ilan ve benzerlerinin asılacağı yerleri belirlemeye ve bu kararlara uyulmaması halinde kaldırılmasına karar vermeye, ayrıca yukarıda anılan aykırılıkları tespit edip, ortadan kaldırmaya İlçe Seçim Kurulları görevli ve yetkilidir.          

36

İlçe sınırları içinde yeni kurulan cezaevine tutuklu sevkiyatının devam ettiği, bu cezaevlerinde sandık seçmen listesi düzenlenip düzenlenmeyeceği konusunda görüş istenilmesi üzerine; Yüksek Seçim Kurulunca, bu konuyu açıklayan 140/1 sayılı Genelgeye işaret edildikten sonra, belirtilen 16.04.1999 tarihe kadar tutuklananların listeye alınması gerekir. Ancak; daha önce başka bir yerde kayıtlı olmayanların listeye alınmasına olanak bulunmadığından, kayıtlı olduklarını ispat edenlerin de listeye dahil edilerek, 16.01.1999 tarihinden sonra yeni kurulan ceza ve tutukevleri için sandık seçmen listesinin oluşturulması gerekir.     

37

Bağımsız milletvekili adayı tarafından meclis çalışmalarına katılması nedeniyle oy pusulalarını İl Seçim Kuruluna zamanında teslim edemediğinden bahisle ek süre istenilmiş ise de, 2839 sayılı Yasanın 26. maddesi uyarınca Yüksek Seçim Kurulunca düzenlenen karar ve seçim takviminde bağımsız milletvekili adaylarının oy pusulalarını vereceği en son tarihin belirlendiği, Resmi Gazetede yayınlanan bu tarihten sonra ek süre verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle bağımsız milletvekili adayının isteminin reddi gerekir.  

38

İlçe Seçim Kurulunun oluşturulmasından sonra, kurul başkanlığını yürüten kıdemli hakimin başka yere atanması üzerine, ilçede bulunan diğer hakimin hiçbir görevlendirme yapılmaksızın genelge uyarınca İlçe Seçim Kurulu Başkanlığını yürütmesi gerekir. Sonradan aynı ilçeye atanan hakim daha kıdemli olsa bile İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına getirilmeyeceğinden, bu hakimin durumunun ancak daha sonra oluşturulacak kurulda dikkate alınması mümkündür. Diğer bir ifade ile; seçim kurulları oluştuktan sonra, o yere daha yüksek dereceli hakim atanması nedeniyle hakimler arasında derece ve kıdem durumunun değişmesi kurullarda değişiklik yapılmasını gerektirmez.        

39

Güncelleştirme sonrasında sandık seçmen listelerinin dört seçmenle kesinleştiği, bu durumda seçmen sayısının ihtiyar heyeti sayısından az olduğu, 2972 sayılı yasanın 30. maddesi uyarınca belirlenen üye sayısının altında olan listedeki dört seçmenin seçmen listesine eklendiği, seçmen kütüklerin kesinleşmesinden sonra yeniden seçmen kütüğü düzenlenmesine olanak bulunmadığından, daha sonraki tarihte yapılan köy muhtarı itirazının reddine ve bu köyde seçim yapılmamasına karar verilmiştir. Söz konusu köyde yazılmış olan dört seçmen diğer seçimlerde oyunu kullanmak üzere başka bir köy sandık seçmen listesine eklendiğinden, seçmen kütüklerinin kesinleşmesinden sonra yeniden kütük düzenlenemez.   

40

Seçim hizmetlerinin düzenli ve sağlıklı yürütülebilmesi için sandık kurulu başkan ve üyelerinin tarafsız kimseler olması ve tarafsız olduklarından kuşku duyulan ve ayrıca, güvenlik kuvvetlerince ciddi endişe belirtilen kişilerin değiştirilmesi gerekir.

41

Belediye sınırları içine alınan köyün daha sonra belediye meclisi ve il idare kurulu kararı ile mahalle haline getirildiği, bu durumda köy tüzel kişiliği 01.01.1999 tarihinde sona erdiğinden, eski statünün devamı ile seçmenlerin köy tüzel kişiliği içinde kalarak oy kullanmalarının mümkün olmadığına, burada mahalle muhtarlığı ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinin yapılmasına, ayrıca bu seçmenlerin bağlı bulundukları ilçenin mahalli idareler seçimlerinde oy kullanmalarına karar verilmiştir.       

42

Yüksek Seçim Kurulunun 140/1 sayılı Genelgesinin 11. maddesinde 18.04.1999 tarihinde yapılacak Milletvekili ve Mahalli İdareler Genel Seçimlerinde, İlçe Seçim Kurulunun sandık seçmen listelerine yapılacak itirazları iki gün içinde kesin karara bağlayacağı belirtilmiş ise de, 298 sayılı Yasanın 41. maddesinde tanımlanan mükerrer seçmen kaydının varlığı nedeniyle, İlçe Seçim Kurulunca mükerrerlik açısından araştırma ve inceleme yapılabilmesi mümkündür.     

43

298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 7. ve 8. maddelerinde, ceza infaz kurumlarında hükümlü olarak bulunanların oy kullanamayacakları açıklanmış ve meşruten tahliye edilenlerin hükümlülüklerinin bihakkın tahliye tarihine kadar devam etmiş olması nedeniyle, bu kişilerin oy kullanmaları mümkün değildir.   

44

298 Sayılı Kanun’un 6. maddesine göre; Türk Vatandaşı olmayan ve seçim tarihinde 18 yaşını doldurmayanların seçmen kütüğüne kaydı yapılmaz. Bu kişiler kesinleşen sandık seçmen listesinde yer alsalar bile oy kullanmaları mümkün değildir. Oy kullanacak kişilerin kimliklerinin sandık kurulu görevlileri tarafından kontrol edilmesi de zorunludur.

45

298 sayılı Yasanın 14. maddesine göre seçim iş ve işlemleri ile ilgili her türlü basılı kağıtların Yüksek Seçim Kurulunca bastırılıp, tüm Yurttaki seçim kurulu başkanlıklarına yeteri kadar gönderilmesi gerekir. Bu tür basılı kağıtların kişi, kuruluş yada siyasi partilerce basımı, dağıtımı, kullanılması ve çoğaltılması mümkün olmadığı gibi bu eylemin suç teşkil edip etmediğinin tayin ve takdir yetkisi adli mercilere aitir. 

46

T.C. Anayasasının 79 uncu ve 298 sayılı Yasanın 14. maddesinde, Yüksek Seçim Kurulunun görev ve yetkileri belirlenmiş ve uygulama alanı da aynı yasanın 1. maddesinde sayılan seçimlerle sınırlandırılmış olduğundan, 298 sayılı Yasada belirtilenler dışında kalan, fakat; yargı gözetiminde yapılması öngörülen Esnaf ve Sanatkarlar Odası Organ Seçimlerine yapılan itirazların Yüksek Seçim Kurulunca incelenmesine olanak yoktur.

47

298 sayılı Yasanın 103/4. maddesinde, arkaları sandık kurulu başkanlığınca mühürlenmeyen birleşik oy pusulalarının geçerli olmadığı belirtilmiş ve Yüksek Seçim Kurulunun 138 sayılı Genelgesinde aynı hükme yer verilmiş ise de, sandık kurulunun ihmalinden kaynaklanan şekil noksanlığı nedeniyle mühürlenmemiş olan birleşik oy pusulaları geçerlidir.       

