T.C.
YÜKSEK SEÇİM KURULU
KARAR NO: 159
- K A R A R -
Kurulumuz
Başkanlığına Trabzon İl Seçim Kurulu Başkanlığı aracılığı ile Hayrettin AYDIN
tarafından gönderilen 10.06.1998 günlü dilekçede; 07.06.1998 tarihinde yapılan
seçimde Trabzon İli Tonya İlçesi İskenderli Beldesi Merkez Mahallesi
muhtarlığına seçildiğini, yapılan itiraz üzerine mavi renkli oy pusulası
kullandırdığından bahisle Tonya İlçe Seçim Kurulunun 08.06.1998 gün ve 1 sayılı
kararı ile tutanağının iptal edildiğini, bunun üzerine Trabzon İl Seçim
Kuruluna itirazda bulunduğunu, Trabzon İl Seçim Kurulunun 09.06.1998 gün ve 1
sayılı kararı ile de itirazının reddedildiği ileri sürülerek, anılan kararların
kaldırılması, seçimin iptal edilmesi ve yenilenmesi istenilmiş olmakla, konu
incelendi;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
2972 sayılı Mahalli İdareler ile
Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 6 ncı bölümünde köy ve mahalle muhtarları, köy ihtiyar
meclisi ve mahalle ihtiyar heyeti üyeliği seçimleri ile ilgili olarak yapılmış
olan düzenlemelerde, bu seçimlerin itiraz usul ve esaslarına yer verilmemiştir.
Kanunun 34 üncü maddesinde, bu seçimlerde diğer işlemlerin bu Kanunda ve bu
Kanunun atıf yaptığı diğer kanunlarda yazılı usul ve esaslara göre
yürütüleceğine değinilmekle yetinilmiştir. Kanun hükmünden de anlaşılacağı
üzere bu yollama yalnız "seçim işlerinin yürütülmesine" ilişkin olup
ilgililerin ihtiyarına bırakılmış olan itiraz, yasanın görev verdiği kişi ve
kuruluşlar tarafından "yürütülmesi" gereken bir işlem niteliğinde
olmadığından, belediye ve il genel meclisi seçimlerinde itirazları düzenleyen
25 inci maddeye yollamada bulunulmadığı açıktır. Bu nedenle de madde hükmünün
köy ve mahalle seçimleri hakkında uygulanma olanağı da yoktur.
Aynı Kanunun, 37 nci maddesi ile Köy Kanununun bu konuda özel bir düzenleme
getirmiş olan Ek-7 nci
maddesinin, yürürlükten kalktığı ileri sürülemez. Çünkü, 442 sayılı Köy
Kanununun, 286 sayılı Kanunla eklenmiş olan Ek-7 nci maddesinin "ilçe seçim kurullarının kararlarına;
26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkında Kanunun 129 uncu maddesinde belirtilen süreler içinde;
seçimin iptaline dair kararlarına da 15 gün zarfında, il seçim kurullarına
itiraz edilebilir. İl Seçim Kurulları itirazları inceleyerek engeç 1 ay içinde kesin olarak karara bağlar."
yolundaki hükümleri, köy seçimlerindeki itiraz usül
ve esaslarını iki aşamalı bir sürece bağlamakta, bu düzenlemenin ise, 2972 sayılı
Kanunda belediye seçimleri ile ilgili itirazları düzenleyen 25 inci madde gibi
köy ve mahalle seçimlerindeki itirazlara dair veya bu seçimlerdeki itirazlar
konusunda anılan maddeye yollamada bulunan bir hüküm bulunmadığı için 2972
sayılı Kanun Hükümlerine aykırı bulunmadığı ve dolayısıyla da, sözüedilen 37 nci madde
kapsamında olmadığı açıktır.
Esasen, Uygulama İmkanı
Kalmamış Olan Kanunların Yürürlükten kaldırılması hakkındaki 4.11.1988 gün ve
3488 sayılı Kanun, kaldırılan kanunlar arasında 286 sayılı Kanunu saymamış olduğuna göre, bu Kanun yürürlükten kaldırılmamış olup Köy
Kanununa Ek olarak getirdiği sözü edilen 7 nci madde
hükümlerinin bu nedenle yürürlükte olduğu kabul edilmelidir.
Açıklanan yasal durum karşısında
muhtarlık seçimlerinde ilçe ve il seçim kurullarına itiraz edilebileceği; il
seçim kurulunca verilecek kararın kesin olacağı ve bu kararların Yüksek Seçim
Kurulunca incelenmelerinin olanaksız olduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan 2972 sayılı Kanun, köy
seçimleriyle mahalle seçimlerini birlikte düzenlemiş ve aralarında hiçbir
uygulama farkı öngörmemiş olduğundan, mahalle seçimlerine ilişkin itirazlar
üzerine il seçim kurullarınca verilen kararların da kesin olduğunu kabul etmek
gerekmektedir.
Ancak, 2972 sayılı Kanun ile bu
Kanunun yollamada bulunduğu 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci
maddesinde belirtilen seçilme yeterliği koşullarından olup da Anayasanın 76 ncı maddesinde yer alan seçilenin Türk olmadığına, yaşının
kanunda belirtilenden küçük olduğuna, okur-yazar olmadığına, seçilme
yeterliğini kaybettiren bir mahkumiyeti bulunduğuna ve
benzeri tam Kanunsuzluk hallerine ilişkin ihbar, itiraz ve iddiaların seçim
sonuçlarının kesinleşmesinden sonra dahi, T.C. Anayasasının 79 uncu maddesinin
verdiği görev ve yetkiye dayanılarak Yüksek Seçim Kurulunca her zaman
incelenebileceği hususu ayrık tutulmalıdır.
Bu dilekçede ise, yukarıda sözü edilen
tam kanunsuzluk hallerinden hiçbiri sözkonusu olmadığından,
itirazın Yüksek Seçim Kurulunca incelenmesine olanak bulunmamaktadır.
S O N U Ç:
Açıklanan nedenlerle; itirazın
incelenmeksizin reddine ve karar örneğinin başvuruda bulunana gönderilmesine,
20.06.1998 günü oybirliği ile karar
verildi.