T.C.

YÜKSEK SEÇİM KURULU

KARAR NO: 183

- K A R A R -

Kurulumuz Başkanlığına Dicle İlçe Seçim Kurulu Başkanlığınca gönderilen 02.07.1998 gün ve 50 sayılı yazıda; Diyarbakır İli Dicle İlçesi Bahçe Köyü muhtarı Ali ÇETİNKAYA'nın Hırsızlık suçundan seçilmeye engel mahkumiyeti bulunduğunun bildirildiği belirtilerek, gereğinin yapılması istenilmiş olmakla, konu incelendi;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Dicle İlçesi Bahçe Köyü muhtarı Ali ÇETİNKAYA, Dicle Sulh Ceza Mahkemesinin 16.12.1985 tarihinde kesinleşmiş 20.11.1985 gün ve E:1984/61, K:1985/42 sayılı ilamı ile Hırsızlık suçundan T.C.K.nun 491/1, 522, 59, 525. maddeleri uyarınca 5 Ay hapse mahkum olmuş ve bu ceza 647 sayılı Kanunun 6. maddesi gereğince ertelenmiştir.

2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 36 ncı maddesinin yollamada bulunduğu 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinin f/1 fıkrası hükmüne göre, affa uğramış olsalar bile (....hırsızlık) suçundan mahkum olanlar, muhtar seçilemezler. Başka bir anlatımla anılan Yasa hükmüne göre hırsızlık suçu seçilme yeterliliğini sürekli olarak ortadan kaldırmaktadır.

O halde, çözüme ulaşabilmek için, hükmolunan mahkumiyetin niteliği bakımından seçilme yeterliği yitirilmiş olmakla beraber, cezanın ertelenmesi ve hüküm tarihinden itibaren 5 yıl içinde yeni bir cürümden dolayı herhangi bir ceza alınmamış olması halinin, kişinin seçilebilme yeterliliğini ne yönde etkileyeceğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Türk Ceza Kanununun değişik 95/II. maddesine göre, cürüm ile mahkum olan kimse hüküm tarihinden itibaren beş yıl içinde işlediği diğer bir cürümden dolayı evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya yahut hapis veya ağır hapis cezasına mahkum olmazsa, tecil edilmiş mahkumiyeti esasen vaki olmamış sayılır.

Ertelemede, başlangıçta ilk belirtilen husus "cezanın infazına engel olmak" hali olmakla beraber, ertelemenin asıl sonucu deneme süresi sonunda meydana gelmektedir. Bu da, "mahkumiyetin esasen vaki olmamış sayılmasıdır" ki, konumuz yönünden önemli olan da ertelemenin doğurduğu bu sonuçtur.

Sözü edilen madde hükmünden, cezanın ertelenmesi durumunda hüküm tarihinden itibaren beş yıl içinde yeni bir cürümden ötürü herhangi bir ceza alınmadığı takdirde "ilk mahkumiyet yok kabul edilir, kişi hiç ceza almamış sayılır" sonucuna ulaşılmaktadır.

Anayasanın 76/2. maddesine paralel olarak düzenlenen 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11/f-1. maddesine göre seçilme yeterliğinin ortadan kalkmasının nedeni, bu maddede sayılan suçlardan (hırsızlıkta bunlardan biridir) mahkumiyet halidir. Başka bir anlatımla, seçilme yeterliğinin süresiz olarak ortadan kalkması için 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11/f-1. maddesinde sayılan suçlardan mahkum olmak gerekir.

Bahçe Köyü muhtarı Ali ÇETİNKAYA'nın, Hırsızlık suçundan verilen 5 Aylık ceza mahkumiyetinin ertelendiği ve hüküm tarihi olan 20.11.1985 tarihinden itibaren Beş Yıl içinde yeni bir cürümden dolayı herhangi bir ceza almamış olduğu için T.C.K.nun 95/II. maddesi uyarınca bu mahkumiyeti esasen vaki olmamış, yani (yok) sayılacağından, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11/f-1. maddesine göre seçilme yeterliğinin bulunmadığından artık söz edilemez.

Öğretideki, cezası ertelenmiş ve yasada belirtilen süre içinde herhangi bir ceza almamış kişi için, ortada infaz edilmiş bir ceza bulunmadığından, memnu hakların iadesi kararı verilemiyeceği yolundaki görüşe paralel olarak uygulamada mahkemelerce de, bu tür işlemlerde "Türk Ceza Kanununun 95/II. maddesi hükmü uyarınca mahkumiyet esasen vaki olmamış sayıldığından, memnu hakların iadesi için karar verilmesine gerek olmadığı" biçiminde kararlar verilegelmesi de yukarıdaki görüşleri pekiştirmektedir.

Öte yandan, ne Anayasanın 76/2 ne de 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddelerinde, Türk Ceza Kanununun 95 inci maddesinin uygulanmasını önleyici bir hüküm bulunmamaktadır.

O halde, Yüksek Seçim Kurulunun yerleşmiş içtihatlarına göre nasıl ki, memnu hakların iadesi kararı seçilme yetersizliğini ortadan kaldırıyorsa, seçilmeye engel bir hükümlülüğün, Türk Ceza Kanununun 95/II. maddesindeki sürenin geçmesi sonucu esasen vaki olmamış sayılması halinde de seçilme yeterliğinin yeniden kazanıldığı kabul edilmelidir.

S O N U Ç:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Bahçe Köyü muhtarı Ali ÇETİNKAYA'nın tutanağının iptali isteminin reddine,

2- Kararın birer örneğinin Dicle İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına ve adı geçen köy muhtarına gönderilmesine,

11.07.1998 gününde oybirliği ile karar verildi.