48

2972 sayılı Yasanın ilgili bölümünde, köy ve mahalle muhtarlıkları ve köy ihtiyar meclisiyle, ihtiyar heyeti üyeliği ile ilgili düzenlemelerde bu seçimin itiraz usul ve esaslarına yer verilmediği, belediye ve il genel meclislerinde itirazları düzenleyen 25. maddeye atıfta bulunulmadığı gibi, 442 sayılı Köy Kanununun konuyu ayrıca düzenleyen Ek 7. maddesi halen yürürlükte olduğundan; muhtarlık seçimlerinde il seçim kurulu kararının kesin olduğu için, Yüksek Seçim Kurulunca itirazların incelenmeksizin reddedileceğine, ancak; 2839 sayılı Yasanın 11. ve Anayasanın 76. maddesinde yer alan koşulların eksikliği tam kanunsuzluk durumu teşkil ettiğinden, bu konulara ilişkin ihbar, iddia ve itirazların her zaman incelenebileceğine karar verilmiştir.      

49

Sağlıklı bir seçimin kanun ve mevzuata uygun olarak yapılması gerekir. Oy pusulası seçmenin gerçek irade ve tercihinin belirlenmesinde tek ve temel mercii olduğundan, oy pusulasının nasıl hazırlanıp dağıtılacağı 298 sayılı Yasanın 14. ve 2972 sayılı Yasanın 18. maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Yasalardaki düzenlemeye aykırı olarak yapılan belediye başkanlığı seçiminde birleşik oy pusulasında seçime katılmayan bir siyasi partinin özel işareti ve altına o mahalde seçime katılan başka bir siyasi partiye ait belediye başkanı adayı adının yer alması ve bu siyasi parti seçime katıldığı halde birleşik oy pusulasında özel işaret ve adının yer almadığı anlaşıldığından ve bu durum seçmeni yanılgıya sevk ettiğinden hatalı basılan oy pusulası ile yapılan seçimin iptali gerekir.            

50

Seçmenin seçmenlik ehliyetinin belirlenmesine ilişkin özel bilgileri içeren seçmen kütüklerinin seçim işleri dışında kullanılması, bunların düzenlenme amacı ile bağdaşmaz. Bu nedenle, seçmen kütüğünün seçim işleri dışında kullanılması mümkün değildir.

51

Somut delil ve gerekçe gösteremeyenlerin, itirazlarının incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

52

Seçimlerde aday olan bazı siyasi parti adaylarının ilçe seçim kurulunda yer aldığından seçimlere gölge düşürdüğü öne sürülerek itirazda bulunulmuş ise de; İlçe seçim kurullarının teşkiline karşı, süresi içinde itiraz edilmesi gereklidir. Kurulların oluşumu kesinleştikten sonra yapılacak itirazlar incelenemez.

53

Para cezasına çevrilmiş bir yıllık hapis cezasına mahkumiyet suçu, yüz kızartıcı nitelikte değilse, seçilmeye engel teşkil etmez.

54

Seçim çevresinde geçerli oyların en çoğunu almış olan siyasi partinin kontenjan adayları belediye meclis üyeliğini kazanmış sayılır. Belediye başkanlığını kazanan siyasi parti kontenjan adaylarının meclis üyeliğini kazanmaları söz konusu değildir.

55

Yetkili seçim kuruluna başvurulmadan doğrudan doğruya Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın incelenmesi mümkün değildir.

56

Belediye başkanlığına ait oylar mavi renkli oy zarfı yerine, mor renkli oy zarfında kullanılmış olması, seçmenlerin hatasından kaynaklanmayıp, sandık görevlilerinin hatalı işlemleri sonucu meydana gelmiş olması nedeniyle, kullanılan oyların iptali düşünülemez.

57

Seçim sonuçları kesinleştikten ve eşit oy alan iki adayla ilgili ad çekmek suretiyle belediye başkanı seçilen belli olduktan sonra, seçim sonuçlarına itiraz edilerek yeniden sayım döküm yapılmasını istemek hukuka aykırıdır.

58

İtiraz eden, delil ve gerekçe göstermekle yükümlü olup, seçim kurulları delilleri araştırma ve toparlamakla görevli değildirler. Ayrıca itirazcı başlangıçtaki iddia ve itirazlarının sınırı ile bağlı olup, bunu genişletemez ve yeni iddialarla üst kurullara gidemez.

59

Adaylıktan vazgeçmeleri hür iradelerine bağlı olmayan ve terör örgütü mensuplarının baskı ve tehditlerinden kaynaklanan, adayların; adaylıklarını sürdürdüklerinin kabulü gerekir.

60

Kurulların kesin olduğu yazılı bulunmayan kararlarına karşı, her kurulun bağlı olduğu üst kurul itiraz merciidir.Yüksek Seçim Kurulunun kararları kesin olup; şikayet, itiraz, karar düzeltme, tavzih ve yeniden inceleme yolu ile ele alınamaz.

61

Belediye başkan adayının ilkokul diploması varsa, okur-yazar olmadığı yolundaki itirazların dinlenmemesi gerekir.

62

Sandık kurulunun ihmalinden doğan şekil noksanlıkları -bir kısım oy pusulalarının mühürlenmemiş olması- tek başına oyun iptaline neden olmayacağı gibi, serbestçe oluşan seçmen iradesi ile belirlenen seçim sonuçlarını etkilemez. Öte yandan, iki aday arasındaki farkın az olması da gerekçe gösterilerek seçimin iptali ile yenilenmesine ilişkin kararda usul ve mevzuata uyarlık yoktur. Bu nedenle, aksi yönde verilen il seçim kurulu kararının kaldırılarak, belediye başkanlığına en çok oy alan parti adayının seçilmiş olduğuna ve tutanağın bu kişi adına düzenlenmesine karar verilmelidir.

63

298 sayılı Kanunun 112. maddesinde yapılacak itirazların şekli ve itirazlarda aranacak koşullar belirtilmiş olup, somut delil ve gerekçe göstermeyenlerin itirazlarının incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

64

Belediye meclisi üyeleri sayılarının belirlenmesine ve siyasi partilere dağıtımına ilişkin kurul kararlarına süresi içinde itiraz edilmediğinden, hatalı sonucun kesinleştiği, dolayısıyla; İtirazı mümkün iken itiraz edilmeksizin kesinleşen kararın maddi hata nedeniyle yeniden incelenmesi mümkün değildir.

65

Seçimlere ve seçim tutanaklarına itirazın, seçimi yöneten ve tutanakları veren kurullara; bunların kararlarına karşı da bir üst kurula yapılması gerekir. Bu nedenle yetkili seçim kuruluna başvurulmadan, doğrudan doğruya Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın incelenmesi mümkün değildir.

66

Somut olarak ileri sürülen iddiaların incelenmesi sonucu, seçimlere yönelik usulsüzlüklerin, seçim sonuçlarını değiştirecek nitelikte görülmemesi halinde itirazın reddi gerekir.

67

298 sayılı Kanunun 112. maddesinde itirazın şekli ve itirazda aranacak koşullar belirlenmiş olup, somut delil ve gerekçe göstermeyenlerin itirazlarının incelenmesi mümkün değildir.

68

298 sayılı Kanunda gösterilen kurulların veya kurul başkanlarının kesin olmayan kararlarına karşı anılan Yasanın 110. maddesinde sayılanlar tarafından itiraz edilebilir. İtirazlarda kimliğin belgelendirilmemesi halinde dilekçenin reddi gerekir.

69

2972 sayılı Kanunda köy ve mahalle seçimleri birlikte düzenlendiğinden ve aralarında uygulama yönünden farklılık gözetilmediğinden, mahalle seçimlerine ilişkin itirazlar üzerine il seçim kurullarınca verilen kararlar kesindir. Anılan Yasanın 31. maddesinde köy ve mahalle muhtarlıkları için adaylık usulünün öngörülmediği, bu durumda köy ve mahalle muhtarlığı, köy ihtiyar meclisi, mahalle ihtiyar heyeti seçimlerinde herhangi bir parti olarak seçime katılma durumu söz konusu olamayacağından, köy ve mahalle seçimlerinde herhangi bir parti adayı olarak seçime katılma durumu söz konusu olamaz.

70

Memnu hakların iadesine ilişkin kararlar geriye yürümeyeceğinden, seçilmeye engel mahkumiyetinden dolayı seçim tarihinden sonra verilen memnu hakların iadesi kararları ilgilisine seçilme yeterliliği kazandırmaz.

71

Adli sicilde sabıka kaydının silinmiş olması seçilme engelini ortadan kaldırmaz. Sabıka kaydının silinmesi kararı memnu hakların iadesi kararı niteliğinde olmadığından, seçilebilmek için seçimden önce alınmış ve usulünce kesinleşmiş memnu hakların iadesi kararı olması gerekir.

72

Yüksek Seçim Kurulu kararları kesin olduğundan; şikayet, itiraz, karar düzeltme ve yeniden inceleme yoluyla tekrar ele alınmasına imkan yoktur.

73

Seçilmeye engel suçtan dolayı cezası tecil edilen ve seçim tarihine kadar, Türk Ceza Kanununda öngörülen deneme süresi içinde başka bir suç işlemeyen kişinin mahkumiyeti, Türk Ceza Kanunu’nun 95. maddesine göre esasen vaki olmamış sayıldığından, seçilme ehliyetinin kabulü gerekir.

74

Seçimin sonucuna tesir edecek sayıda usulsüz olarak asker- mükerrer ve ölüler adına oy kullandırılmış olması ve usulsüz oyların iki parti arasındaki oy farkını kapatır sayıda bulunması nedeniyle seçimin iptali gerekir.

75

298 sayılı Yasanın 130. maddesinde olağanüstü itiraz yoluna kimlerin başvurabileceği belirtilmiştir. İtirazcı bu kişilerden olmadığından itirazın yetki yönünden reddi gerekir.

76

Olağanüstü itiraz için yedi günlük itiraz süresi öngörülmüş olup, bu süre geçtikten sonra yapılan itirazın reddi gerekir.

77

Seçilmesine engel mahkumiyeti olan ve seçimden sonra memnu hakların iadesi kararı alan muhtarın tutağının iptali gerekir. Memnu hakların iadesi kararının seçilme yeterliliğini yeniden kazandırabilmesi için, bu kararın seçimden önce alınarak usulünce kesinleşmiş olması gerekir.

78

2839 sayılı Kanunun 11/e maddesinde belirtilen mahkumiyet affa uğramış olması nedeniyle seçilmeye engel teşkil etmez.

79

Adli sicilden sabıka kaydının silinmesi memnu hakların iadesi kararı niteliğinde olmadığından, sabıka kaydı silinen belediye başkanının tutanağının iptali gerekir.

80

İtirazın öncelikle bir üst kurula yapılması gerekir. Üst kurul atlanarak doğrudan Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Kaldı ki, muhtarlık seçimlerine ilişkin tam kanunsuzluk halleri dışındaki itirazın öncelikle ilçe seçim kuruluna ve bunun reddine dair karara karşı il seçim kuruluna yapılması gerekir.

81

Seçimden sonra Türk Vatandaşlığını kaybeden milletvekilinin, milletvekilliğinin düşürülmesi yetki ve görevi, T.C. Anayasasının 84. maddesi hükmüne göre, Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir.

82

Okur-yazar olduğu öğretmenlerden oluşturulan üç kişilik komisyonca tespit edilen muhtarın seçilme yeterliliğine sahip olması nedeniyle, hakkında yapılan itirazın reddi gerekir.

83

Yüksek Seçim Kurulu kararlarının şikayet, itiraz, karar düzeltme, tavzih ve yeniden incelenme yoluyla ele alınmasına imkan bulunmamaktadır.

84

Belediye meclisi üyeliklerine seçilen kişilerin yaşlarının öğrenim çağını geçtiğinden dolayı öğrenimleri tamamlanmadan öğrenci kayıtlarının silinmiş olması ve seçilen kişilerin sadece okur-yazar olduklarına dair öğrenim belgelerinin bulunması nedeniyle en az ilkokul mezunu olmayan ve seçilme yeterliliğine sahip bulunmayan belediye meclisi üyelerinin tutanaklarının iptali gerekir.  

85

6136 sayılı Kanunun 13/1 ve Türk Ceza Kanununun 59. maddeleri gereğince, verilen 10 ay hapis cezası muhtar seçilmeye engel değildir.

86

İki kardeşin aynı meclise seçilmesi seçimden sonra gerçekleşen seçilme engeli olduğundan, 442 sayılı Köy Kanunu’nun 30 ve 33. maddeleri uyarınca bu konunun idari mercilerce incelenip, karara bağlanması gerekir.

87

Seçmenin, seçmenlik ehliyetinin belirlenmesine ilişkin özel bilgileri içeren seçmen kütüklerinin seçim işleri dışında kullanılması, bunların düzenleme amacı ile bağdaşamaz. Bu nedenle, icra ve iflas dairesine seçmen kütüğünde yer alan bilgilerin verilmesi mümkün değildir.

88

Yüz kızartıcı suçlar dışında verilen ceza mahkumiyetine bağlı para cezaları seçilmeye engel teşkil etmez.

89

Suç; sahtecilik suçu olsa dahi, Türk Ceza Kanunu’nun 95/2. maddesindeki şartların oluşması, diğer bir deyişle; tecil edilen mahkumiyet sonucu tecil süresinin geçmesi halinde seçilme ehliyeti yeniden kazanılır.

90

İlgili hakkında verilen ceza Af Kanunu ile kaldırılmış bulunduğundan ve adam öldürme suçu, 2839 sayılı Kanunun 11. maddesinin (f) fıkrasının 1., 2., 3. ve 4. bentlerinde belirtilen suçlardan olmadığından, seçilme ehliyetinin kaybedildiğinden söz edilemez.

91

Askerlik hizmetini herhangi bir özrü olmaksızın yapmayan kişinin, köy ihtiyar meclisi üyeliğine seçilmesi mümkün değildir. Seçilmesi durumunda tutanağının iptali gerekir.

92

3167 sayılı Kanun karşılıksız çek düzenleme suçunu,  dolandırıcılık suçunu teşkil eden bir eylem olmaktan çıkardığından ve suçun 2839 sayılı Kanunun (f) bendi değil (e) bendi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, ayrıca; cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmiş olması nedeniyle mevcut mahkumiyetin seçilmeye engel hali kalmamıştır.

93

İtirazın usulüne uygun bulunduğu, ancak; yasaya aykırı olarak kullanılan oyların iki aday arasındaki oy farkı nedeniyle sonuca etkili olmadığı anlaşıldığından, itirazın reddi gerekir.

94

2972 sayılı Yasanın 31. maddesinde düzenlenen ve seçim günü itibariyle 25 yaşını doldurmayan ve bu nedenle seçilme yeterliliklerini taşımadıkları anlaşılan ihtiyar meclisi üyelerinin seçim tutanaklarının iptali gerekir.

95

Belediye başkanı seçilen kişi hakkında açılan kamu davası zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmıştır. Bu nedenle seçilenin, seçilmeye engel halinden söz edilemez.

96

Seçilmeye engel (hırsızlık suçu) bir hükümlülüğün, Türk Ceza Kanunu’nun 95/2. maddesindeki sürenin geçmesi sonucu esasen vaki olmamış sayılması nedeniyle seçilme yeterliliği yeniden kazanılır. Yüz kızartıcı suçlarda da durum aynıdır.

97

İlgili hakkında verilen cezanın Af Kanunu ile kaldırılmış bulunması ve hükümlülüğe esas alınan suçun ırza geçme suçu olması ve suç kapsamının 2839 sayılı Kanunun 11/f fıkrasının 1., 2., 3. ve 4. bentlerinde belirtilen suçlardan olmaması nedeniyle seçilme ehliyetini kaybetmediğinin kabulü gerekir.

98

Kamu görevinden ayrılmadan aday olan ve yapılan seçim sonrası seçildikleri belirlenen belediye meclisi üyelerinin, üyeliklerinin düşürülmesine ilişkin seçim kurulu kararında isabetsizlik yoktur.

99

Adli sicilden sabıka kaydının silinmesi kararı memnu hakların iadesi kararı niteliğinde değildir. Bu yönde verilen silme kararı seçilmeye engel mahkumiyet yasaklamalarını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle, ağır hapis cezası ile cezalandırılan bu mahkumiyet kararının seçimden önce kesinleştiğinin belirlenmesi üzerine, tutanağının iptali gerekir. 

100

İtiraz edenlerin kimliklerini, dolayısıyla 298 sayılı Yasanın 110. maddesinde gösterilen kimselerden olduğunu kanıtlamaları gerekir. Aksi halde, kimliğin belgelendirilmeden doğrudan Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın reddi gerekir.  

101

Yüksek Seçim Kurulunun Anayasa Mahkemesine dava açma yetkisinin bulunmadığı gibi itiraz yoluyla da Kanun hükümlerinin  Anayasaya aykırılık iddiasını Anayasa Mahkemesine götürmesi ve yasal olmayan bir görevin yerine getirilmesi mümkün olamaz.

102

Mahalle ihdas edilmeden yapılan muhtar ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinin yapılma şekli yasaya aykırı ise de; gerek seçim ekonomisi, gerekse; daha sonra aynı isimlerle yasal prosedür yerine getirilmek suretiyle aynı mahalleler oluşturulduğundan, yeniden muhtar ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimlerinin yapılması gerekmez. Yapılmış olan seçimlerin geçerli olarak kabulü gerekir.

103

Muhtarlık görevi ile bağdaşmayan şekilde işçi olarak çalışan muhtarın, muhtarlık  görevinin idari birimlerce yasal prosedürüne uygun olarak sona erdirilebilmesi mümkündür.

104

Muhtar hakkında Cumhuriyet Savcılığınca sahte evrak tanziminden dolayı dava açılmış ise de, herhangi bir suçun seçilmeye engel olabilmesi için, buna ilişkin kararın kesinleşmiş olması zorunludur.

105

Kimliği belgelendirmeden dilekçe doğrudan Kurulumuza gönderildiğinden ve  dilekçede belirtilen muhtarın köyde ikamet etmediğine dair itirazın; ilçe ve il seçim kurullarına yapılabilmesi, il seçim kurullarınca verilecek kararların da kesin olması karşısında, bu kararların Yüksek Seçim Kurulunca incelenmesine olanak bulunmadığından istemin reddi gerekir.

106

Yasalar, Yüksek Seçim Kurulu kararlarının şikayet, itiraz, karar düzeltme, tavzih ve yeniden inceleme yoluyla ele alınmasına imkan vermemiştir. Bu durum karşısında, maddi hata olgusu olmayan itirazın yeniden incelenerek karar verilmesine imkan yoktur.

107

Belediye meclisi üyeliklerine seçilenlerin ilkokul mezunu olmaları şarttır. Bu duruma uymayan üyelerin tutanaklarının iptali gerekir. Ayrıca adam öldürmek suçundan dolayı seçimden önce kesinleşmiş bir mahkumiyetin mevcut olması halinde tutanak iptal edilir. İlgili hakkında verilen memnu hakların iadesi kararı seçimden sonra alınmış olduğundan, Kurulumuzun birçok kararında da vurgulandığı gibi, memnu hakların iadesine ilişkin karar geriye yürümez ve kişinin karar tarihinden önceki hukuki durumunda herhangi bir değişiklik husule getirmez. Adı geçen, memnu hakların iadesi kararının alındığı tarihten itibaren seçilme yeterliliğine hak kazanacağından bundan sonraki seçimlere seçilme yeterliğine sahip bir kimse olarak katılabilir.

108

Muhtar seçilen kişinin seçim tarihi itibariyle aynı yerde en az altı aydan beri oturuyor olması gerekir. Ancak, itiraz konusu olayda ihbar konusu kişinin o yerde oturmadığına ilişkin iddianın ispat edilememesi ve bu konuda il seçim kurulunca verilen kararın kesin olması, ayrıca Yüksek Seçim Kurulunca incelenmesini olanaklı kılacak tam kanunsuzluk hallerinden hiçbirinin olayda söz konusu olmaması karşısında, istemin reddi gerekir.

109

Irza geçmeye teşebbüs suçundan dolayı ağır hapis cezası ile cezalandırılan muhtar, 2972 sayılı Kanunun 31 ve 36. maddelerinin yollamada bulunduğu 2839 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin (e) bendinin öngördüğü seçilme yeterliliğine sahip olmadığından tutanağının iptali gerekir.

110

Yasalarımız; Yüksek Seçim Kurulu kararlarının şikayet, itiraz, karar düzeltme, tavzih ve yeniden inceleme yoluyla ele alınmasına imkan verilmediğinden, itirazın reddedilmesi gerekir.

111

Şikayet olunan ve hükümlülüğe esas alınan suçun niteliği ve ceza miktarı itibariyle 2839 sayılı Kanunun 11. maddesinde sayılan suçlar gibi "yüz kızartıcı" olarak değerlendirmeye ve böyle bir değerlendirme ile bent kapsamını genişleterek mütecaviz sarhoşluk suçundan verilen hafif para cezalarını bu kapsama dahil etmeye imkan bulunmamaktadır.

112

Toplu tekel kaçakçılığı suçundan 5 yıl Ağır Hapis cezası ile mahkum olan muhtarın, seçimden önce aldığı Memnu Hakların İadesi kararı ile seçilme yeterliği yeniden doğmuş olur. Memnu Hakların İadesi kararı mahiyeti itibariyle, mahkumiyet kararına bağlı olarak kişinin kaybetmiş olduğu bütün ehliyetsizlikleri yeniden kazandıran bir karardır. Seçilme engeli ortadan kalkmış olduğundan, muhtarlık tutanağının iptaline ilişkin istemin reddi gerekir.

113

Seçildiği sırada okur-yazar olmadığı anlaşılan muhtarın tutanağı iptal edilerek, bu yerde, boşalan muhtarlık için 2972 sayılı Kanunun 33. maddesinin 2. fıkrası uyarınca seçim yapılması gerekir.

114

Oy sayım ve dökümünde usulsüzlükler yapıldığı ve seçim sonucunun şaibeli olduğu konularına yapılan itiraz, ilçe ve il seçim kurullarınca incelendiğinden, ayrıca; Kurulumuza itirazı haklı gösterecek delil ve gerekçe de sunulmadığından ve itiraz dikkate alınsa dahi seçim sonucunu değiştirir nitelikte görülmediğinden, usul ve yasaya uygun olan kararlara yapılan itirazın reddi gerekir.

115

Daha önceden köy halkının köyü terk edip başka yerlere gitmesi nedeniyle seçmen kütüğü düzenlenemeyen ve seçim yapılamayan köye geri dönüşler nedeniyle köy tüzel kişiliğini korur hale gelmesi ve aynı köyde yeterli sayıda seçmen bulunması koşuluyla muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliği seçimi yapılması gerekir. Bu yer seçmen kütüğünün askıya çıkartılmak suretiyle güncelleştirilip kullanılması ve seçimin 2972 sayılı Kanunun 33. maddesinin 3 ve müteakip fıkraları uyarınca yapılması gerekir.

116

Sendikalar kendi tüzüklerine göre genel kurul toplantısına iştirak edecek delegelerini tespit eder ve seçimden önce ilçe seçim kurulu başkanına bildirir. Hakim gerekli incelemeyi yaparak listeyi kesinleştirir. Yapılan itirazlar da 2 gün içinde kesin olarak karara bağlanır. Hakimin delege seçimini iptale yetkisi yoktur. Görev itirazı kamu düzenine ilişkin olduğundan, Yüksek Seçim Kurulu, ilçe veya il seçim kurullarının görevlerini aşarak vermiş oldukları kararları denetleyebilir ve bu yolda verilen kararların iptaline karar verebilir. Sendika genel kurul toplantısının yargı denetimi dışında tutulması düşünülemez. İl seçim kurulunun toplantı günü tayin etmesi isabetsiz ise de, görevini aşması nedeniyle ilçe seçim kurulu kararını iptal etmesi yerindedir. Bu nedenle itirazın reddi gerekir.

117

Mahkemelerce ceza tertibine yer olmadığına karar verilmesi nedeniyle, adli sicil kayıtlarında sabıka kaydı çıkmayan muhtarın seçilmeye engel halinden söz edilemeyeceğinden yapılan itirazın reddi gerekir.

118

Kurulların kesin olduğu kanunda yazılı bulunmayan kararlarına karşı, her kurulun bağlı olduğu üst kurul, itiraz merciidir. Diğer bir ifadeyle, Yasal süresi içerisinde yapılmayan itirazın Yüksek Seçim Kurulunca incelenmesi mümkün olmadığı gibi, itirazların öncelikle her kurulun bağlı olduğu üst kurula yapılması gerekir. 

119

Sandık işlemleri dışındaki konularda, seçimlere ve seçim tutanaklarına itirazın, seçim işlerini yöneten ve tutanakları veren kurullara, bunların kararlarına karşı da üstünde bulunan kurullara yapılması gerekir. Süresi içerisinde yetkili kurula başvurulmayarak, prosedüre uyulmadan ve kimliğini ispatlamadan  doğrudan doğruya Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın reddi gerekir.

120

Belediye meclisi üyeliklerinin herhangi bir nedenle boşalması ve meclis üye sayısının yedeklerin de getirilmesinden sonra üye tam sayısının yarısından aşağı düşmesi sonucu, belediye meclisi üyelikleri için mülki amirlerin boşalmaları otuz gün içinde bildirmeleri üzerine, yeniden seçim yapılmasına ilişkin ilçe ve il seçim kurullarının kararlarında kanuna aykırılık bulunmamaktadır.

121

Mahkumiyete esas alınan suçun niteliği ve ceza miktarı itibariyle yasada öngörülen "yüz kızartıcı" suç niteliği taşımayan hükümlülük seçilmeye engel teşkil etmez.

122

Adam öldürme suçunun 1803 sayılı Af Kanunu’nun 7/B maddesi ile kaldırılmış bulunması ve bu suç’un 2839 sayılı Kanunun 11/f fıkrasındaki 1-2-3-4 bentlerinde belirtilen suçlardan olmaması nedeniyle, ilgilinin seçilme ehliyetini kaybetmediğinin kabulü, hırsızlık suçundan dolayı hüküm giyerek kesinleşmiş bir mahkumiyetin varlığı halinde, tutanağın iptal edilmesi gerekir.

123

Köy ve mahalle seçimlerinde tam kanunsuzluk hali dışında il seçim kurullarınca verilen kararlar kesindir.

124

Siyasi partilerin genel merkez, il ve ilçe organ seçimleri ile il kongresi ve büyük kongre delegelerinin seçimi, yargı denetimi ve gözetimi altında yapılır. Delege listelerine ve seçimlere karşı yapılacak itirazlar ilçe seçim kurulu başkanı hakim tarafından maddede gösterilen süreler içinde kesin olarak karara bağlanır. Yargı gözetimi altında siyasi parti kongrelerinde il başkanlığına seçilen kişinin başkanlığına itibar edilir. Parti tüzüğüne göre görevden alınmadıkça bu görevi yürütür.

125

Siyasi partilerin organ seçimlerine ilişkin itirazlar üzerine ilçe seçim kurulu başkanınca verilen karar kesindir. Bu konuda Kurulumuza yapılan itirazın incelenmeksizin reddi gerekir.

126

Her iki muhtar adayına ait oy pusulası dışında münferiden aynı ismi taşıyan şahıs adına oy çıkmadığının tespit edilmiş bulunması karşısında, seçimi kazanan köy muhtarının listesinde yazılı olup, baba adı diğerinden farklı olan kişinin aldığı oylar sonucu, ihtiyar meclisi üyeliğinin kazanılmış olduğuna karar verilmelidir.

127

Köy halkının köyü terk edip başka yerlere göç etmesi nedeniyle seçim yapılamayan yerde; köyün tüzel kişiliğini koruyor olması ve aynı köyde yeterli seçmen bulunması koşuluyla, köye ait seçmen kütüğünün askıya çıkartılmak suretiyle kullanılması ve seçimin 2972 sayılı Kanunun 33. maddesinin 3 ve müteakip fıkraları uyarınca yapılması gerekir.

128

Şoförler ve Otomobilciler Odasının 507 sayılı Yasanın Ek 4 üncü maddesine göre yargı gözetimi altında yapılan organ seçimlerine ilişkin, Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın incelenmeksizin reddi gerekir. Çünkü, itiraz üzerine ilçe seçim kurulu başkanı hakimin vermiş olduğu karar kesindir.

129

Siyasi parti üyesi ve delegesi iken, kooperatif yönetim kurulu üyeliğine seçilen kişinin, üyeliğinin düşürülmesi için Yüksek Seçim Kuruluna itiraz edilebileceğine dair, ne seçim yasaları ne de diğer yasalarda, herhangi bir hüküm mevcut olmadığından, itirazın incelenmeksizin reddi gerekir.

130

Sandık kurulu başkanının seçim suçu işlediği iddiası ile cezalandırılmasına ilişkin istem hakkında, Yüksek Seçim Kurulunun cezai kovuşturma yapma gibi bir görevi bulunmamaktadır. Görev Cumhuriyet Savcısına aittir.

131

2972 sayılı Yasanın 33 üncü maddesinin 2 nci fıkrasına göre boşalan muhtarlıklar için her yıl Haziran ayının ilk Pazar günü seçim yapılır. Yasanın açık hükmü karşısında ve ihtiyar meclisi üyeliklerinin boşalmamış olması nedeniyle, sadece boşalan muhtarlık için seçim yapılması gerekir.

132

Muhtarın; organik akıl bozukluğu olduğuna ilişkin kısıtlılık halini belirleyen vasi tayinine dair mahkemece verilmiş ve kesinleşmiş kararla ortaya konmadığı sürece, kişinin seçilmeye engel halinden söz edilmesi mümkün değildir.

133

Belediye başkanlığı seçiminde, belediye sınırları içerisinde oturmayan kişilerin oy kullandığına ilişkin, ceza mahkemesine açılan kamu davasında mahkumiyet kararı verilmiş olmasının, kesinleşen seçim sonuçlarını etkilemesi olanaksız olduğundan, itirazın reddine karar verilmelidir.o:p>

134

Yüz kızartıcı suçlardan olan, irtikap suçundan dolayı ağır hapis cezası ile cezalandırılan ve belediye başkanlığına seçilen kişinin suçu, affa uğramış olsa bile, suç türü nedeniyle seçilmesine engeldir. Bu durumda belediye başkanının tutanağı iptal edilmelidir.

135

İlkokul mezunu olduğuna dair ilkokul diplomasının bulunmadığı, yapılan araştırma neticesinde belirlenmiş olan belediye başkanının tutanağının iptali gerekir.

136

İhtiyati tedbir kararı alan siyasi parti il başkanı bakımından, Yüksek Seçim Kurulunca verilen kararın değiştirilmesini gerektirecek bir neden bulunmadığından, itirazın reddine karar verilmelidir.

137

Seçilmeye engel mahkumiyeti bulunan muhtarın tutanağının iptali gerekir. Memnu hakların iadesi kararının seçimden önce alınması seçilme engelini ortadan kaldırdığından itirazın reddine karar verilmelidir.

138

Siyasi parti yönetim kurulunun, parti genel merkezince feshedilerek, yeni başkan ataması üzerine, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararı, yargı kararlarının bağlayıcılığı Anayasanın temel hukuk kuralı nedeniyle, ilçe seçim kurulu başkanlığı içinde bağlayıcıdır. Bu nedenle, seçim kurullarınca yeni başkanın değil eski başkanın muhatap kabul edilmesi gerekir.

139

Seçilmeye engel mahkumiyeti bulunan muhtarın tutanağının iptali gerekir. Bu konuda mahkemece Adli Sicilden sabıka kaydının çıkarılmasına karar verildiği bildirilmiş ise de, sabıka kaydının silinmesine karar verilmiş olması, seçilmeye engel yasakları ortadan kaldırmaz. Sabıka kaydının silinmesi kararı memnu hakların iadesi kararı niteliğinde değildir.

140

Depremden zarar gören vatandaşların tespiti, kimlik ve adres bilgilerinin doğru olarak ortaya konulabilmesi ve yapılacak yardımların gerçek yerine ulaştırılmak suretiyle amacına uygun kullanılabilmesi için, deprem bölgelerine ait seçmen listelerinin konunun önemine istinaden istemde bulunan Başbakanlık Müsteşarlığına gönderilmesine izin verilmesine karar verilmiştir.

141

Siyasi parti organ seçimlerine ilişkin itirazlar üzerine ilçe seçim kurulu başkanınca verilen karar kesindir. Bu konuda Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın incelenmeksizin reddi gerekir.

142

Muhtarın bölücülük suçundan emniyet birimlerince fişlenmiş olması, adli sicil kaydının olduğu anlamına gelmez.

143

Yüksek Seçim Kurulunca, belediye başkanı ile ilgili olarak verilen ara kararı aleyhine Yüksek Seçim Kurulu kararlarının yargısal nitelikte ve kesin olması nedeniyle yeniden itiraz yoluna başvurulamayacağından, itirazın incelenmesine olanak bulunmamaktadır. 

144

Seçildiği tarihte kesinleşmiş mahkumiyeti bulunmayan muhtarın, seçilmesine engel mahkumiyeti olmadığından, tutanak iptaline ilişkin itiraz görev yönünden reddedilmelidir.

145

Seçim sonucunu gösterir Örnek: 90 ve 91 sayılı tutanaklar seçim sırasında siyasi partilere ve temsilcilerine verildiğinden, yeniden verilmesini gerektirmez.

146

Seçim sonuçlarını gösterir ilçe birleştirme tutanağının, siyasi partilere yeniden verilmesine ilişkin yasada ve genelgelerimizde bir hüküm mevcut olmadığından, verilmesi mümkün değildir.

147

Mahkumiyet kararı Af Kanunu ile ortadan kalkmış olduğundan ve hükümlülüğe esas alınan cebir, şiddetle fuhuş maksadıyla zorla götürüp satmak suçu niteliği ve ceza miktarı itibariyle "yüz kızartıcı" olarak değerlendirmeye ve böyle bir değerlendirme ile bent kapsamını genişletmeye imkan bulunmadığından, itirazın reddine karar verilmelidir.

148

442 sayılı Köy Kanunu’nun 41. maddesinde görevden uzaklaştırılan köy muhtarının tekrar aynı göreve seçilemeyeceği belirtilmiş, köy ihtiyar meclisi üyeleri kapsam dışı bırakılmıştır. 4541 sayılı Kanunun 18. maddesi ise, mahalle muhtar ve ihtiyar heyeti üyelerini aynı kapsamda değerlendirmiştir. Bu durumda, ilçe idare kurulu kararıyla görevden alınan köy ihtiyar meclisi üyesinin daha sonraki seçimlerde tekrar aynı göreve seçilmiş bulunması, seçilmesine engel bir hal oluşturmadığından, itirazın reddine karar verilmelidir.

149

Siyasi parti ilçe kongresinin yapılacağı yerin, hangi seçim kurulu sınırları içerisinde olursa olsun, ilgili seçim kurulu başkanı denetim ve gözetiminde ve belirtilen yerde yapılmasında sakınca yoktur.

150

Türk Ceza Kanunu’nun 95/II. maddesine göre, cürüm ile mahkum olan kimsenin hüküm tarihinden itibaren beş yıl içinde işlediği diğer bir cürümden dolayı evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya yahut hapis veya ağır hapis cezasına mahkum olmadığı takdirde, cezası tecil edilmiş olan mahkumiyeti esasen vaki olmamış sayılacağından ve cezası tecil edilen il genel meclis üyesinin seçilmeye engel hali kalkmadığından, itirazın reddine karar verilmelidir.

151

Boşalan belediye başkanlığı seçimi için seçim dönemi sonunun beklenmesi ve seçimin genel seçimlerle birlikte yapılması gerekir. Boşalan belediye başkanlığı görevinin ise, belediye meclisince doldurulması gerekir.

152

Ruhsatsız silah bulundurmak suçundan hükümlülüğe ait suça konu silah önceden adliye emanetine alınıp zoralımına karar verilmiş olması nedeniyle, sonradan yürürlüğe giren 3831 sayılı Kanunun doğal sonucu, “…silahını KENDİLİĞİNDEN teslim ettiği…” varsayılarak 6136 sayılı Kanunun Geçici-8. maddesi uyarınca, geçmiş hükümlüğü tüm sonuçları ile ortadan kalkmış olduğundan, hapis cezasına ilişkin hükümlülük ilgilinin muhtar seçilmesine engel teşkil etmez.

153

Hukuk açısından kesin yargı kararı, o kararı veren yargı yeri, ne de başka bir yargı mercii tarafından incelenmesine hukuki olanak bulunmayan karar demektir. Bu nedenle, yasalar Yüksek Seçim Kurulu kararlarının yeniden incelenmesine yasal olanak vermemektedir.

154

Muhtar seçilen kişinin seçimin yapıldığı tarihte 25 yaşından küçük olması nedeniyle tutanağının iptaline karar verilmelidir. Ayrıca, aynı köy seçiminde ihtiyar meclisi üyelikleri için kimsenin aday olmaması nedeniyle seçim yapılamadığı anlaşılmıştır. Bu durumda mahalli en büyük mülki idare amirliği ile temas kurularak, seçimler sonucu meydana gelecek yönetimin ve seçimin yararları köy halkına duyurularak, bu görevler için gönüllü ve isteklilerin belirlenmesinin uygun olacağına, ilan tarihinden sonra gelen 60 ıncı günü takip eden ilk Pazar günü de muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliği seçimlerinin birlikte yapılmasına karar verilmelidir.

155

1803 sayılı Af Kanununun 7/B maddesi uyarınca, ortadan kaldırılan suçlardan mahkum olanlar, 2839 sayılı Kanunun 11/f fıkrasının 1., 2., 3. ve 4. bentlerinde belirtilen suçlardan olmaması koşuluyla seçilme ehliyetini kaybetmezler.

156

18 Nisan 1999 tarihinde yapılan seçimlere herhangi bir mazereti olmaksızın katılmayanlara uygulanacak para cezalarında, 4381 sayılı Kanunun geçici 3. maddesinde belirtilen seçimin bittiği tarihten itibaren 3 ay içinde kamu davasının açılması gerekmektedir. Bu süre geçtikten sonra yorum farklılığıyla para cezasına hükmedilmesine ve gelir idaresine iletilmiş işlemler hakkında ilçe seçim kurulu başkanınca ayrıca bir karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.

157

Seçim kurulları; muhtar seçilenin, seçilmeden önce kamu kurum ve kuruluşlarında memur veya işçi statüsünde vazifesini yürütmesi nedeniyle karar vermekle görevli ve yetkili olmadığına göre, seçimden sonra da seçilen kişilerin ikinci kamu görevini sürdürmesi halinde de karar vermeye yetkileri bulunmamaktadır. Bu konuda il veya ilçe idare kurullarının karar vermesi gerekmektedir.

158

Seçimden önce alınan memnu hakların iadesi kararı, evrakta sahtecilik suçundan oluşan mahkumiyet dahil seçilme engelini ortadan kaldırdığından itiraz reddedilmelidir.

159

Seçilmeden önce ABD Vatandaşlığına geçtiği tarihte Türk Vatandaşlığını kaybeden milletvekilinin, milletvekilliğinin düşürülmesi yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir. Yüksek Seçim Kurulunca bu konuda verilen kararın tekrar incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

160

İl seçim kurulu üyesi Yüksek Seçim Kurulunun kararı ile üyelikten alındığından, seçim kurullarının iki yılda bir yeniden oluşumuna kadar söz konusu kararımız yürürlüktedir.

161

Seçmen kütük bürolarında görevli personelin unvanlarının gerektirdiği görevler dışında çalıştırılmamak ve asıl görevlerini aksatmamak koşuluyla, ilçe seçim kurulu başkanı hakimin izni ile  geçici olarak adalet hizmetlerinde çalıştırılmalarında sakınca görülmemektedir.

162

2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nun 21. maddesi, siyasi partilerin organ seçimlerinde yalnız ilçe seçim kurulu başkanını görevlendirmiştir. İlçe seçim kurulu başkanı hakim tarafından verilen kararlara karşı siyasi partilerce yapılan itirazları bir üst kurula inceleme yetkisi vermediğinden, itirazın incelenmeksizin reddine karar verilmelidir. Ayrıca, yapılan siyasi parti il kongresi sonucunda eşit oy alanlar arasında kur’a çekilme işlemi usul ve yasaya uygundur.

163

Seçimin yapıldığı 18.04.1999 tarihinde 2972 sayılı Kanunun 31/3. maddesiyle getirilen “seçilemezlik” engelinin mevcut olması durumunda; “seçilemezlik” kuralını dayanak alan ilçe seçim kurulu kararına karşı ileri sürülen itirazın il seçim kurulunca reddedilmesi halinde itiraz üzerine verilen bu karar kesin olduğundan, ona karşı bir üst kurula itirazen başvurulması olanaksızdır. Bu durumda, seçimin yapıldığı günde seçilme engeli mevcut olduğundan ve seçim hukuku açısından yargı kararları ileriye dönük sonuçlar doğuracağından, seçimden sonra kesinleşen idari yargı kararı üzerine herhangi bir işlem yapılamaz.

164

Seçimde usulsüzlükler yapıldığı yolundaki itirazlar, yasal süre içerisinde yapılmadığından incelenmeksizin reddi gerekir.

165

Seçim hakiminin görevi yasadan kaynaklandığından ve seçim hukukunda “reddi hakim” kavramı da bulunmadığından, ilçe ve il seçim kurullarının kararlarına karşı yapılan itirazın, görevsizlik yönünden incelenmeksizin reddi gerekir.

166

Oda seçimlerinde üyelerin seçme ve seçilme haklarının devam ettiği konusundaki itirazın, 5590 sayılı Kanunun Ek:7. maddesi ile Yönetmeliğinin 3. maddesi yanında, ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak, seçim kurulu başkanlığınca değerlendirilmesi gerekir.

167

Maddi hata nedeniyle tutanak iptaline ilişkin Yüksek Seçim Kurulu kararının kaldırılarak, ilgili hakkındaki itirazın reddi ile tutanağın tekrar iadesine karar verilmelidir.

168

Belediye başkanı seçildikten sonra başka yerde işçi olarak görev yaptığından, tutanağının iptaline ilişkin istem, Yüksek Seçim Kurulu ve seçim kurullarınca değil, idari mercilerce çözümlenmelidir.

169

Türk Ceza Kanunu’nun 95/II. maddesinde belirtilen Beş (5) yıllık süre, seçildiği tarih itibariyle henüz dolmadığı ve erteli mahkumiyetinin aynı Kanunun 95. maddesi uyarınca, tenfizine karar verildiği anlaşılan ihtiyar meclisi üyesinin, seçilmeye engel hali bulunduğundan, tutanağının iptali gerekir.

170

Birleştirme tutanağının düzenlenmesinden itibaren 7 günlük süre geçtikten sonra, bu tutanağa ve seçime itiraz hakkı yoktur. Kaldı ki, yapılan itirazlarda her kurulun bağlı olduğu üst kurul itiraz merciidir.

171

Köy muhtarı hakkında verilen mahkumiyet kararı, seçimden sonra kesinleşmiş ise, durumun gerekli işlem yapılmak üzere ilçe seçim kurulu başkanlığınca idari makamlara (kaymakamlığa) iletilmesi gerekir.

172

Köy muhtarlığına seçilen kişinin okur-yazar olmadığına ilişkin itirazın, tutanak kesinleştikten sonra Yüksek Seçim Kurulunca karara bağlanması gerekirken, ilçe seçim kurulunun kesinleşen tutanağın iptaline karar verme yetkisi yoktur.

173

Merci atlanmak suretiyle ve yasal süreler geçtikten sonra doğrudan doğruya Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazlar incelenemez.

174

Kurulumuzun kesin olan kararına karşı, şikayet ve itiraz yoluyla yeniden ele alınıp incelenme olanağı olmadığı gibi, itirazcının 298/110. maddesi uyarınca, kesin olarak verilen karara karşı itiraz yetkisi bulunmamaktadır.

175

Güvenlik nedeniyle boşaltılan köye dönüş yapılması halinde, köyün tüzel kişiliğinin korunup korunmadığı mülki makamlardan sorulup saptanmalı, ayrıca 25 yaşını doldurmuş olması gereken muhtar ve ihtiyar meclisi toplam üye sayısı kadar seçilme yeterliğine sahip yeterli seçmenin bulunması gerekir. Ancak; yeterli seçmen olup olmadığı, güvenlik ve terör nedenlerinin ortadan kalktığı zabıta marifetiyle belirlendikten sonra, seçim işlemlerinin yapılmasına karar verilmelidir.

176

Ticaret ve Sanayi Odası Meslek Komitelerinin yargı gözetimi altında yapılan organ seçimlerine ilişkin Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın incelenmeksizin reddi gerekir. İtiraz üzerine ilçe seçim kurulu başkanı hakimin vermiş olduğu karar kesindir.

177

Seçim hukuku açısından, seçim sonuçlarına vaki itirazların, 298 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre belli süreler içerisinde yapılması gerekir. Bu süreler geçtikten sonra yapılan itirazın incelenme olanağı yoktur.

178

Seçim döneminde siyasi partilerce yapılan yayınlardaki yayın ilkeleri; seçim kanunları çerçevesinde düzenlenmiş olup, bu yayın ilkeleri dışında herhangi bir yayına veya düzenlemeye Yüksek Seçim Kurulunca müsaade edilemez.

179

Seçim kurullarının oluşumundan sonra ilçeye daha kıdemli bir hakimin atanmış olması ve kıdem değişiklikleri, mevcut ilçe seçim kurullarının durumunda değişiklik yapılmasını gerektirmez.

180

İdari yönden kesinleşmiş olan mahalle kurulmasına dair idari işlemin iptali konusunda açılan davada yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş ise; yürütülemeyecek bir karar ile kurulmuş mahallede muhtar ve ihtiyar heyeti üyeliği seçimi yapılamaz. Bu durumda anılan mahkemeden aksine bir karar verilinceye kadar seçimin ertelenmesi gerekir.

181

Anayasa Mahkemesince kapatılan parti teşkilatı üyelerinin yasaklılık durumları, sonradan alınan mahkeme kararları ile ortadan kalkmış olduğundan, yasaklılık hallerinden söz edilemeyeceği gibi gelecek seçimler için herhangi bir yasağın söz konusu olmayacağı görüşünün Dışişleri Bakanlığına bildirilmesi.

182

Seçim tarihinde seçilmeye engel mahkumiyeti-sabıkası bulunan kişinin tutanağı iptal edildikten ve seçimden sonra, seçilme engelinin yazılı emir yolu ile ortadan kalkması seçim kurullarını bağlamaz. Zira, seçim tarihinde sabıkalı olması nedeniyle seçilmeye engel hali bulunmaktadır. Ayrıca tutanağın iptaline ilişkin karar da kesinleşmiştir. Seçim tarihindeki sabıka durumuna bakılarak karar verilmelidir.

183

2972 sayılı Kanun, köy seçimleriyle mahalle seçimlerini birlikte düzenlemiş ve aralarında hiçbir uygulama farkı öngörmemiş olduğundan, mahalle seçimlerine ilişkin itirazlar üzerine il seçim kurullarınca verilen kararların da kesin olduğunu kabul etmek gerekmektedir. Tam kanunsuzluk hali mevcut olmayan durumlarda yapılan itirazın Yüksek Seçim Kurulunca incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

184

298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun hükümlerine göre, itirazların belli süreler içerisinde yapılması gerekir. Süreler geçtikten sonra itirazın incelenmesine olanak yoktur. Seçimden sonra, sandık kurulu başkanı ve görevlilerinin görevlerini kötüye kullanmalarının söz konusu olması ve suçun tekevvün ettiğinin anlaşılması, ancak; ilgililerin cezalandırılmalarını gerektirir. Seçimin iptaline neden olamaz.

185

Oy kullanmayan seçmenlere para cezası uygulamaları için ilçe seçim kurulu başkanlarına üç aylık dava süresi ile sınırlı olarak ücret ödenmesi mümkün olup, seçim gününden başlayarak üç ay geçtikten sonra yapılan ceza uygulamaları için herhangi bir ücret ödenmesine olanak yoktur.

186

Ceza cinsi ve miktarı itibariyle Türk Ceza Kanunu'nun 95/II. maddesine göre; mahkum olan kimse hüküm tarihinden itibaren beş yıl içinde işlediği diğer bir cürümden dolayı evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya yahut hapis veya ağır hapis cezasına mahkum olmazsa, cezası tecil edilmiş olan mahkumiyet vaki olmamış sayılmasına karşın, söz konusu Beş (5) yıllık süre adayın seçildiği tarih itibariyle henüz dolmamış olduğundan, tutanağının iptali gerekir.

187

2839 sayılı Kanunun 11. maddesinde, hırsızlık suçu yüz kızartıcı suçlar arasında sayılmış ise de, “hırsızlık malını bilerek satın alma suçu” sayılmamıştır. Sözü geçen suç, yüz kızartıcı suç olarak kabul edilemeyeceğinden, seçilmiş kişinin bu suçtan dolayı vaki mahkumiyeti nedeniyle tutanağının iptali gerekmez. Ancak aynı kişinin yüz kızartıcı suçlar arasında sayılan dolandırıcılık suçundan kesinleşmiş mahkumiyeti söz konusu olduğundan, tutanağın iptali gerekir.

188

Yargı gözetimi altında yapılan Ticaret Odası Meslek Komitesi seçimlerine ilişkin, Yüksek Seçim Kuruluna yapılan itirazın incelenmeksizin reddi gerekir. Zira, itiraz üzerine ilçe seçim kurulu başkanı hakimin vermiş olduğu karar kesindir.

189

Ceza cinsi ve miktarı itibariyle Türk Ceza Kanunu’nun 95/II. maddesine göre, mahkum olan kimse hüküm tarihinden itibaren beş yıl içinde işlediği diğer bir cürümden dolayı evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya yahut hapis veya ağır hapis cezasına mahkum olmazsa, cezası tecil edilmiş olan mahkumiyet vaki olmamış sayılır.

190